ΠΑΛΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΑΛΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Χριστόφορος Δουλγέρης

Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2013

Τέταρτοι στη δυστυχία

Έντυπη Έκδοση

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ «ΧΑΡΙΖΟΥΝ» ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΥΨΗΛΗ ΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Τέταρτοι στη δυστυχία

Εξαιρετικά δυσαρεστημένοι παρουσιάζονται οι Ελληνες, που αναδεικνύονται στον τέταρτο πιο δυστυχή λαό στον κόσμο, σύμφωνα πάντα με τον παγκόσμιο δείκτη Misery Index που «μετρά» τη συνάρτηση των ποσοστών ανεργίας και πληθωρισμού και υπολογίζει το... ποσοστό δυσαρέσκειας.
Η μέτρηση του Misery Index γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα από οικονομικά κυρίως περιοδικά και ιστοσελίδες, που χρησιμοποιούν κατά παράδοση στοιχεία από τους σχετικούς πίνακες για κάθε χώρα τους οποίους διαμορφώνουν οι υπηρεσίες δεδομένων της CIA.
Στην τελευταία μέτρηση «παγκόσμιας δυσαρέσκειας», που δημοσιεύεται από το Bloomberg, η Ισπανία, με ποσοστό περίπου 30%, αναδεικνύεται η χώρα με τους πιο δυστυχισμένους κατοίκους στον κόσμο, ενώ ακολουθούν η Νότια Αφρική και η Κροατία στη δεύτερη και τρίτη θέση αντίστοιχα, ενώ το ποσοστό για την τέταρτη θέση της Ελλάδας διαμορφώνεται περίπου στο 25%. Το τοπ 10 των χωρών, σύμφωνα με τον υπολογισμό του Bloomberg, συμπληρώνουν η Βενεζουέλα, η Αργεντινή, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Αίγυπτος και η Ιρλανδία.
Οι αναλυτές του Bloomberg εκτιμούν ότι η μαύρη πρωτιά της Ισπανίας πρόκειται σύντομα να ανατραπεί από την Κροατία, που πρόκειται να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση τον Ιούλιο, με ποσοστό χρέους/ΑΕΠ που θα φθάσει το 63,6% το 2017 από 29,3% το 2008, καθώς σημειώνεται μεγάλη στασιμότητα στην ανάπτυξη.
Πνευματικός μπαμπάς του «Δείκτη Δυστυχίας» είναι ο Αμερικανός οικονομολόγος Αρθουρ Οκάν, στις αρχές του 1970, ενώ εργαζόταν στο Ινστιντούτο Brookings. Ο Οκάν, που είχε διατελέσει οικονομικός σύμβουλος του προέδρου Λίντον Τζόνσον και είχε διδάξει Οικονομικά στο Χάρβαρντ, είχε τότε υποστηρίξει ότι «τόσο η χρονική στιγμή της γέννησης του δείκτη όσο και το όνομά του δεν ήταν τυχαία», γιατί το 1970 οι ΗΠΑ, όπως άλλωστε και οι περισσότερες άλλες χώρες του πλανήτη, υπέφεραν από υψηλά ποσοστά ανεργίας και πληθωρισμού.
(Πηγές:The Economist, www

Τα θρανία της πείνας

Τα θρανία της πείνας


Ημερομηνία δημοσίευσης: 31/01/2013
    Γονατίζει τις οικογένειες η οικονομική κρίση στην πρωτεύουσα και η φτώχεια έχει πάρει πλέον εκρηκτικές διαστάσεις. Πάνω από 1.000 παιδιά δημοτικών και νηπιαγωγείων θα λαμβάνουν στο εξής από τον δήμο Αθηναίων μεσημεριανό φαγητό, με τα αιτήματα να έχουν ανέβει τέσσερις φορές σε σχέση με την περυσινή σχολική χρονιά και υπερδιπλασιαστεί από τον Οκτώβριο.
    Διανέμονται 1.073 μερίδες από 427 τον Οκτώβριο - Θλιβερή "πρωτιά" στα Πετράλωνα
    Όπως ανακοινώθηκε χθες, ο δήμος Αθηναίων θα διανείμει μέσω του Δημοτικού Βρεφοκομείου Αθηνών καθημερινά 1.073 μερίδες μεσημεριανού φαγητού σε 69 ολοήμερα δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία του δήμου, καλύπτοντας όλα τα αιτήματα για τη στήριξη μαθητών που έχει δεχθεί από τις αρχές της φετινής σχολικής χρονιάς. Σύμφωνα με την πρόεδρο του Δημοτικού Βρεφοκομείου, Μαρία Ηλιοπούλου, ήδη από τον Οκτώβριο καλύπτονται αιτήματα για 427 μερίδες, ενώ την προηγούμενη σχολική χρονιά (2011-2012) είχαν ζητηθεί 253 γεύματα.
    Η απόφαση για την αύξηση του αριθμού των μερίδων ελήφθη μετά από συνεννόηση του αρμόδιου αντιδημάρχου, Επ. Λαμπρακάκη, με τις σχολικές επιτροπές, τους διευθυντές των σχολείων και με τη συνδρομή των προέδρων των δημοτικών κοινοτήτων. Ενδεικτική των εκτεταμένων θυλάκων φτώχειας που έχουν δημιουργηθεί στην Αθήνα είναι η κατανομή των γευμάτων που θα δίνονται στους μικρούς μαθητές.
    Τη θλιβερή "πρωτιά" έχει η 3η Δημοτική Κοινότητα, στα Πετράλωνα, όπου θα μοιράζονται καθημερινά 251 μερίδες σε μόλις 3 σχολεία. Στην 1η Δημοτική Κοινότητα, στην περιοχή του κέντρου, θα δίνονται 76 μερίδες σε 8 σχολεία, στη 2η Δημοτική Κοινότητα, στο Παγκράτι, 52 μερίδες για 3 σχολεία, στην 4η Δημοτική Κοινότητα, στον Κολωνό, 174 μερίδες για 12 σχολεία, στην 5η Δημοτική Κοινότητα, στην περιοχή της πλατείας Κολιάτσου και των Πατησίων, 232 μερίδες για 16 σχολεία, στην 6η Δημοτική Κοινότητα, στην Κυψέλη, 112 μερίδες για 6 σχολεία και στην 7η Δημοτική Κοινότητα, στους Αμπελόκηπους, 176 μερίδες για 12 σχολεία.
    Μ.Γ.

    Όταν η Κατερίνα Γώγου "πέρασε με κόκκινο"

    Όταν η Κατερίνα Γώγου "πέρασε με κόκκινο"


    Ημερομηνία δημοσίευσης: 31/01/2013
      Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται φέτος το φθινόπωρο από τότε που η Κατερίνα Γώγου "πέρασε με κόκκινο" τη λεπτή γραμμή που χωρίζει τη ζωή από τον θάνατο. Σε ηλικία 53 ετών μονάχα, ευαίσθητη και θυμωμένη με τη ζωή που διαφεντεύουν οι λογής εξουσίες, από «αιώνες λυπημένη», έγειρε σαν την ιτιά κι έφυγε από κοντά μας.
      Σε αυτήν τη γυναίκα, που με τα ποιήματά της, τα Τρία κλικ αριστερά του 1978, το Ιδιώνυμο του 1980 κι όσα άλλα ακολούθησαν, στάθηκε στο πλάι μιας ολόκληρης γενιάς εξεγερμένων νέων, δίνοντας φωνή στη διαμαρτυρία και την αγανάκτηση για τις τερατώδεις δυνατότητες του κοινωνικού μηχανισμού να καταστρέφει τον άνθρωπο και τη ζωή, αφιερώνει η Σοφία Αδαμίδου το νέο της θεατρικό έργο Πέρασα με κόκκινο.
      Με τίτλο παρμένο από τους στίχους της («να μη μάθει ποτέ η Μυρτώ / τα αίτια του θανάτου μου. Μπορείτε να της πείτε / πως δεν άντεξα την άνοιξη ή πως πέρασα με κόκκινο», Ιδιώνυμο), το έργο είναι εμπνευσμένο από τη ζωή και την ποίησή της, από την ίδια την ασυμβίβαστη στάση της απέναντι στα πράγματα: «Αγαπούσε τη ζωή, ενώ ταυτόχρονα δεν την άντεχε" σημειώνει η συγγραφέας. "Καμωνόταν πως ζούσε αυτή τη ζωή κι ετοίμαζε την άλλη. Ένα χάρτινο καραβάκι ήταν, που ταξίδευε σε πείσμα όλων. Αυτό που σε άλλους μοιάζει απελπισία, για εκείνη ήταν απελευθέρωση".
      Στην παράσταση Πέρασα με κόκκινο που σκηνοθετεί ο Κοραής Δαμάτης, ο οποίος επιμελείται επίσης τα σκηνικά και τα κοστούμια, τους ρόλους ερμηνεύουν οι Μελίνα Βαμβακά, Στέλιος Γεράνης, Τζένη Κόλλια και Κατερίνα Φωτιάδη, ενώ τη μουσική έγραψε ο Διονύσης Τσακνής. Το έργο παρουσιάζεται από χθες και κάθε Δευτέρα - Τετάρτη στο θέατρο "Τζένη Καρέζη".

      Τετάρτη, 30 Ιανουαρίου 2013

      Πώς γράφουμε αλίμονο;

      Πώς γράφουμε αλίμονο;

      Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 28 Ιανουαρίου, 2013

       

      Quantcast

      eleftherotypia_22_1_13-thumb-largeΜια έκφραση που τη λέμε όταν έχει συμβεί ανεπανόρθωτο ή έστω μεγάλο κακό, ή όταν προβλέπουμε πως θα συμβεί, είναι η “γράψε αλίμονο”. Ας πούμε, στη Νυχτερίδα του Τσίρκα, λέει ένας ήρωας “Εύχομαι να βγει κακός προφήτης, γιατί έτσι και τον δικαιώσουν τα πράγματα, γράψε αλίμονο!”. Εδώ το “γράψε” είναι σαν να επιβεβαιώνει το κακό που ήρθε ή θα έρθει. Πώς όμως γράφουμε “αλίμονο”; Η ερώτηση δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνεται.
      Τις προάλλες, η Ελευθεροτυπία κυκλοφόρησε με τον πρωτοσέλιδο τίτλο που βλέπετε αριστερά στην εικόνα, “Αλίμονο αν αρρωστήσεις!”, και κάποιος φίλος στο Φέισμπουκ σχολίασε ειρωνικά όχι τον τίτλο καθαυτόν αλλά την ορθογραφία, διότι, λέει, εκείνος την είχε διδαχτεί “αλλοίμονο” και δεν του άρεσε καθόλου η νεόκοπη γραφή χωρίς το διπλό λάμδα και το επίσημο όμικρον γιώτα.
      Οι αλλαγές της ορθογραφίας, κακά τα ψέματα, πάντα προκαλούν έντονες αντιδράσεις, επειδή έχουμε εξοικειωθεί με την οπτική εικόνα μιας λέξης και επειδή, όπως φαίνεται, αν δεν μας το τονίσουν, σπάνια συνειδητοποιούμε ότι ορισμένες λέξεις γράφονται με δύο ή περισσότερους τρόπους, εκτός βέβαια αν είμαστε επαγγελματίες γραφιάδες οπότε ξέρουμε ποιες λέξεις διττογραφούνται. Όταν λοιπόν συνειδητοποιήσουμε απότομα (επειδή, ας πούμε, το βλέπουμε σε πρωτοσέλιδο ή επειδή μας το διορθώνουν) ότι υπάρχουν εναλλακτικές γραφές, τότε αισθανόμαστε άσχημα, και εύλογα πιστεύουμε ότι αυτή η άλλη γραφή είναι λανθασμένη.
      Το αλίμονο, ας πούμε, ο φίλος μου το είχε συνηθίσει “αλλοίμονο” και είναι αλήθεια ότι γραφόταν και έτσι, και ακόμα πολλοί έτσι το γράφουν. Η γραφή “αλλοίμονο” προϋποθέτει ότι η λέξη ετυμολογείται από το “αλλ’ οίμοι” (το οίμοι ήταν επιφώνημα θλίψης στα αρχαία, παρόμοιο με το αλίμονο), όμως οι περισσότεροι μελετητές, παρόλο που αναγνωρίζουν κενά στην ετυμολογία της λέξης, δέχονται την πρόταση του Ν. Πολίτη (από το 1898) ότι το αλίμονο παράγεται από το αλί, το οποίο αλί είναι μετεξέλιξη του ηλί, από την ευαγγελική φράση “ηλί, ηλί λαμά σαβαχθανί” του Χριστού. Χωρίς καμιά διαφάνεια, το ηλί ηλί (που σημαίνει στα εβραϊκά “Θεέ μου”) θεωρήθηκε έκφραση απόγνωσης, και από έναν ενδιάμεσο τύπο αηλί φτάσαμε στο αλί. Μέχρι εκεί συμφωνούν όλοι. Πώς τώρα φτάσαμε από το αλί στο αλίμονο; Εδώ δεν υπάρχει ομοφωνία. Ο Φιλήντας πρότεινε από το “αλί σε μένα > αλίμενα > αλίμονο”. Το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη προτείνει φράσεις όπως “αλί μόνον του τάδε”, που το βρίσκω πιθανότερο. Το ΛΚΝ πάλι προτείνει εντελώς άλλη προέλευση, από την αρχαία φράση “αλλ’ ει μόνον” (αλλά εάν μόνο), ενώ τον 19ο αιώνα κάποιος είχε προτείνει το αρχαίο ‘αλήμων’ = περιπλανώμενος. Αν εξαρτήσουμε την ορθογραφία από την ετυμολογία, έχουμε τύπους: αλίμονο, αλλοίμονο, αλλείμονο, αλήμονο, ενώ παλιά γράφανε και “αλλήμονο” αλλά δεν ξέρω πώς το δικαιολογούσαν. Όσοι πάντως σήμερα γράφουν “*αλοίμονο” ή “*αλλίμονο” δεν έχουν κάποιαν ετυμολογική εξήγηση, απλώς μπερδεύονται ανάμεσα στο “αλίμονο” και στο “αλλοίμονο”. Πάντως, τα περισσότερα και εγκυρότερα λεξικά, ήδη από το 1933 (Λεξικό της Πρωίας) έχουν υιοθετήσει τη γραφή “αλίμονο” (έτσι και ο Δημητράκος, ο Μπαμπινιώτης, το ΛΚΝ κτλ.)

      Ο φίλος που λέγαμε, επειδή δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι οι περισσότεροι γράφουν “αλίμονο”, αιφνιδιάστηκε όταν το είδε πρωτοσέλιδο και το θεώρησε φθορά της γλώσσας. Άλλοι παθαίνουν σοκ όταν δουν “αβγό” (παρόλο που αυτό δεν το δέχεται ούτε η σχολική ορθογραφία), ενώ πολλοί δεν έχουν χωνέψει την ορθογραφική απλοποίηση των δάνειων λέξεων (με εμβληματικό παράδειγμα δυσανεξίας το “τρένο”) παρόλο που μετράει 35 χρόνια που έχει γίνει αποδεκτό στη σχολική ορθογραφία. Φυσικά, τα νέα παιδιά, που πήγαν σχολείο μετά το 1976 (εδώ που τα λέμε, οι παλιότεροι από αυτούς τους νέους σαραντάρισαν) διδάσκονται “τρένο” και δεν καταλαβαίνουν προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός, όπως κι εμείς θα απορούσαμε αν κάποιος μας έλεγε ότι είναι έγκλημα και φθορά της γλώσσας να γράφουμε “ξέρω”, αφού έτσι το διδαχτήκαμε. Όμως πριν από 80-90 χρόνια ο μεγάλος καβγάς της εποχής ήταν αν θα γράφουμε “ξέρω” ή “ξαίρω”, ο δε Παλαμάς είχε δηλώσει αυστηρά: “Δεν ξαίρω καμιά λέξη ξέρω με έψιλον”.
      Γιατί, κακά τα ψέματα, η ορθογραφία αλλάζει συνεχώς, έστω και με αργούς ρυθμούς. Όπως έχω ξαναγράψει, όποιος φυλλομετράει παλιά έντυπα θα έχει προσέξει ότι παλιότερα έγραφαν: είνε, ταξείδι, φείδι, μεγαλείτερος, ώμμορφη, εληά, παληός, μαζύ, συνειθίζω, καλλίτερος, αυταίς η γυναίκαις κτλ. Αυτές οι γραφές σήμερα μας φαίνονται αδιανόητες, όπως αδιανόητο θα φαίνεται αύριο και το αλλοίμονο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καθένας που έχει συνηθίσει μια παλιότερη γραφή πρέπει ντε και καλά να την αλλάξει, εξόν κι αν είναι επαγγελματίας γραφιάς, αλλιώς δεν υπάρχει λόγος να χαλάει την καρδιά του, ούτε κι είναι εύκολο να μάθει καινούργια περπατησιά το γέρικο άλογο.
      alimono1961Οπότε, ύστερα απ’ όλα αυτά, καταλήγουμε πως γράφουμε “αλίμονο”, και αριστερά βλέπετε το ζενερίκ της γνωστής ταινίας Αλίμονο στους νέους του 1961, ένα ακόμα πειστήριο ότι δεν πρόκειται για καινοφανή ορθογραφία.
      Πέρα όμως από την έκφραση “γράψε αλίμονο”, έχουμε κι άλλη μια έκφραση με την ίδια λέξη, την “ουαί κι αλίμονο”, που επίσης λέγεται σχετλιαστικά για μια πολύ άσχημη κατάσταση ή και σαν απειλή (ουαί κι αλίμονό σου). Εδώ το “ουαί” είναι αρχαία σχετλιαστική λέξη που την ξέρουμε από το Ευαγγέλιο (ουαί υμίν Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί) και την ιστορία (ουαί τοις ηττημένοις), ενώ το αλίμονο χρησιμοποιείται κατά παράταξη σαν ερμήνευμα, για έξαρση και δείνωση της σημασίας του (αυτά τα ζευγάρια οιονεί συνωνύμων δεν είναι ασυνήθιστα στη γλώσσα: στάχτη και μπούρμπερη, φωτιά και λαύρα, φόβος και τρόμος, ανάγκη και κόψιμο, κτλ.)
      Σαν απειλή ή σαν σχετλιαστική λέξη στέκει και μόνο του το “αλίμονο” συνοδευόμενο από αντωνυμία ή ουσιαστικό. Αλίμονό σου έτσι και σπάσεις το ποτήρι’ αλίμονο στα νιάτα’ αλίμονο στους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας, ολημερίς να χτίζουμε το βράδυ να γκρεμιέται. Κάποιος που ήξερα, όταν ήθελε να τονίσει την απειλή, έλεγε “αλί και μόνο σου”. Άλλοτε, εκφράζει απλώς κάτι το αδιανόητο. “Αλίμονο αν περίμενα βοήθεια από τρίτους” (η φράση από το ΛΚΝ).
      Τραγούδια με τη λέξη αλίμονο υπάρχουν πάρα πολλά, και πάω στοίχημα ότι πολλοί θα σκεφτήκατε τον Μητροπάνο, που έχει πει τραγούδι με τίτλο Αλίμονο, όπου η λέξη επαναλαμβάνεται πολλές φορές στο ρεφρέν. Προτιμώ ωστόσο να βάλω το γιουτουμπά
      λκι από το τραγούδι του Μητσάκη, που έχει απλώς τη φράση “Γράψε αλίμονο σε μένα” και που μ’ αρέσει και πολύ περισσότερο.

      ΠΗΓΗ:Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

      Tα παπαγαλάκια της κρίσης

      Tα παπαγαλάκια της κρίσης

      Κορυφαίοι διεθνείς όμιλοι οικονομικής πληροφόρησης, όπως η Thomson Reuters, η Bloοmberg και η Dow Jones & Co, διευκόλυναν την «εσωτερική πληροφόρηση» στη Γουόλ Στριτ. Οι πληροφορίες τους αναπαράγονται από όλα τα ΜΜΕ. Αναμεταδίδονται και στην Ελλάδα. Καθοριστικός ήταν ο ρόλος τους το 2010, λίγο πριν από το Μνημόνιο, για το υψηλό έλλειμμα και τη χρεοκοπημένη Ελλάδα. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το FBI ξεκίνησαν έλεγχο το 2007. Τους έψαξαν από δω, τους έψαξαν από κει, βρήκαν ενδείξεις ότι κάτι τρέχει, αλλά τελικά δεν θα τους παραπέμψουν! ΣΕΛ. 54 (στο φύλλο που κυκλοφορεί)
      30/01/2013
      Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

      Ατομικό δικαίωμα η άδεια ανατροφής για τους πατεράδες

      Ατομικό δικαίωμα η άδεια ανατροφής για τους πατεράδες


      Γαλανοπούλου Μ.
      Ημερομηνία δημοσίευσης: 29/01/2013
      Δεν θα αφαιρείται στο εξής η εξάμηνη άδεια μητρότητας του ΟΑΕΔ από την εννεάμηνη άδεια ανατροφής τέκνου που δικαιούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι. Το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης υπαναχώρησε ύστερα από παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη και δέχθηκε τις απόψεις της ανεξάρτητης αρχής και του υπουργείου Εργασίας σχετικά με το καθεστώς των αδειών μητρότητας και ανατροφής.
      Πιο συγκεκριμένα, στον ΣτΠ καταγγέλθηκε από πολίτες ότι οι Διευθύνσεις Προσωπικού πολλών υπηρεσιών αφαιρούν από την εννεάμηνη άδεια ανατροφής τέκνου που δικαιούνται οι πατέρες υπάλληλοι (Ν. 3528/2007, άρθρο 53 παρ. 2) την εξάμηνη άδεια μητρότητας που έχουν λάβει οι μητέρες των παιδιών από τον ΟΑΕΔ (Ν. 3655/20008, άρθρο 142). Οι υπηρεσίες προχωρούσαν στην αφαίρεση αυτή καθώς το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης υποστήριζε, με εγκύκλιό του, ότι πρόκειται για όμοιες διευκολύνσεις και συνεπώς πρέπει να αφαιρείται η μία από την άλλη.
      Ωστόσο ο ΣτΠ είχε επανειλημμένα διατυπώσει και εγγράφως την άποψη ότι η άδεια του ΟΑΕΔ είναι μητρότητας και τη δικαιούνται μόνο μητέρες εργαζόμενες, ενώ οι άδειες ανατροφής είναι ατομικό δικαίωμα του εκάστου γονέα. Γι' αυτό είχε τονίσει ότι πρέπει να βρεθεί λύση κατόπιν συνεννόησης μεταξύ των υπουργείων Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Εργασίας.
      Μάλιστα το θέμα διαβιβάστηκε και στη Μονάδα Νομοθεσίας Ισότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προς διερεύνηση τυχόν παραβίασης διατάξεων του ευρωπαϊκού δικαίου. Τελικά το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης έκανε δεκτό ότι οι δύο άδειες αποτελούν διαφορετικές διευκολύνσεις και ότι, εάν η μητέρα έχει κάνει χρήση της αδείας αυτής, δεν πρέπει να αφαιρείται από το εννεάμηνο που δικαιούται ο πατέρας.

      Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2013

      Δύο Ελλάδες υπάρχουν πια(ΔΕΛΑΣΤΙΚ)

      Δύο Ελλάδες υπάρχουν πια


      Θυελλώδεις υπήρξαν οι πολιτικές εξελίξεις σε πολλούς τομείς στη διάρκεια της εβδομάδας που κύλησε. Εξελίξεις που δυστυχώς βάθυναν το ήδη αβυσσαλέο χάσμα που χωρίζει τις δύο Ελλάδες που έχουν πλέον διαμορφωθεί από τότε που η χώρα μας οδηγήθηκε από τον Γιώργο Παπανδρέου σε καθεστώς Μνημονίου. Το γεγονός που αδιαμφισβήτητα σφράγισε την πολιτική ζωή ήταν η απόφαση της συγκυβέρνησης Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη να προχωρήσουν σε επιστράτευση χιλιάδων εργαζομένων στα μέσα μαζικής μεταφοράς της Αθήνας. Μπορεί η πολιτική επιστράτευση των απεργών να ενθουσίασε τους οπαδούς της κυβέρνησης και να την έκανε ακόμη πιο μισητή στο σύνολο των πολιτικών εχθρών της, αλλά η ουσία είναι ότι της επέτρεψε να σημειώσει μια εύκολη νίκη με μηδαμινό πολιτικό κόστος.

      Αντισυνταγματική ή όχι -η σχετική συζήτηση συνεχίζεται αδιαλείπτως από το 1974- η πολιτική επιστράτευση χρησιμοποιείται συστηματικά από όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις για το σπάσιμο απεργιών. Γι' αυτό και η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ δεν είχαν το παραμικρό δισταγμό να προσφύγουν στο προδήλως αντισυνταγματικό αυτό μέτρο, δεδομένου ότι το Σύνταγμα προβλέπει τη χρήση του για την εθνική άμυνα, περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, απειλής για τη δημόσια υγεία.

      Η περίπτωση Βενιζέλου είναι αποκαλυπτική. «Να καταργηθεί η δυνατότητα πολιτικής επιστράτευσης λόγω απεργίας» ζητούσε με σχέδιο νόμου που είχε καταθέσει το 2006, όταν ήταν κυβέρνηση η ΝΔ υπό τον Κώστα Καραμανλή. Αντιθέτως, εντελώς άλλα πράγματα είπε τώρα. «Η μόνη λύση που απέμεινε ήταν η επίταξη (σ.σ. νομικός όρος αποφυγής των άκρως αρνητικά φορτισμένων λέξεων «πολιτική επιστράτευση»), η οποία προβλέπεται από τον νόμο και λειτουργεί εκτονωτικά (!)» δήλωσε την Πέμπτη, μιλώντας σε στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Από το ανάθεμα στην αποθέωση της πολιτικής επιστράτευσης.

      Παλιότερα η Δεξιά κατηγορούσε τα δημοκρατικά κόμματα του Κέντρου ότι είναι «συνοδοιπόροι του κομμουνισμού». Σήμερα ο δεξιός υπουργός Δημόσιας Τάξης Νίκος Δένδιας είναι πολύ πιο προχωρημένος. Κατηγορεί την αξιωματική αντιπολίτευση, τον ΣΥΡΙΖΑ, ότι υποθάλπει την τρομοκρατία και αφήνει να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση Σαμαρά και υπολοίπων θεωρεί πως το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης βρίσκεται στην... παρανομία!!! Αυτό υπονοεί με τη φράση που είπε στο Μέγκα: «Ελπίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει να στρέφεται προς τη νομιμότητα». Είναι προφανές ότι η ΝΔ εκτιμά ότι ένα κλίμα πολιτικής ανωμαλίας τη βοηθάει να σταματήσει τη διαρροή των ψηφοφόρων της προς τη Χρυσή Αυγή.

      Παλιό κόλπο της ΝΔ αυτή η τακτική. Το υπενθύμισε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Παναγιώτης Λαφαζάνης: «Δεν θα επαναλάβετε με τον ΣΥΡΙΖΑ στην αξιωματική αντιπολίτευση αυτά που κάνατε με το ΠΑΣΟΚ, όπου βγάζατε τον αρχηγό του (σ.σ. τον Ανδρέα Παπανδρέου) τρομοκράτη» τόνισε στη Βουλή απευθυνόμενος στον υπουργό Δημόσιας Τάξης. Η συγκυβέρνηση και το Μέγαρο Μαξίμου συνεχίζουν φυσικά απτόητοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατασκεύασαν προβοκατόρικο βίντεο εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ με μοντάζ δηλώσεων του βουλευτή Καστοριάς του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντιστρέφοντας πλήρως το νόημά τους ώστε να τον εμφανίσουν ως... υποκινητή της τρομοκρατικής επίθεσης στο Mall, το εμπορικό κέντρο! Πρόκειται περί αχρείας παραχάραξης.

      Τη σύλληψη του βουλευτή (!) του ΣΥΡΙΖΑ βάσει του παραχαραγμένου βίντεο ζήτησε στη συνέχεια ο ίδιος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι έχουμε να κάνουμε με μια προβοκάτσια της Δεξιάς προδικτατορικού τύπου της δεκαετίας του 1960.

      «Ο κατά δήλωσή του αναρχικός και φιλοτρομοκράτης Β. Διαμαντόπουλος, ο οποίος παραμένει ακόμα και τώρα βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, στοχοποιεί σε ομιλία του το Mall τέσσερις ημέρες πριν το τρομοκρατικό χτύπημα και καλεί απροκάλυπτα τους συντρόφους του να πάρουν τα όπλα. Μετά από αυτό περιμένουμε από τη Δικαιοσύνη να παρέμβει άμεσα» δήλωσε ο Σίμος Κεδίκογλου. Απύθμενο πολιτικό θράσος. Απειλή για τη δημοκρατία, αντιθέτως, αποτελεί η πρόθεση της κυβέρνησης ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ να καθυποτάξει τους πάντες, συμπεριλαμβανομένων και όσων δικαστών δεν ενεργούν ως πειθήνια κυβερνητικά πιόνια. Πρόθεση που αποκαλύφθηκε δημοσίως με δηλώσεις και πάλι του υπουργού Δημόσιας Τάξης. «Εθελοτυφλούν» όσοι δικαστές δεν υλοποιούν την κυβερνητική γραμμή σε θέματα τρομοκρατίας, εντός ή εκτός εισαγωγικών, είπε ο υπουργός.

      «Πλήγματα στο κράτος δικαίου και στην ομαλή λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος» συνιστούν παρόμοιες δηλώσεις, απάντησε ορθότατα η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων. Τα πράγματα δεν εξελίσσονται καθόλου ομαλά.

      Κάιν Ζοζέ Σαραμάγκου,

      Επινοώντας τον Θεό σκλαβωθήκαμε σ' αυτόν»
      Το να διαβάζεις βιβλία του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου, ακόμα και για εθισμένους βιβλιοαναγνώστες, δεν είναι κάτι που μπορείς να το κάνεις στα πεταχτά, αναπαυόμενος στην ξαπλώστρα της παραλίας όπου κάνεις την καλοκαιρινή σου άδεια.Ο τρόπος γραφής είναι ιδιαίτερος, οι προτάσεις είναι σιδηρόδρομοι, οι διάλογοι των ηρώων είναι ενσωματωμένες με την αφήγηση στην ίδια πρόταση, σχεδόν δεν υπάρχουν παράγραφοι και γενικά ο τρόπος γραφής είναι πολύ πυκνός και μερικές φορές στρυφνός (Παρακάτω θα δώσω ένα παράδειγμα αυτής της γραφής από τον "Κάιν", που είναι χαρακτηριστικός).

      Αρχές του χρόνου δανείστηκα το "περί τυφλότητας" του Ζοζέ Σαραμάγκου, και αφού διάβασα περί τις 30 σελίδες - ίσως λόγο της παραπάνω ιδιομορφίας της γραφής του συγγραφέα, το άφησα για αργότερα.Ώσπου ήρθε στα χέρια μου ο "Κάιν".Ένα μικρό σχετικά βιβλίο, που ήταν και το τελευταίο του βιβλίο, το έγραψε το 2009, ένα χρόνο πριν πεθάνει.
      Το βιβλίο αυτό διαβάζεται πραγματικά απνευστί: ο λόγος του είναι χειμαρρώδης και συνάμα ειρωνικός και παιγνιώδης, αναφέρεται σε διάφορα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης της Βίβλου με κεντρικό ήρωα τον Κάιν, που αφού σκοτώνει τον αδελφό του Άβελ, έρχεται σε επικοινωνία με τον θεό για αυτό -με πρωτοβουλία του δευτέρου-, έτσι σιγά - σιγά αναπτύσσονται απολαυστικοί διάλογοι μεταξύ τους, όπου ο Κάιν κάνει αυστηρή κριτική στον θεό και στις πράξεις του, με αποτέλεσμα ο Κάιν να γίνει ο πρώτος αντάρτης που τα βάζει με τις πράξεις του θεού όπως αναφέρονται στο βιβλίο αυτό της Βίβλου. Με άλλα λόγια ο συγγραφέας με περισσό κέφι και οίστρο, ανακατώνοντας τα διάφορα περίεργα έως απίθανα γεγονότα που περιγράφονται στη Βίβλο, θέλει να πει ότι στην περίπτωση του πρώτου φονιά, ο δολοφόνος ουσιαστικά δεν ήταν ο Κάιν αλλά αυτός ο ίδιος ο θεός.Εδώ αξίζει να παραθέσουμε την παρακάτω πρόταση που είναι χαρακτηριστική και για τον τρόπο γραφής του συγγραφέα, αλλά και για το ίδιο το βιβλίο:

      "Θέλησα να σε δοκιμάσω, Και ποιος είσαι εσύ για να δοκιμάζεις αυτό που δημιούργησες, Είμαι ο υπέρτατος άρχων όλων των πραγμάτων, Και όλων των όντων, θα πεις, όχι όμως δικός μου και της ελευθερίας μου, Ελευθερία για να σκοτώνεις, Όπως εσύ ήσουν ελεύθερος να επιτρέψεις να σκοτώσω τον άβελ ενώ ήταν στο χέρι σου να το αποτρέψεις, αρκεί για μια στιγμή να είχες εγκαταλείψει το ματαιόδοξο αλάθητο που μοιράζεσαι με όλους τους άλλους θεούς, αρκεί για μια στιγμή να ήσουν πραγματικά ευσπλαχνικός, να δεχόσουν την προσφορά μου με ταπεινότητα, απλώς και μόνο γιατί δεν έπρεπε να τολμήσεις να την αρνηθείς, οι θεοί, κι εσύ όπως όλοι οι άλλοι, έχετε υποχρεώσεις απέναντι σ’ εκείνους που λέτε πως δημιουργήσατε, Ο λόγος αυτός είναι αντάρτικος, Πιθανόν να είναι, σε διαβεβαιώ όμως πως, αν ήμουν θεός, κάθε μέρα θα έλεγα Ευλογημένοι ας είναι όσοι διάλεξαν την ανταρσία γιατί σε αυτούς ανήκει η βασιλεία της γης, Ιεροσυλία, Μπορεί, πάντως μεγαλύτερη από τη δική σου δεν είναι, που επέτρεψες να πεθάνει ο άβελ, Εσύ τον σκότωσες, Ναι, είναι αλήθεια, εγώ ήμουν το εκτελεστικό όργανο, αλλά η καταδίκη υπαγορεύτηκε από σένα, Το αίμα που βρίσκεται εδώ δεν το έχυσα εγώ, ο κάιν μπορούσε να επιλέξει ανάμεσα στο κακό και στο καλό, αφού επέλεξε το κακό θα το πληρώσει, Όσο κλέφτης είναι αυτός που μπαίνει στο αμπέλι άλλο τόσο είναι κι αυτός που φυλάει τσίλιες, είπε ο κάιν, Και το αίμα αυτό απαιτεί εκδίκηση, επέμεινε ο θεός, Αφού είναι έτσι, θα εκδικηθείς ταυτόχρονα έναν πραγματικό θάνατο κι έναν που δεν έχει ακόμα γίνει, Εξηγήσου, Δεν θα σ’ αρέσει αυτό που θ’ ακούσεις, Μη σε νοιάζει εσένα, μίλα, Είναι απλό, σκότωσα τον άβελ, γιατί δεν μπορούσα να σκοτώσω εσένα, στην πρόθεση είσαι νεκρός."

      Εδώ βλέπουμε χαρακτηριστικά τον τρόπο γραφής του Σαραμάγκου: μεγάλες προτάσεις, όπου οι διάλογοι των ηρώων είναι ενσωματωμένοι (στο παραπάνω κείμενο βέβαια δεν έχουμε παρά μόνο διαλόγους μεταξύ του θεού και του Κάιν) και ξεχωρίζονται από την αφήγηση με το ότι αρχίζουν με κεφαλαίο γράμμα (εδώ θα ήθελα να ξέρω αν το κεφαλαίο γράμμα είναι εφεύρημα της καλής μεταφράστριας Αθηνάς Ψυλλιά, ή είναι έτσι και στο αυθεντικό πορτογαλικό κείμενο του συγγραφέα).Επίσης ο παραπάνω διάλογος (πρόταση) αποτελεί και την περίληψη της θεματικής ολόκληρου του βιβλίου.

      Μετά από την πράξη του αυτή ο Κάιν καταδικάζεται από τον θεό να άγεται και να φέρεται στο χρόνο και στο ιστορικό γίγνεσθαι της Βίβλου - μια γνωστή τακτική του Σαραμάγκου να χρησιμοποιεί αναχρονισμούς - και έτσι τη μια να βρίσκεται στη θυσία του Αβραάμ, μετά στα Σόδομα και τα Γόμορρα και την άλλη βρίσκεται μέσα στην Κιβωτό του Νώε κ.ο.κ. Έτσι ο αναγνώστης μένει καθηλωμένος από την πλοκή, την εναλλαγή γνωστών γεγονότων, ιδωμένων όμως από μια εντελώς άλλη ματιά, από τα μάτια και την κριτική του πρώτου αντάρτη της ιστορίας του ανθρώπου στις πράξεις του θεού. Φαίνεται πως το βιβλίο αυτό διασκεδάζει πολύ τον συγγραφέα, για αυτό και η αφήγηση δεν στηρίζεται σε κάποια πρότυπα, πηγαίνει μια μπροστά και μια πίσω, μιας και ο κύριος σκοπός του συγγραφέα είναι να παρουσιάσει έναν εγωπαθή, παρανοϊκό, άδικο και τυραννικό θεό, χειρότερο από αυτόν τον ίδιο τον Κάιν και τις πράξεις του.

      Ο ίδιος ο συγγραφέας λέει ότι άρχισε να σκέπτεται να γράψει ένα βιβλίο για τον Κάιν πριν από πολλά χρόνια, αλλά μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο άρχισε να το γράφει και το ολοκλήρωσε σε τέσσερις μήνες.Ο ίδιος λέει για το βιβλίο:
      «Ημουν σε μια κατάσταση έκστασης. Ποτέ άλλοτε δεν μου είχε συμβεί, τουλάχιστον με τέτοια ένταση, με τόση δύναμη». Και ότι
      «Κάποιοι θα με σταυρώσουν όπως συνέβη και με το "Κατά Ιησούν Ευαγγέλιον", αλλά τώρα το θέαμα θα είναι λιγότερο ενδιαφέρον. Ο Θεός των χριστιανών δεν είναι ο Ιεχωβά. Οι περισσότεροι καθολικοί δεν έχουν διαβάσει την Παλαιά Διαθήκη. Πώς είναι δυνατόν να διαβάσεις ένα τόσο μεγάλο βιβλίο; Ούτε εγώ το έχω διαβάσει όλο. Αν οι Εβραίοι αντιδράσουν, δεν θα με εκπλήξει. Είμαι συνηθισμένος, με έχουν χαρακτηρίσει αντισημίτη. Αλλά δυσκολεύομαι να κατανοήσω πως ο εβραϊκός λαός έχει ως ιερό του βιβλίο την Παλαιά Διαθήκη. Εμπεριέχει μια σειρά παραλογισμών που θα ήταν αδύνατον να τους επινοήσει ένας μόνο άνθρωπος. Χρειάστηκαν γενιές και γενιές για να δημιουργήσουν αυτό το προϊόν».

      Μετά από τον "Καιν", όπως καταλαβαίνει κανείς, ξαναέπιασα (και τελείωσα) το "Περί τυφλότητας", στο οποίο θα αναφερθώ διεξοδικότερα σε ξεχωριστό άρθρο, γιατί πρόκειται για εξαιρετικό βιβλίο (που αξίζει επίσης να διαβάσει κανείς, πριν ή μετά τον "Καιν", δεν έχει σημασία).

      Τέλος λίγα λόγια για τον συγγραφέα:
      Ο Ζοζέ Σαραμάγκου γεννήθηκε το 1922 στην Πορτογαλία. Το πραγματικό του επίθετο ήταν de Piedade. Το σαραμάγκο (Saramago) είναι ένα φυτό που είναι γνωστό σ’ εμάς σαν άγριο ραδίκι και ήταν το παρατσούκλι του πατέρα του που προστέθηκε από λάθος στο δικό του στη ληξιαρχική πράξη γέννησής του. Μετά τη μετακόμιση της οικογένειας στην πρωτεύουσα και το θάνατο του αδελφού του, οι γονείς του τον έστειλαν σε τεχνικό σχολείο γιατί δεν άντεχαν οικονομικά να τον έχουν στο άλλο σχολείο - των γραμμάτων. Εργάστηκε ως μηχανικός αυτοκινήτων για δυο χρόνια, ως μεταφραστής και αργότερα ως δημοσιογράφος. Εγκατέλειψε τη θέση του βοηθού αρχισυντάκτη με τα πολιτικά γεγονότα του 1975. Εργάστηκε για λίγο ακόμα ως μεταφραστής και τελικά κατάφερε να ζει από τη συγγραφή. Παντρεύτηκε το 1944 την Ilda Reis. Απέκτησαν ένα παιδί το 1947. Από το 1988 ο Σαραμάγκου είναι παντρεμένος με την Ισπανίδα δημοσιογράφο Pilar del Rio, που είναι και η επίσημη μεταφράστρια του έργου του στα ισπανικά. Έγινε παγκόσμια γνωστός μετά τα πενήντα του. Είναι μέλος του κομουνιστικού κόμματος από το 1969, αθεϊστής και αυτοχαρακτηρίζεται απαισιόδοξος. Προκάλεσε αντιδράσεις με βιβλία του -από την εκκλησία-, αλλά και με τις δηλώσεις του ενάντια στη δράση των Ισραηλινών στην Παλαιστίνη και το Λίβανο.
       
       [πηγή:Απόστολος Μωραϊτόπουλος

      Ο Χατζιδάκις θα τους λάτρευε

      Ο Χατζιδάκις θα τους λάτρευε

       
      Οι Minor Project παίζουν αύριο στο Gazarte

      Πέντε νέα ταλαντούχα παιδιά, που σπουδάζουν στην Πάτρα, με τον πρώτο τους δίσκο, το «In colors», έκαναν το μπαμ… Οπως και να τα πει κανείς, εναλλακτική ροκ, indie folk ή λυρική ποπ, σημασία έχει πως τα μελαγχολικά τραγούδια τους μιλάνε στον καθένα μας χωριστά

      Της Μαρίνας Κουβέλη

      Ο δίσκος τους «In colors» είναι από τα πιο ωραία πράγματα που ακούσαμε τελευταία. Μουσικές μελαγχολικές, που αποπνέουν και μια γλύκα, μουσικές φωτεινές, σαν να περιγράφουν όνειρα,. Δεν έχουμε ακόμα καταλήξει αν ανήκουν στην εναλλακτική ροκ, την indie folk ή τη λυρική ποπ, αλλά αυτοί οι πέντε συμφοιτητές από το Τμήμα Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πάτρας έγιναν η πιο ενδιαφέρουσα άφιξη στη μουσική τους τελευταίους μήνες.

      Οι Minor Project είναι οι Στάθης Δράκος (πιάνο, φωνητικά), Γιώργος Κολοκύθας (μπάσο), Μαρία Καρότση (δεύτερες φωνές), Αλέξανδρος Μπαλτάς (ντραμς), Βίκτωρ Φλωρίδας (κιθάρες). Πέντε νέα, ταλαντούχα παιδιά, που κάνουν το κέφι τους μουσική, που μιλάνε απλά και δεν πασχίζουν για μεγαλοστομίες, που δεν κρύβουν τις επιρροές τους από Χατζιδάκι, Σαββόπουλο, Κόρε Υδρο, Radiohead, Ντάμιεν Ράις, Raining Pleasure. Αύριο το βράδυ θα ανέβουν στη σκηνή του Gazarte για να μας ξεναγήσουν στη σύντομη και ελκυστική ιστορία τους.

      «Η αρχή έγινε στην Πάτρα όπου όλοι βρεθήκαμε για σπουδές. Η πόλη είναι σχετικά μικρή και καλλιτεχνικά «ενεργή»», εξηγεί –εκ μέρους όλων- ο Στάθης Δράκος. «Δεν αργήσαμε να γνωριστούμε. Μαζευόμασταν σε σπίτια, τραγουδούσαμε, παίζαμε μουσική. Εγώ παράλληλα έγραφα κάποια δικά μου κομμάτια για ένα άλλο project που ετοιμαζόμουν να κυκλοφορήσω. Κάποια στιγμή μού ζητήθηκε από το συγκρότημα B-sides να παίξω στην παρουσίαση δίσκου τους (καλοκαίρι 2010). Αν και ήμασταν σχετικά απροετοίμαστοι, κάναμε λίγο πιο σοβαρές πρόβες και βγάλαμε για πρώτη φορά τα κομμάτια μας όλοι μαζί. Ηταν το ξεκίνημα».

      -Πρέπει να παραμένει κάποιος «ερασιτέχνης» σε αυτό που κάνει;

      «Η καλύτερη επιλογή είναι να κάνεις οτιδήποτε όσο το δυνατόν πιο επαγγελματικά. Αν καταφέρεις να μη νιώθεις την καταπίεση, τα άγχη και τα όποια προβλήματα προκύπτουν από τη συνήθεια της καθημερινότητας κι αν κρατήσεις τις ισορροπίες μεταξύ επαγγελματισμού και εσωτερικής χαλαρότητας, αυτό είναι ευλογία».

      - Πότε καταλάβατε ότι αρχίσατε να έχετε απήχηση;

      «Το τελευταίο τετράμηνο το νιώθουμε πιο έντονα, χωρίς να μπορούμε να προσδιορίσουμε ποια ακριβώς είναι η απήχηση που έχει η δουλειά μας. Ισως φταίει το ότι δεν κατοικούμε στην Αθήνα. Πάντως, τελευταία, σίγουρα κάτι έχει αλλάξει».

      -Τα τραγούδια σας για ποια πράγματα μιλάνε;

      «Ο δίσκος γράφτηκε από την ανάγκη μου να μιλήσω με πιο εσωτερικό και ανώδυνο τρόπο για συναισθήματα που μου προκάλεσαν άνθρωποι και γεγονότα από την αρχή της ζωής μου μέχρι σήμερα. Αναφέρομαι κυρίως στην εφηβεία μου και σε όσους έβαλαν το χεράκι τους για να είμαι αυτός που είμαι σήμερα. Το «North» ή το «Madlove», για παράδειγμα, είναι ιστορίες αγάπης. Τα «In Colors» και «Great» περιέχουν στοιχεία εξομολόγησης. Με τα «B.nice» και «Carrying your Pain» εξομολογούμαι πράγματα που δεν είχα ποτέ την ευκαιρία, το θάρρος ή τους ανθρώπους για να τα πω. Οταν άκουσα τον δίσκο για πρώτη φορά, ένιωσα πως άθελά μου οι στίχοι των τραγουδιών είναι εξομολογήσεις. Δεν νομίζω ότι θα καταφέρω ποτέ να συγκρατώ τέτοιες παρορμήσεις. Δεν θα είχε και νόημα».

      -Σας ενοχλεί όταν σας χαρακτηρίζουν μελαγχολικούς;

      «Κάθε άλλο. Είναι εύστοχος χαρακτηρισμός. Μπορεί τα συναισθήματα να μην μπαίνουν σε καλούπια, αλλά το «In colors» έχει συγκεκριμένο χρώμα, και μάλλον δεν είναι πολύ φωτεινό. Το ξέρουμε».

      -Ποιο είναι το καλύτερο κομπλιμέντο που σας έχουν κάνει;

      «Με συγκίνησε τρομερά μια φίλη του αείμνηστου Μάνου Χατζιδάκι, που μας είπε πως αν μας γνώριζε ο Μάνος θα μας λάτρευε».

      -Δεν φοβηθήκατε, όμως, να διασκευάσετε την «Οδό ονείρων».

      «Κάποια στιγμή αποφασίσαμε ότι δεν θα φοβόμαστε να παίζουμε πράγματα που μας αρέσουν επειδή ίσως δεν τα φτιάξαμε αρκετά καλά ή γιατί δεν μας ταιριάζουν. Η «Οδός ονείρων» είναι ίσως το αγαπημένο μου τραγούδι. Το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί ήταν να χρεωθούμε μια αποτυχημένη διασκευή στο ξεκίνημά μας. Εχουν συμβεί κατά καιρούς αυτά, και δεν πληγώθηκε κανείς».

      -Είναι εύκολο να «ανθίσουν» νέα πράγματα στη μουσική αυτή την περίοδο;

      «Στις δύσκολες στιγμές ανθούν οι τέχνες. Τότε που πονάμε. Ισως πολλές φορές να λιγοστεύει η υπομονή και οι πόροι, αλλά αν θέλεις και πιστεύεις σε κάτι πολύ, βρίσκεις τη δύναμη».

      INFO: Gazarte, Βουτάδων 32-34, Γκάζι. Ωρα έναρξης: 22.00. Τιμές εισιτηρίων: 7- 20 ευρώ

      Δευτέρα, 28 Ιανουαρίου 2013

      Χιλιάδες δάσκαλοι στην Πορτογαλία διαμαρτυρήθηκαν χθες για την πολιτική λιτότητας που επηρεάζει παιδεία και μισθούς 27/01/2013

      Χιλιάδες δάσκαλοι στην Πορτογαλία διαμαρτυρήθηκαν χθες για την πολιτική λιτότητας που επηρεάζει παιδεία και μισθούς 27/01/2013
      Την παραίτηση του υπουργού Παιδείας της Πορτογαλίας αξίωσαν 30 χιλιάδες δάσκαλοι, οι οποίοι διαδήλωσαν χθες στο κέντρο της Λισαβόνας διαμαρτυρόμενοι για τις μειώσεις των μισθών τους και για τις περικοπές στον τομέα της εκπαίδευσης που επιβάλλει το αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας.
      Οι δάσκαλοι τονίζουν ότι οι περικοπές στα κονδύλια για την παιδεία, δυναμιτίζουν το μέλλον της νέας γενιάς και κατ επέκταση της χώρας.
      Η διαμαρτυρία των δασκάλων ήταν η μαζικότερη που οργανώθηκε φέτος στην Πορτογαλία.
      Πορτογαλία:Στους δρόμους οι εκπαιδευτικοί 27/1/2013
      Στο κέντρο της Λισαβόνας διαδήλωσαν χθες χιλιάδες εκπαιδευτικοί, κατά των περικοπών και της πολιτικής του μνημονίου.
      Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν τη συντηρητική κυβέρνηση ότι υποκύπτει στις πιέσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και ότι ετοιμάζει επιπλέον περικοπές στη Παιδεία ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.
      Οι εκπαιδευτικοί μετέφεραν,μάλιστα, ένα φέρετρο με τις φωτογραφίες του πρωθυπουργού Κοέλιο και του υπουργού Παιδείας Κράτο, τους οποίους κατηγορούν ότι σχεδιάζουν απολύσεις50.000 στον κλάδο τους.
      Υπό την πίεση των δανειστών,η κυβέρνηση της Πορτογαλίας επιβάλλει σκληρά μέτρα λιτότητας και περικοπές που οδηγούν τη χώρα σε τρίτη χρονιά ύφεσης.
      Παρ'όλα αυτά η Λισαβόνα βγήκε πριν από λίγες μέρες στις αγορές με πενταετή ομόλογα και με επιτόκιο λίγο κάτω από το 5%.
      Portuguese teachers protest against education cuts 27/01/2013
      LISBON, Jan 26 (Reuters) - Thousands of Portuguese teachers marched through Lisbon on Saturday to protest against cuts in education imposed as part of the government's austerity programme. Teachers union Fenprof estimated 30,000 teachers marched through Lisbon city centre, demanding the resignation of the education minister and protesting against pay cuts and what they called a deterioration in working conditions.
      "I am here to protect the public school, and, above all, I am here to defend the future of our country and the future of my children who are still growing," teacher Anabela Mendes told Reuters.
      The protest was the biggest so far this year. Relative patience with the terms of Portugal's 78 billion euro ($105 billion) bailout from the European Union and International Monetary Fund ran out in the middle of last year and protests and strikes have become more common.
      The largest tax hikes in living memory will start to be felt when workers receive their first pay checks of 2013 at the end of January. ($1 = 0.7421 euros) (Reporting By Miguel Pereira and Axel Bugge; Editing by Mark Trevelyan)
       
       
      ΠΗΓΗ :ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ

      Νέος γύρος συγχωνεύσεων

      Νέος γύρος συγχωνεύσεων

       
      Η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας εντείνει μεσούσης της σχολικής χρονιάς τις συμπτύξεις τμημάτων, για να ακολουθήσει τον επόμενο χρόνο η «εξαφάνιση» 1.500 σχολείων, όπως έχει προαναγγείλει ο υπουργός

      Της Αννας Ανδριτσάκη

      Νέο και πιο δυνατό κύμα συγχωνεύσεων και καταργήσεων τμημάτων στα σχολεία της χώρας ετοιμάζει το υπουργείο Παιδείας, συνεχίζοντας έτσι την τακτική της συρρίκνωσης που στόχο έχει την επόμενη φάση συγχωνεύσεων ολόκληρων σχολείων κατά την ερχόμενη σχολική χρονιά. Ο ίδιος ο υπουργός έχει προαναγγείλει την εξαφάνιση 1.500 μονάδων (10% επί του συνόλου).

      Προς το παρόν και μεσούσης της χρονιάς, εντείνει τους ρυθμούς της αντιπαιδαγωγικής εσωτερικής σύμπτυξης τμημάτων. Με νέα οδηγία προς τους διευθυντές των μονάδων ζητείται πρόσθετη ενημέρωση για τη δυναμικότητα των υποδομών με τη χορήγηση στοιχείων για τη «Μέγιστη χωρητικότητα αίθουσας».

      Είναι η πρώτη φορά που ζητούνται στοιχεία σχετικά με τη χωρητικότητα των σχολικών αιθουσών, ένα μέγεθος που δεν έχρηζε καταγραφής με δεδομένο το μέγιστο αριθμό μαθητών ανά τάξη (25 για πρωτοβάθμια και 30 για δευτεροβάθμια) αλλά και τις πολλάκις εκφρασμένες προθέσεις του υπουργείου να μην εξαντληθούν τα προβλεπόμενα όρια.

      Μέχρι τώρα. Πλέον, η συμπλήρωση στοιχείων για τη χωρητικότητα των αιθουσών όχι μόνο είναι υποχρεωτική, αλλά αποτελεί προαπαιτούμενο για την επιβεβαίωση δεδομένων στο ηλεκτρονικό σύστημα (survey) που λειτουργεί για την καταγραφή της δυναμικότητας των υποδομών των σχολείων. Μάλιστα, η μη ενημέρωση του συστήματος συνιστά παράβαση καθήκοντος, όπως δεν παραλείπει να προειδοποιήσει -για μια ακόμη φορά- το υπουργείο.

      Οι συμπτύξεις τμημάτων δεν έχουν σταματήσει από την αρχή της χρονιάς και οι εκπαιδευτικοί εξακολουθούν να καταγγέλλουν την τακτική του υπουργείου που αγνοεί την αντιπαιδαγωγική αυτή παρέμβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το στοίβαγμα, ωστόσο, σε 30άρια τμήματα θεωρείται λύση προτεραιότητας προκειμένου να εξοικονομηθούν προσωπικό και πόροι, αλλά και να καλυφθούν τα κενά που αριθμούνται ακόμα σε χιλιάδες.

      Το διεθνές πάρτι των off shore

      Το διεθνές πάρτι των off shore

       
      Η παγκόσμια οικονομική ελίτ, περίπου 100.000 άτομα, διακινεί μέσω 80 φορολογικών παραδείσων και με σχεδόν μηδενικό κόστος κάπου 21-31 τρισ. δολ. Με 1.700 ευρώ μπορεί να ιδρύσει κάποιος μια υπεράκτια εταρεία

      Tου Χρήστου Τσιαγκλή

      Σχεδόν 100.000 άτομα της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ έχουν «παρκάρει» 9,8 τρισ. δολ. σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους.

      Ενα γκρουπ 139 αναπτυσσόμενων χωρών, με συνολικό χρέος 4,08 τρισ. δολ., που διακρίνονται για τον υψηλό δανεισμό τους, τη χαμηλή ανάπτυξη, τα μόνιμα προγράμματα διαρθρωτικών αλλαγών, αλλά και το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, φαίνεται να κατέχουν τις πρωτιές στην ίδρυση των υπεράκτιων εταιρειών.

      Η παγκόσμια ελίτ των off shore κατέχει και διακινεί μέσω 80 φορολογικών παραδείσων και με σχεδόν μηδενικό κόστος κάπου 21-31 τρισ. δολ., σύμφωνα με το TJN (Δίκτυο για τη Φορολογική Δικαιοσύνη). H διαρροή κεφαλαίων προς τις υπεράκτιες δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζεται ότι χάνουν γύρω στα 100 δισ. δολ. κάθε χρόνο από τη φοροαποφυγή μέσω των offshore.

      Πρόκειται για μια πραγματική βιομηχανία φοροαποφυγής, φοροδιαφυγής και ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, που στην ουσία παρέχει μία και μόνο υπηρεσία στους πελάτες της: «απόλυτη μυστικότητα». Στόχος όσων προχωρούν στην ίδρυση υπεράκτιων σε οικονομικά κέντρα είναι οι πολύ χαμηλοί φόροι, που συνήθως προσφέρουν οι φορολογικοί παράδεισοι, αλλά και η απόκρυψη εσόδων–κερδών από παράνομες δραστηριότητες, όπως λαθρεμπόριο όπλων, ναρκωτικών κ.λπ.

      Κι επειδή η ίδρυση off shore είναι νόμιμη, όλες οι πολυεθνικές έχουν ιδρύσει κι από μία ή περισσότερες σε χώρες με ηπιότερο φορολογικό καθεστώς. Μια υπεράκτια μπορεί να είναι μια εταιρεία ειδικού σκοπού ως θυγατρική ή εταιρεία ενός ομίλου επιχειρήσεων ή ακόμη και συγγενής επιχείρηση. Ακόμα και φυσικά πρόσωπα ιδιοκτήτες υπερπολυτελών ακινήτων, σκαφών αναψυχής και αυτοκινήτων έχουν ιδρύσει off shore, προκειμένου να διαχειρίζονται τον πλούτο τους εκτός της χώρας κατοικίας τους προς αποφυγή πληρωμής φόρων.

      Στους φορολογικούς παραδείσους υπάρχουν ειδικές εταιρείες, οι οποίες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ακόμα και μέσω Διαδικτύου. Τη δουλειά αναλαμβάνουν εξειδικευμένα, συνεργαζόμενα και εξουσιοδοτημένα νομικά ή φυσικά πρόσωπα στην κάθε χώρα της οποίας η νομοθεσία επιτρέπει τη σύσταση-ίδρυση υπεράκτιων εταιρειών, όπως σε Κύπρο, Νήσους Μάρσαλ, Σεϊχέλες, Λιβερία, Λιχτενστάιν, Βρετανικές Παρθένους Νήσους.

      Εξειδικευμένα γραφεία

      Μέσω των εξειδικευμένων γραφείων γίνεται η σύσταση και η νόμιμη εγγραφή της εταιρείας στο Μητρώο Ιδρυσης. Αρχικά επιλέγεται το όνομα της εταιρείας, καταβάλλονται τα τέλη και γίνεται σχεδόν αμέσως η σύστασή της. Πριν από την εγγραφή του ονόματος της εταιρείας γίνεται έλεγχος και στη συνέχεια γίνεται αποδεκτό το αίτημα κι εφόσον δεν έχει ήδη εγγραφεί άλλη εταιρεία με το ίδιο όνομα. Το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο που έχει συστήσει την εταιρεία φροντίζει να καταβάλλονται προς το κράτος στο οποίο έγινε η σύσταση και σε τακτά χρονικά διαστήματα τα ετήσια τέλη της υπεράκτιας, με σκοπό τη διατήρηση της νομικής της υπόστασης.

      Στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν πλήθος ειδικών εταιρειών που αναλαμβάνουν για λογαριασμό οποιουδήποτε τη σύσταση off shore. Για παράδειγμα, όπως συλλέξαμε από το Διαδίκτυο, και συγκεκριμένα από εταιρεία παροχής υπηρεσιών, για την ίδρυση off shore στην Κύπρο αρκεί ένας μόνο μέτοχος και ένα ελάχιστο καταβεβλημένο κεφάλαιο 1.000 κυπριακών λιρών. Για την ίδρυση μιας εταιρείας με πλήρες γραφείο-υποκατάστημα στην Κύπρο, το ελάχιστο κεφάλαιο είναι 10.000 κυπριακές λίρες.

      Οι εξωχώριες εταιρείες αποτελούν ένα καθόλα νόμιμο, ιδιαίτερα ευέλικτο και επικερδές επιχειρηματικό εργαλείο. Προσφέρουν προστασία του ιδιοκτήτη από προσωπική ευθύνη, δεδομένου ότι όλες οι πράξεις, συμβάσεις, συμβόλαια και οι άλλες δραστηριότητες γίνονται εξ ονόματος της εταιρείας, απόλυτη κάλυψη των δραστηριοτήτων και των περιουσιακών στοιχείων του πραγματικού ιδιοκτήτη, μείωση της φορολογίας, μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς οι δραστηριότητες γίνονται μέσω της υπεράκτιας, πλήρη ανωνυμία και προστασία έναντι τρίτων, αυξημένη οικονομική απομόνωση σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον ανταλλαγής πληροφοριών, εύκολη και ανώνυμη μεταφορά όλων σχεδόν των περιουσιακών στοιχείων, μείωση οικονομικών και πολιτικών κινδύνων.

      ………………………………………………………………………………………………………………………………………
      .
      Εισπράξεις-ψίχουλα από τις 16.580 ελληνικές υπεράκτιες

      Μόνο 965 μπαίνουν… στον κόπο και υποβάλλουν δήλωση ειδικού φόρου επί των ακινήτων, για την οποία είναι υπόχρεες

      Στον «αφρό» βρίσκονται οι 16.580 off shore που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Από αυτές μόλις οι 965 μπαίνουν… στον κόπο και υποβάλλουν δήλωση ειδικού φόρου επί των ακινήτων, για την οποία είναι υπόχρεες.

      Οι υπόλοιπες συνεχίζουν να απολαμβάνουν το καθεστώς της πλήρους ασυδοσίας, με τους ιδιοκτήτες να ζουν άνετα στον «φορολογικό παράδεισο» που δημιούργησαν και, το σημαντικότερο, να μη δίνουν σε κανέναν λογαριασμό για το «πόθεν έσχες» των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται εντός της εταιρείας.

      Από τη δεκαετία του ’90 μέχρι σήμερα οι Ελληνες φορολογούμενοι έχουν ακούσει κατά καιρούς πολλά και μεγαλεπήβολα σχέδια φορολογικής εξόντωσης των εξωχώριων εταιρειών, από τα οποία όμως δεν απέδωσε κανένα. Στοιχείο το οποίο επιβεβαιώνει την παταγώδη αποτυχία των προσπαθειών για την καταπολέμηση του «μαύρου χρήματος» είναι τα αποτελέσματα των φορολογικών εισπράξεων που έχει συλλέξει στη δεκαετία 2003–2012 το υπουργείο Οικονομικών:

      * Το 2003 υποβλήθηκαν 383 δηλώσεις και ο αντίστοιχος φόρος ήταν 4,8 εκατ. ευρώ.
      * Το 2004 υποβλήθηκαν 411 δηλώσεις και ο φόρος ήταν 3,6 εκατ. ευρώ.
      * Το 2005 υποβλήθηκαν 352 φορολογικές δηλώσεις, 3 εκατ. ευρώ ο φόρος.
      * Το 2006 υποβλήθηκαν 311 δηλώσεις, 3,1 εκατ. ευρώ ο φόρος.
      * Το 2007 υποβλήθηκαν 275 δηλώσεις με τον φόρο να φτάνει σε 2,8 εκατ. ευρώ.
      * Το 2008 υποβλήθηκαν 239 δηλώσεις και ο φόρος έφτασε τα 3,4 εκατ. ευρώ.
      * Το 2009 υποβλήθηκαν 201 δηλώσεις και το ποσό του φόρου ήταν 3,4 εκατ. ευρώ.
      * Το 2010 υποβλήθηκαν 1.177 δηλώσεις και ο αντίστοιχος φόρος ήταν 3,4 εκατ. ευρώ.
      * Το 2011 υποβλήθηκαν 998 δηλώσεις με αντίστοιχο φόρο 877.651 ευρώ.
      * Το 2012 υποβλήθηκαν 965 δηλώσεις και ο φόρος που εισπράχθηκε έφτασε τα 345.201 ευρώ.

      Σύμφωνα με τα στοιχεία που τηρούνται στο μητρώο του Taxis στην Ελλάδα υπάρχουν 21.065 υπεράκτιες εταιρείες, εκ των οποίων είναι ενεργές 16.580.

      *Η ΔΟΥ Ναυπλίου έχει δηλώσει αδυναμία να ελέγξει τις 184 off shore που εδρεύουν στο Κρανίδι Ερμιονίδας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν με παραγραφή δεκάδες υποθέσεις, με φορολογικές παραβάσεις εκατομμυρίων ευρώ

      Κυριακή, 27 Ιανουαρίου 2013

      Ολοκληρώθηκε η συντηρητική – αντιδραστική μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ

      Ολοκληρώθηκε η συντηρητική – αντιδραστική μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ

       
      Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

      «Οι επαναστάτες έγιναν βολεμένοι, οι βολεμένοι
      γρήγορα καταντούν συντηρητικοί και σιγά σιγά
      οι συντηρητικοί γίνουνται αντιδραστικοί»
      Νίκος Καζαντζάκης

      Το παραπάνω παράθεμα είναι από επιστολή που έγραψε ο Καζαντζάκης από τη Ρωσία το 1928 σε φίλο του στην Κρήτη και περιλαμβάνεται σε μελέτη του Χρίστου Αλεξίου που αναδημοσιεύεται στον τόμο «Εισαγωγή στο έργο του Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2011).

      Το παράθεμα ισχύει όχι μόνο για ένοπλες επαναστάσεις, αλλά και για ειρηνικές που υπόσχονται ριζική αλλαγή. Μια τέτοια ειρηνική «επανάσταση» ήταν και η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ το 1974, όπως αποτυπώθηκε στη «Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη». Το ΠΑΣΟΚ, με τη «Διακήρυξη» αυτή, υποσχέθηκε στον λαό την «Αλλαγή» με ρήξεις σε πολλά από εκείνα που υπήρχαν πριν από την επτάχρονη δικτατορία.

      Ο λαός, από το 13% το 1974, το ανέβασε στο 25% το 1977, για να το εκτινάξει στο 48% το 1981, δίνοντάς του άνετη πλειοψηφία στη Βουλή, η οποία του πρόσφερε τη δυνατότητα να κάνει πραγματικότητα τη «Διακήρυξή» του. Δεν το έπραξε και κατέληξε στη σημερινή μετάλλαξη και συρρίκνωσή του. Ποια ήταν τα στάδια της «πορείας» αυτής, της οποίας το τέλος δεν το έχουμε δει ακόμα;

      Η μετάλλαξη άρχισε νωρίς, δηλαδή πριν από το 1981. Η αρχή είχε γίνει με τις γνωστές διαγραφές στελεχών και την επιρροή που ασκούσαν στις αποφάσεις του απόψεις συντηρητικών στελεχών της προδικτατορικής «Ενωσης Κέντρου», που είτε ήταν ιδρυτικά μέλη του ΠΑΣΟΚ είτε εντάχθηκαν αργότερα σ’ αυτό. Οι ενέργειες αυτές ήταν προανάκρουσμα της μετάλλαξης του ΠΑΣΟΚ.

      Η πρώτη μεγάλη στροφή ήταν η αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ το 1979 από τη συζήτηση για την κύρωση της συνθήκη της ένταξης της χώρας στην, τότε, ΕΟΚ. Ο ίδιος ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ μου είχε αναθέσει την εισήγηση για το «Οχι» στη συνθήκη αυτή με βάση τη βασική θέση της «Διακήρυξης»: «Εξω από την ΕΟΚ, έξω από το ΝΑΤΟ». Του παρέδωσα την εισήγησή μου, την οποία και ενέκρινε. Οταν, όμως, άρχισε η συζήτηση της συνθήκης στη Βουλή και ήρθε η σειρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δηλαδή η δική μου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σηκώθηκε από τη θέση του και δήλωσε ότι το «ΠΑΣΟΚ αποχωρεί».

      Επρόκειτο για μια απόφασή που δεν τη γνώριζε παρά μόνο ο πολύ στενός του κύκλος. Πολύ αργότερα, δηλαδή μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, πληροφορήθηκα από πρώην στέλεχος της «Ενωσης Κέντρου» –που δεν είχε ενταχθεί στο ΠΑΣΟΚ εξαιτίας των θέσεών του– ότι στα τέλη του 1981 ή αρχές του 1982 ο ίδιος ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ και, τότε, πρωθυπουργός τού είπε ότι «ήταν αφελής να πιστεύει στο σύνθημα “Εξω από την ΕΟΚ”». Επρόκειτο για ένα από τα πολλά ψέματα με τα οποία είχε παραπλανήσει τον λαό.

      Η δεύτερη σημαντική στροφή ήταν τον Ιούνιο του 1982, όταν, μετέχοντας ως πρωθυπουργός στη σύνοδο των ηγετών του ΝΑΤΟ, αντί να δηλώσει ότι η χώρα αποχωρεί από τον Οργανισμό, περιορίστηκε να βάλει κάποιους «αστερίσκους» στο ανακοινωθέν μετά τη λήξη της συνόδου.

      Τον ίδιο μήνα, υποτασσόμενος στις απαιτήσεις των μεγαλοϊδιοκτητών ακινήτων, αποφάσισε να ακυρώσει, ουσιαστικά, τον νόμο για τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, που ως νομοσχέδιο είχα καταρτίσει ως υπουργός Οικονομικών, το είχε ο ίδιος εγκρίνει, το είχε ψηφίσει η Βουλή και είχε αρχίσει να εφαρμόζεται. Η απόφασή του αυτή με οδήγησε στην αμετάκλητη παραίτηση από το υπουργείο Οικονομικών δύο ώρες μετά τη σχετική ανακοίνωση της απόφασής αυτής (δύο χρόνια αργότερα παραιτήθηκα από το βουλευτικό αξίωμα και από μέλος του ΠΑΣΟΚ). Η απόφασή αυτή ήταν η αρχή της πλήρους υποταγής του στην ολιγαρχία του πλούτου, με οδυνηρές συνέπειες για τη χώρα και τον λαό.

      Στο διάστημα της πρώτης και δεύτερης τετραετίας (1981-1989) συνέβησαν πολλά που οδήγησαν στην παραπέρα συντηρητικοποίηση του ΠΑΣΟΚ και την υιοθέτηση (και επαύξηση) πρακτικών τόσο της Ν.Δ. όσο και της προδικτατορικής «Ενωσης Κέντρου». Οι πελατειακές σχέσεις συνεχίστηκαν όχι μόνο από βουλευτές και υπουργούς, αλλά και από τις Τοπικές και Νομαρχιακές Επιτροπές, καθώς και από τα κεντρικά κομματικά όργανα. Η κατάληξη αυτών ήταν το σκάνδαλο Κοσκωτά με τη γνωστή συνέχεια (ήττα του ΠΑΣΟΚ στις 3 εκλογικές αναμετρήσεις και καταδίκη στελεχών του για το σκάνδαλο αυτό).

      Μετά από το διάλειμμα 1990-1993 της κυβέρνησης Ν.Δ., τόσο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, επανερχόμενος στην εξουσία (1993-1996) όσο και ο διάδοχός του (1996-2004) συνέχισαν την παραπέρα συντηρητικοποίηση του ΠΑΣΟΚ με αποκρατικοποιήσεις κ.λπ. αλλά και, δυστυχώς, με ακόμα μεγαλύτερα σκάνδαλα (Τσοχατζόπουλος, Μαντέλης, Τσουκάτος).

      Η, μετά το διάλειμμα 2004-2009, επάνοδος και πάλι στην εξουσία του συντηρητικού πλέον ΠΑΣΟΚ, με τα Μνημόνια που υπέγραψε και εφάρμοσε, υπέταξε πλήρως τη χώρα στους δανειστές της και οδήγησε σε εξαθλίωση μεγάλο τμήμα του λαού, ενώ ταυτόχρονα δύο δικοί του υπουργοί Οικονομικών κάλυπταν φοροφυγάδες μη αξιοποιώντας τη διαβόητη λίστα Λαγκάρντ.

      Το ΠΑΣΟΚ, μετά τη συντριπτική ήττα του στις δύο εκλογές του 2012, με τη συμμετοχή στην κυβέρνηση της Ν.Δ. και –με το αζημίωτο για τον αρχηγό του– πλήρη υποστήριξη όλων των αντιλαϊκών μέτρων και αντιδραστικών ενεργειών της, ολοκλήρωσε τον κύκλο της συντηρητικο-αντιδραστικής μετάλλαξής του, που τόσο παραστατικά περιέγραψε πριν από 84 χρόνια ο Νίκος Καζαντζάκης.

      ________

      *Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

      «Επιλογή» μας τα ελληνικά προϊόντα

      Λ. ΚΑΡΙΓΙΑΝΝΗΣ (διευθύνων της εταιρείας Ελληνική Διατροφή Α.Ε.)

      «Επιλογή» μας τα ελληνικά προϊόντα

      Συνέντευξη έξω από τα δόντια για την ακρίβεια, το ρόλο των πολυεθνικών και τα μειονεκτήματα των παραγωγών
      Η ΑΝΑΓΚΗ να συνδεθούν τα προϊόντα της ελληνικής γης που παράγονται από ανεξάρτητους ιδιώτες παραγωγούς ή συνεταιρισμούς με το λιανεμπόριο, οδήγησε στη δημιουργία των καταστημάτων «Επιλογή».
      Λεωνίδας ΚαρίγιαννηςΛεωνίδας Καρίγιαννης Πρόκειται για μικρά σούπερ μάρκετ όπου οι κάτοικοι των πόλεων μπορούν να βρουν φθηνά και ποιοτικά ελληνικά προϊόντα.
      Για το εγχείρημα αυτό και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, μιλάει στην «Κ.Ε.» ο Λεωνίδας Καρίγιαννης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Ελληνική Διατροφή Καταστήματα Α.Ε. Ο κ. Καρίγιαννης δεν χαϊδεύει αυτιά και με τόλμη αναφέρεται στα μειονεκτήματα των Ελλήνων παραγωγών, στους λόγους της ακρίβειας, στο ρόλο των πολυεθνικών εταιρειών, στο «καπέλο» που πληρώνουν οι εταιρείες για να μπουν στο ράφι. Το καλύτερο, το αφήνει για το τέλος: πώς ένα προϊόν από το χωράφι καταλήγει στο ράφι με διαφορά τιμής 334%.
      Η λειτουργία των καταστημάτων «Επιλογή» ξεκίνησε το 2010. Ποιες είναι οι μέχρι τώρα εντυπώσεις από τα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας;
      «Αυτή τη στιγμή έχουμε πέντε καταστήματα "Επιλογή" και προβάλλουν τα προϊόντα των συνεταιρισμών και ανεξάρτητων παραγωγών που δεν βρίσκουν ράφι στις μεγάλες αλυσίδες, καθώς και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Ο χώρος του λιανεμπορίου δεν είναι εύκολος. Τα καταστήματα είναι soft discount καταστήματα, με κωδικολόγιο που απαρτίζεται από επώνυμα προϊόντα, προϊόντα private label και προϊόντα αγροτικών συνεταιρισμών, με στόχο μια προϊοντική σύνθεση 50%-50%. Αυτό μας κάνει να αντιμετωπίζουμε ιδιαίτερες δυσκολίες στο να καθιερωθούμε στην αγορά».
      Ελέγχουν το 60%
      Τι ακριβώς δυσκολίες αντιμετωπίζετε;
      «Οι πολυεθνικές προμηθεύτριες εταιρείες ελέγχουν αυτή τη στιγμή τουλάχιστον το 60% των προϊόντων ενός καταστήματος. Εκτός από είδη διατροφής, παράγουν δεκάδες άλλα προϊόντα οικιακής χρήσης, προσωπικής περιποίησης κ.λπ. Εμείς προσπαθούμε να μειώσουμε το ειδικό τους βάρος στα καταστήματά μας. Αυτό σημαίνει ότι και αυτοί αντίστοιχα δεν μας δίνουν παροχές για να είμαστε εξίσου ανταγωνιστικοί στα προϊόντα τους. Οταν εμείς προωθούμε τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα (π.χ. το ρίζι του Αγροτικού Συν/μου Χαλάστρας Α' ή το λάδι της ΕΑΣ Λακωνίας, Σητείας κ.λπ.), οι πολυεθνικές εταιρείες αντίστοιχων προϊόντων δεν θα μας βοηθήσουν με παροχές και προσφορές, όπως τις μεγάλες αλυσίδες».
      Με άλλα λόγια, έχει μειονεκτήματα η προσπάθεια να στηριχτείτε στα ελληνικά προϊόντα;
      «Εχει και χρειάζεται πολλή δουλειά για να τα ξεπεράσουμε. Θα σας πω πως δεν υπάρχει μεγάλη γκάμα συσκευασμένων προϊόντων. Αυτή τη στιγμή έχουμε 300 προϊόντα αγροτικά και private label. Ο αριθμός αυτός δεν είναι μεγάλος σε ένα κατάστημα που διαθέτει 3.500 προϊόντα. Ο στόχος μας είναι να αποκτήσουμε το 30%-50% σε αυτά τα προϊόντα. Αλλά αυτό θέλει δουλειά και δυστυχώς και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί δεν είναι καθ' όλα έτοιμοι. Υπάρχουν εγγενείς αδυναμίες συσκευασίας, τυποποίησης που δεν μας δίνουν τη δυνατότητα να έχουμε μεγάλη γκάμα αυτών των προϊόντων. Για παράδειγμα, έχουμε ένα πολύ καλό προϊόν, το οποίο όμως κυκλοφορεί με μία μόνο συσκευασία».
      Μπορείτε να μας δώσετε μερικά παραδείγματα;
      «Θα σας πω ένα συγκεκριμένο παράδειγμα στα ρίζια. Η περιοχή της Χαλάστρας παράγει το 70% του ρυζιού στην Ελλάδα. Από αυτό το προϊόν μόνο το 5% πωλείται συσκευασμένο. Το υπόλοιπο το έπαιρναν μεγάλες εταιρείες αναποφλοίωτο με 0,22 ― - 0,23 ― το κιλό. Η αποφλοίωση και η απεντόμωση τους στοίχιζε άλλα 0,23 ― και το έδιναν, πάνω από 1 ευρώ το μισό κιλό».
      Περάσατε στο θέμα της ακρίβειας. Ποιοι λόγοι συνηγορούν στην αύξηση των τιμών;
      «Οι λόγοι είναι πολλοί. Πρώτον, οι πολυεθνικές εταιρείες πωλούν από 20% έως 300% ακριβότερα τα προϊόντα από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, αφού επέβαλαν το προϊόν τους λόγω της αδυναμίας της ελληνικής βιομηχανίας σε αντίστοιχα προϊόντα και της παντελούς έλλειψης ελέγχου των τιμών αυτών από το κράτος.
      Δεύτερον, δεν υπάρχει διαδικασία και λογική ελέγχων των τελικών τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Τρίτον, οι τιμοκατάλογοι που έχουν οι βιομηχανίες και οι χονδρεμπορικές εταιρείες έχουν υψηλές τιμές σε σχέση με το κόστος παραγωγής. Λογική κίνηση από την πλευρά των βιομηχανιών, αφού θα πρέπει να συνυπολογιστούν: α) τα υπέρογκα τέλη εισόδου (entry fees) που ζητούν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ για κάθε προϊόν (σε αλυσίδα στη βόρεια Ελλάδα το ποσό που απαιτείται για την τοποθέτηση μερικών κωδικών στα ράφια της είναι 40.000 ―). Εμείς στα καταστήματά μας, δεν παίρνουμε entry fees από τους συνεταιρισμούς και τους μικρούς παραγωγούς, β) Οι συμφωνίες που υπάρχουν πίσω από τα προϊόντα είναι πολύ μεγάλες. Στις αλλαντοβιομηχανίες φθάνουν στο 50%-70%, γ) Κερδοσκοπία μεσαζόντων, χονδρεμπόρων, μεταποιητών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ρίζι που, όπως προανέφερα, η τιμή κιλού του αναποφλοίωτου προϊόντος είναι 0,25 ― και φτάνει να διατίθεται στον καταναλωτή με 0,99 ― τα 500 γραμμάρια».
      Καταλάβαμε. Υπάρχει όμως προοπτική να ανοίξετε άλλα καταστήματα;
      «Κάναμε πέντε μαγαζιά σε ένα χρόνο και κάτι. Τα καταστήματα βρίσκονται στον Κολωνό, στον Κορυδαλλό, στο Ιλιον, στο Νέο Ηράκλειο και στο Παγκράτι. Τα δύο τελευταία είναι καινούργια. Για να μην έχουμε προβλήματα, στα τελευταία καταστήματα της "Επιλογής" αλλάξαμε τη φυσιογνωμία: μικρότερα καταστήματα (110 τ.μ. περίπου), με μικρότερα ενοίκια και χωρίς ψυγείο κοπής, δηλαδή καταστήματα χαμηλού κόστους».
      Τι είδους προβλήματα είχατε;
      «Είχαμε προβλήματα κόστους. Να σας ξεκαθαρίσω ότι είναι απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Διατροφής και της "Επιλογής" να τηρούνται οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, την ώρα που μεγάλο μέρος των αλυσίδων έχουν στραφεί στις ατομικές συμβάσεις. Πληρώνουν δηλαδή με ελάχιστα χρήματα τους εργαζομένους τους. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό. Εμείς θέλουμε ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και δεν "μπαίνουμε" στον εργασιακό κανιβαλισμό».
      Στόχος 10 καταστήματα
      Τα καταστήματα είναι δικά σας ή αναπτύσσεστε με άλλες μεθόδους, π.χ. franchising;
      «Τα πρώτα καταστήματα είναι δικά μας. Και για να απαντήσω στην προηγούμενη ερώτησή σας, στόχος είναι να φτάσουμε τα 8 με 10 καταστήματα μέχρι το τέλος του έτους και να επεκταθούμε στη συνέχεια και στο franchise, προσφέροντας έτσι εργασία σε οικογένειες που θέλουν να συνεργαστούν μαζί μας. Μάλιστα, το ΕΣΠΑ δίνει τη δυνατότητα σε νέους επιχειρηματίες να κάνουν επιχειρήσεις και πιθανόν να μπορεί να επιχορηγηθεί ένα πρόγραμμα για το franchise καταστήματος. Επίσης ξεκινήσαμε συνεργασία με ενώσεις καταναλωτών και συνεταιρισμούς εργαζομένων (π.χ. τον ΕΔΟΕΑΠ), που θέλουν να δημιουργήσουν χώρους πώλησης των προϊόντων των Ελλήνων παραγωγών για τα μέλη τους».
      Ποιο μήνυμα θα θέλατε να περάσετε στην αγορά και στον καταναλωτή, που πλήττεται πανταχόθεν;
      «Θεωρούμε ότι σε αυτή τη δύσκολη περίοδο πρέπει να υπάρχουν προσεγμένες τιμές στην αγορά, οι οποίες θα αντανακλούν την εισοδηματική δυνατότητα των καταναλωτών, αλλιώς θα βλέπουμε τα προϊόντα να μένουν αδιάθετα στα ράφια. Τονίζουμε ότι πρέπει να στηριχθούν τα φθηνά - ποιοτικά προϊόντα των αγροτικών συνεταιρισμών και των Ελλήνων παραγωγών, για να στηριχθεί έτσι σε δύσκολες συνθήκες η ελληνική οικονομία και τα ελληνικά νοικοκυριά».

      Μέτρο Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

      Μέτρο

      Αξιομνημόνευτη πρέπει να θεωρείται η δήλωση του Θοδωρή Μαργαρίτη, ότι «στη χώρα του μέτρου χάσαμε το μέτρο» (Ant1, 23/01), με αφορμή την απεργία στο μετρό και πάντως δίχως ο εκπρόσωπος Τύπου της Δημοκρατικής Αριστεράς να υποκύψει στον πειρασμό των λογοπαιγνίων που παράγονται αφειδώς απ' τη συσχέτιση των ουσιαστικών «μετρό» και «μέτρο», στη μεταξύ των οποίων συρρικνούμενη απόσταση η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, σύμφωνα με το διάσημο μαρξιστικό θέσφατο.
      Αντιμετωπίζουμε λοιπόν μια διατύπωση ανάλογης έμπνευσης με την περίφημη σοφιστεία του Επιμενίδη διότι, αν στη χώρα του μέτρου χάθηκε όντως το μέτρο, συμπεραίνει εύκολα ο καθένας ότι ο σύντροφος Μαργαρίτης, σαν πολίτης μιας χώρας που επιτρέπει να εκστομίζονται παρόμοιες ιλιγγιώδεις παρατηρήσεις, καταλήγει υπόλογος για παραβίαση των ορίων που ο ίδιος νοσταλγεί, οπότε η δήλωση αυτοακυρώνεται. Παραβίαση κακουργηματικού σχεδόν χαρακτήρα, αν αναλογιστούμε το μέγεθος της υπερβολής που γίνεται αισθητή όταν η ΔΗΜΑΡ και το ΠΑΣΟΚ αναλαμβάνουν με σοσιαλιστική άνεση καθήκοντα ηρακλειδέων του μνημονίου εννοούμενου ως δέσμη δολοφονικών μέτρων. Χάθηκε το μέτρο αλλά κερδίσαμε τα μέτρα.
      Διαφαίνεται, άρα, εδώ ένα ρήγμα στην πολιτική και φιλοσοφική παιδεία του Θ. Μαργαρίτη, ενδεχομένως οφειλόμενο σε διαλεκτική ανωμαλία της μαρξιστικής θητείας της νιότης του η οποία, σαν τέτοια, δεν θα μπορούσε παρά να είναι εντελώς και με γερμανικό τρόπο αδιάφορη προς τις λεπτές αντιφάσεις της εμπειρίας των λαών. Συγκεκριμένα, εκείνο που διαφεύγει της μαργαρίτειας εποπτείας είναι το ότι ο ελληνικός λαός, ανέκαθεν παράφορος και πιθανόν επηρεασμένος απ' τις μανιοκαταθλιπτικές διακυμάνσεις του κλίματος της περιοχής όπου κατοικούσε, επινόησε μιαν ορισμένη φιλοσοφία του μέτρου ΑΚΡΙΒΩΣ για να προστατευθεί επειδή το μέτρο έλειπε απ' την ψυχοσύνθεσή του εξαρχής.
      Ετσι οι αρχαίοι Ελληνες κλήθηκαν να θεσπίσουν το σεβασμό προς το μέτρο ώστε να μην παρασυρθούν στις κακοτοπιές μιας διονυσιακής αταξίας - απεναντίας οι Ολλανδοί, φέρ' ειπείν, ή οι Λάπωνες δεν είχαν την παραμικρή ανάγκη νομοθεσίας του μέτρου αφού όλα στη ζωή τους ήταν ήδη συνεπή και μονότονα, εξού και ουδέποτε διέθεταν επιπλέον δική τους ΔΗΜΑΡ. Επεται πως η ορθή διατύπωση θα ήταν η αντίστροφη: σε μια χώρα που ο λαός της δεν έχει μέτρο, βρίσκουμε επιτέλους στις μέρες μας αυτό που, δυστυχώς, δεν συμπίπτει πια με το αρχαίο φιλοσοφικό μέτρο, του οποίου το πένθος επικαιροποίησε ο Μαργαρίτης τόσο επιπόλαια, αλλά με την καρικατούρα του - είτε τραγική, με τα λεγόμενα μέτρα, είτε κωμική, με τη μετριότητα που, μολονότι γεννημένη απ' το μέτρο, ερωτοτροπεί τηλεοπτικά και κοινοβουλευτικά με το άπειρο

      Κώστας Γαβράς: "Αντίσταση στη χυδαιότητα της εξουσίας"

      Κώστας Γαβράς: "Αντίσταση στη χυδαιότητα της εξουσίας"


      Τερζής Κ.
      Ημερομηνία δημοσίευσης: 27/01/2013
      ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
      Το σύστημα του τραπεζικού κεφαλαίου είναι σαν ένας στρατός που πρέπει να κερδίσει έναν πόλεμο. Και βρισκόμαστε σε πόλεμο σήμερα, χωρίς σύνορα, έναν πόλεμο που είναι ταυτόχρονα παγκόσμιος αλλά και εμφύλιος σε κάθε χώρα
      Ευγενικός, σοβαρός, κομψός στα 79 του χρόνια, που δεν "μετράνε" στο παρουσιαστικό του. Του δείχνω μια ιταλική έκδοση που είναι αφιερωμένη στο έργο του και δεν τη γνωρίζει, εντυπωσιάζεται από το φωτογραφικό υλικό, ξεφυλλίζει με ενθουσιασμό και προσοχή το βιβλίο: "Μα πού βρήκαν αυτές τις φωτογραφίες που είναι από την προσωπική μου ζωή; Προσέχω πάντα να μην κυκλοφορούν τέτοιου είδους φωτογραφίες". "Είσαστε πολύ αγαπητός από τον κόσμο εδώ στην Ελλάδα, σίγουρα το διαπιστώσατε αυτές τις μέρες", του λέω. Χαμογελά αμήχανα και συγκρατημένα: "Τι να σας πω, εγώ απλώς λέω πάντα αυτό που νιώθω". Στη συζήτηση που ακολούθησε, συμφωνήσαμε σε πολλά, διαφωνήσαμε σε ελάχιστα, όπως για παράδειγμα όταν θέλησε να αναφέρει την περίπτωση του στενού του φίλου Γιώργου Νταλάρα... Το βέβαιο είναι ότι ο Κώστας Γαβράς ανήκει στους μεγάλους του παγκόσμιου κινηματογράφου, είναι ο άνθρωπος που μας προσέφερε αλησμόνητες πολιτικές ταινίες, με την πολιτική ως συστατικό δραματουργικό στοιχείο...


      * Το πλήθος του κόσμου που πλημμύρισε τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών πριν από δύο εβδομάδες για να σας ακούσει, ήταν σαν να περίμενε μια αχτίδα φωτός από εσάς, μέσα στην κρίση που βιώνει...
      Δεν έχω φως να προσφέρω, απλά ζω τα πράγματα από κάποια απόσταση και η οπτική μου είναι λίγο διαφορετική, ίσως βοηθάει... Η δουλειά μου είναι να θέτω ερωτήματα, δεν έχω τις απαντήσεις. Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι τραγική, οι Έλληνες πολιτικοί ηγέτες έχουν τεράστια ευθύνη για ό,τι συμβαίνει σήμερα. Όμως δεν λέγεται συχνά ότι χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία ώθησαν την Ελλάδα σε αυτή την κρίση, διόγκωσαν το ελληνικό χρέος, ώστε η Ελλάδα να αγοράζει τα προϊόντα τους, και μάλιστα τα οπλικά συστήματα.
      Αλλά είναι δυνατόν να βγαίνει ένας πολιτικός, πρώην υπουργός εδώ στην Ελλάδα και να λέει πως πήρε μια λίστα, τόσο σημαντική, σε αυτή την κρίσιμη περίοδο για τη χώρα, και την έχασε; Μου φαίνεται απίστευτη "αθωότητα". Όλη η Γαλλία γελάει με αυτό.


      * Ποια είναι η "ελληνική ιδιαιτερότητα" της κρίσης κατά τη γνώμη σας;
      Στην Ελλάδα για πολλά χρόνια είχε δημιουργηθεί ένα διεφθαρμένο πελατειακό σύστημα - ουσιαστικά έχει την καταγωγή του από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Το πρόβλημα είναι ότι αυτοί που υφίστανται τις συνέπειες σήμερα, εκτός από κάποιον υπουργό που μπορεί να πάει στη φυλακή, δεν είναι εκείνοι που πλούτισαν με αυτές τις δουλειές, αλλά οι απλοί άνθρωποι, οι φτωχοί, που γίνονται όλο και πιο φτωχοί και αβοήθητοι. Υπάρχει μια χυδαιότητα της εξουσίας που είναι εξωφρενική. Η αντίσταση είναι αναγκαία, αλλά για μένα το πρώτο βήμα αντίστασης είναι με την ψήφο μας. Οφείλουμε όταν ψηφίζουμε, να επιλέγουμε ανθρώπους κατάλληλους για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Πρέπει να ξέρουμε ποιους διαλέγουμε και γιατί τους διαλέγουμε. Αυτό είναι το πρόβλημα. Και κυρίως είναι ένα πρόβλημα ελληνικό, εδώ και πάρα πολλά χρόνια.

      * Ξέρετε, ακριβώς γι' αυτό το λόγο, πολλοί από τους ανθρώπους που σας σέβονται και σας αγαπούν εδώ στην Ελλάδα, ξαφνιάστηκαν δυσάρεστα όταν σας είδαν στο Παρίσι σε εκείνη την εκδήλωση προς τιμήν σας, πριν από μήνες, να είστε δίπλα - δίπλα με τον Θόδωρο Πάγκαλο, έναν άνθρωπο που έχει ταυτιστεί πλήρως με το σύστημα που κυβέρνησε για χρόνια την Ελλάδα και ευθύνεται για τη σημερινή κρίση...
      Εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση. Κι εγώ ξαφνιάστηκα πάρα πολύ όταν έφτασα σε εκείνη την εκδήλωση και είδα εκεί τον Πάγκαλο, ήμουν κατάπληκτος, κανείς δεν με είχε ενημερώσει ότι θα ήταν παρών. Τον Πάγκαλο τον γνωρίζω πολλά χρόνια... Βέβαια, όταν ξεκίνησαν τα επεισόδια, είπε, σωστά, στους φοιτητές "Απόψε η βραδιά είναι για τον Γαβρά, αν θέλετε να μιλήσετε μαζί μου, ελάτε αύριο στην πρεσβεία να τα πούμε", αλλά εκείνοι αρνήθηκαν...

      * Δεν με παραξενεύει καθόλου που αρνήθηκαν, τόσα χρόνια ακούμε τον δικό του μονόλογο... Η διαφθορά στην Ελλάδα τα τελευταία τριάντα χρόνια συνδέθηκε με μία κατ' όνομα σοσιαλιστική διακυβέρνηση, αυτή του ΠΑΣΟΚ...
      Ναι, όπως το λέτε, "κατ' όνομα". Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου ήρθε στην εξουσία, είχε όλη τη δύναμη, τη λαϊκή υποστήριξη, να αλλάξει τα πράγματα, αλλά κάποια στιγμή σταμάτησε...


      * Πιστεύατε τότε στον Ανδρέα Παπανδρέου;
      Ξέρετε, εγώ δεν πιστεύω σε τίποτα... Δεν είμαι άνθρωπος της πίστης.

      * Ελπίζατε, έστω;
      Ναι, βέβαια, είχα ελπίδες για τον Ανδρέα Παπανδρέου... Τα πρώτα τρία - τέσσερα χρόνια, ναι. Αλλά από μακριά...

      * Τον ερχόμενο Μάιο συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη, που απεικονίσατε τόσο παραστατικά και με διεθνή απήχηση στο "Ζ". Σίγουρα πολλά έχουν αλλάξει από τότε, αλλά βλέπετε να έχουν επιβιώσει και κάποια στοιχεία της εποχής εκείνης;
      Α, ναι, βέβαια, όταν ένας εισαγγελέας παρεμβαίνει και απαγορεύει σ' έναν δημοσιογράφο να δημοσιεύσει την περίφημη λίστα, τι να πω... Αρκετά πράγματα έχουν καλυτερέψει, πάντως, από την εποχή της δολοφονίας του Λαμπράκη, αλλά αν πάμε σε αυτούς που παίρνουν 400 ευρώ το μήνα και τους πούμε ότι υπάρχει βελτίωση σε σχέση με το παρελθόν, πώς να το πιστέψουν;


      * Εσείς έχετε μνήμες και από τον Εμφύλιο...
      Ναι, σίγουρα η Ελλάδα έχει περάσει χειρότερες μέρες από τις σημερινές. Σήμερα υπάρχει η Χρυσή Αυγή, αλλά στο παρελθόν είχαμε τους Χίτες, το ακροδεξιό παρακράτος, τους συνταγματάρχες... Πιστεύω ότι με επιχειρήματα μπορεί να πειστεί ο κόσμος που ψήφισε τη Χρυσή Αυγή ότι όποτε πήραν την εξουσία αυτοί οι άνθρωποι, οδηγηθήκαμε στην καταστροφή.

      * Ξέρετε, ήμουν στο Φεστιβάλ του Βερολίνου το 1993, όταν παρουσιάσατε εκεί την ταινία σας "Η μικρή Αποκάλυψη"... Μου είχε κάνει εντύπωση τότε ότι εσείς, ένας άνθρωπος που είχε καταγγείλει τον σταλινισμό στα ανατολικοευρωπαϊκά καθεστώτα με την "Ομολογία", το 1970, δεν είχατε καμία διάθεση να πανηγυρίσετε για την κατάρρευση του "υπαρκτού". Αντίθετα, "Η μικρή Αποκάλυψη" έβγαζε έναν έντονο προβληματισμό, μια μελαγχολία και ανησυχία για το μέλλον μετά την κατάρρευση - και είναι κρίμα που οι Έλληνες διανομείς δεν έφεραν τότε την ταινία στην Ελλάδα, πρέπει να είναι η μοναδική ταινία σας που δεν προβλήθηκε κανονικά στις αίθουσες εδώ...
      Μα φυσικά, και εγώ, και κάποιοι άλλοι εκείνη την εποχή πιστεύαμε ότι η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ ήταν μια αρνητική εξέλιξη, ότι θα το πληρώναμε αυτό στο μέλλον, όπως και έγινε. Υπήρχαν και αρνητικά και θετικά σε αυτά τα καθεστώτα. Ίσως το πιο αρνητικό ήταν η πλήρης υποταγή των αριστερών των άλλων χωρών στη Σοβιετική Ένωση...

      * Από την εποχή που γυρίζατε ταινίες με τον στενό συνεργάτη σας Φράνκο Σολίνας τι έχετε κρατήσει;
      Ο Σολίνας ήταν "στρατευμένος", αλλά μέχρι ένα σημείο. Ήταν μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος αλλά είχε και διαφωνίες, κάποια στιγμή είχε απομακρυνθεί... Εγώ δεν πιστεύω ότι ο κινηματογράφος μπορεί να δώσει λύση στα τεράστια προβλήματα που υπάρχουν, δεν είναι αυτός ο ρόλος του, ούτε του κινηματογράφου ούτε του σκηνοθέτη.
      Ο κινηματογράφος είναι ένα θέαμα, όπως το αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες με το θέατρο, ένα θέαμα όπου μέσα εκεί ο θεατής εμπλέκεται συναισθηματικά... Και βέβαια, προσωπικά για μένα, ο κινηματογράφος είναι ένα μέσο αντίστασης.

      * Η τελευταία σας ταινία, το "Κεφάλαιο", που προβάλλεται ήδη στις ελληνικές αίθουσες, είναι μια ιστορία για τους ανθρώπους που κινούν τα νήματα στο μεγάλο χρηματοπιστωτικό «παιχνίδι» των τραπεζών και των χρηματιστηρίων. Προετοιμάζοντας την ταινία, συναντηθήκατε με ορισμένους από αυτούς...
      Είναι άνθρωποι συγκροτημένοι, με εντυπωσιακή μόρφωση, αλλά υπηρέτες ενός απάνθρωπου μηχανισμού που μοναδικό σκοπό έχει το κέρδος. Και το χρήμα δεν είναι καν μέσο, είναι σκοπός... Θυμάμαι πως οι περισσότεροι από αυτούς μου έλεγαν πως είναι απαραίτητο η κυβέρνηση να κάνει νόμους που να οριοθετούν τη δράση των τραπεζών. Αλλά όταν ο Ολάντ θέλησε να περάσει τέτοιους νόμους, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι ξεσηκώθηκαν και αντέδρασαν, οι ίδιοι άνθρωποι που κατʼ ιδίαν λίγους μήνες πριν έλεγαν στις συζητήσεις μας ακριβώς το αντίθετο. Είναι ελκυστικοί άνθρωποι αλλά και μεγάλοι υποκριτές, κανείς δεν κατηγορεί τη δική του τράπεζα, πάντα φταίει μια άλλη, σίγουρα οι Αμερικάνοι ή οι Γερμανοί, οι Ελβετοί...
      Πίσω από τη γοητεία τους και την καλλιέργεια κρύβεται μια πολύ σκοτεινή πλευρά. Αυτή τη σκοτεινή περιοχή προσπάθησα να περιγράψω στην ταινία μου. Θυμάμαι μού έλεγαν "φοβόμαστε ότι στην ταινία θα μας παρουσιάσετε σαν τους συνταγματάρχες στο 'Ζ'". Και τους απαντούσα, όχι, οι συνταγματάρχες μας ήταν γελοίοι άνθρωποι, εσείς είστε πολύ έξυπνοι...

      * Ωστόσο, οι μηχανισμοί που βρίσκονται στην υπηρεσία αυτών των ανθρώπων έχουν κάποια κοινά σημεία με τον στρατό, είναι μηχανισμοί που συνθλίβουν ανθρώπους...
      Ναι, πραγματικά, το σύστημα του τραπεζικού κεφαλαίου είναι σαν ένας στρατός που πρέπει να κερδίσει έναν πόλεμο. Και βρισκόμαστε σε πόλεμο σήμερα, χωρίς σύνορα, έναν πόλεμο που είναι ταυτόχρονα παγκόσμιος αλλά και εμφύλιος σε κάθε χώρα. Αλλά και τα κορυφαία στελέχη τους έχουν εκπαιδευτεί εδώ και χρόνια, σταδιακά, σαν στρατιωτικοί, έχουν μάθει ότι είναι "αποδεκτό" ένα ποσοστό απωλειών του ανθρώπινου δυναμικού και κανείς δεν θα τους κατηγορήσει γι' αυτό.
      Όταν απολύουν χιλιάδες ανθρώπους, έχουν μάθει να τα δέχονται αυτά σαν κάτι το απολύτως φυσικό. Πώς είναι δυνατόν το χρήμα να αλλάζει τόσο πολύ τους ανθρώπους; Δεν έχω την απάντηση σ' αυτό. Αν μια ιδεολογία μού έδινε απάντηση, ίσως να την ακολουθούσα, αλλά, ξέρετε, στην ηλικία μου έχω δει πολλά πράγματα... Για παράδειγμα, προέρχομαι από πολύ θρησκευόμενη οικογένεια, ήμουν και εγώ θρήσκος, και στη Γαλλία απέρριψα εντελώς τη θρησκεία.

      * Πώς ξεκινήσατε να συναρμολογείτε την ιστορία του "Κεφαλαίου";
      Έπεσε κάποια στιγμή στα χέρια μου ένα μικρό βιβλίο, κάπου εκατό σελίδες, με τίτλο 'Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός' ('Le capitalisme total'). Ο συγγραφέας του, ο πρώην τραπεζίτης Ζαν Πεϊρελεβάντ, περιγράφει τη σημερινή δημοκρατία σαν ένα φάρμακο placebo (εικονικό). Λέει, δηλαδή, ότι οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών και των επιχειρήσεων είναι αυτοί που διευθύνουν σήμερα τον κόσμο. Τον συνάντησα και συζητήσαμε αρκετά, νομίζω ότι το έγραψε σε μια στιγμή κρίσης ειλικρίνειας... Στη συνέχεια διάβασα και το βιβλίο του Στεφάν Οσμόν 'Le Capital' που εκείνος πια τα έλεγε καθαρά, εφόσον είχε υπάρξει μεγάλο στέλεχος αυτής της οικονομικής αλυσίδας και την εγκατέλειψε...

      * Σε ένα σημείο στην ταινία ένας χαρακτήρας, ένα από τα στελέχη του τραπεζικού συστήματος, ρωτά έναν άλλο «Τι πουλάμε;» και ο άλλος δεν ξέρει τι να του απαντήσει...
      Ναι, ένα μεγάλο ποσοστό των κεφαλαίων που διακινούνται μέσα από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν έχουν πραγματικό, "υλικό" αντίκρισμα, η κίνηση η ίδια παράγει κέρδος...


      * Στην ταινία ο ήρωάς σας, ο Μαρκ Τουρνέιγ, κάποια στιγμή "δανείζεται" τις στρατηγικές εξουσίας του Μάο, κατά την περίοδο της Πολιτιστικής Επανάστασης...
      Μου φάνηκε ενδιαφέρον στοιχείο αυτός ο παραλληλισμός, ότι το διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας λειτουργεί σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που λειτουργεί το πολιτικό γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Και στις δύο περιπτώσεις βλέπουμε τις ίδιες δολοπλοκίες. Η παλιά φρουρά που πολέμησε ο Μάο αποτελείται από γραφειοκράτες, όπως λέει ο Μαρκ Τουρνέιγ. Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι Κινέζοι έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν έναν νέο καπιταλισμό, τον κομμουνισμό του καπιταλισμού, που με πολλούς τρόπους λειτουργεί πιο αποτελεσματικά απ' ό,τι ο δυτικός καπιταλισμός. Είναι πολύ πιο επικερδής, επειδή δεν υπάρχουν απαιτήσεις από τον κόσμο της εργασίας. Πρόκειται για το παλιό όνειρο του καπιταλισμού...


      Αφιέρωμα στην Τανιοθήκη της Ελλάδος στο έργο του
      Στο αφιέρωμα στον Κώστα Γαβρά, που ξεκινά την Τρίτη στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά οδός 48 και Μ. Αλεξάνδρου) και θα διαρκέσει έως τις 6 Φεβρουαρίου, θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα το σύνολο του έργου του, από την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του το "Διαμέρισμα δολοφόνων" (Compartiment Tueurs, 1965), βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Σεμπαστιάν Ζαπριζό και πρόκειται για μια αστυνομική έρευνα δολοφονιών με μεγάλη δόση σασπένς και έκδηλη την αγάπη του Κώστα Γαβρά για τα αμερικανικά film noir. Ακολουθεί το "Μακί, τα λιοντάρια της κολάσεως" (Un homme de trop, 1967), μια ταινία για το πού αρχίζει και το πού τελειώνει η προδοσία εν καιρώ πολέμου μέσα από την προσπάθεια διάσωσης δώδεκα Γάλλων αιχμαλώτων στρατιωτών σε γερμανικό στρατόπεδο.
      Φυσικά, θα δούμε τη βασική τριλογία πολιτικού κινηματογράφου του Κώστα Γαβρά, με τον Υβ Μοντάν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους και στις τρεις ταινίες: το πολυβραβευμένο "Z" (1969), το οποίο βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Βασίλη Βασιλικού με αφετηρία τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963, το δεύτερο μέρος της τριλογίας, "Η Ομολογία" (Lʼ Aveu, 1970), με θέμα τη σύλληψη ενός αξιωματούχου στην Ανατολική Ευρώπη (βασισμένη στην αληθινή ιστορία εμπλοκής σε μια δίκη εκκαθάρισης το 1951 του κομμουνιστή Άρθουρ Λόντον στην Τσεχοσλοβακία), και την "Κατάσταση Πολιορκίας" (Etat de Siege, 1972), η οποία εμπνέεται από τον αγώνα των Τουπαμάρος ενάντια στη δικτατορία της Ουρουγουάης.
      Αμέσως μετά, με το "Ειδικό δικαστήριο" (Section speciale, 1975), ο Γαβράς στρέφεται σε μια ιστορία (βασισμένη σε αληθινά γεγονότα) πολιτικής δίωξης Γάλλων ιδεολόγων για τη δολοφονία ενός Γερμανού αξιωματικού του ναυτικού στο κατεχόμενο Παρίσι. Ακολουθεί η "Λάμψη μιας γυναίκας" (Clair de femme 1979), όπου ο Κώστας Γαβράς στρέφεται στη συνάντηση δύο τραγικών προσώπων, η οποία για πρώτη φορά δεν έχει καμία πολιτική διάσταση. Πρόκειται για την ερωτική συνάντηση ενός άνδρα (Υβ Μοντάν), ο οποίος προσπαθεί να συνέλθει από τον θάνατο της γυναίκας του, με μια γυναίκα (Ρόμι Σνάιντερ), η οποία πενθεί για τον χαμό της κόρης της. Στη συνέχεια, η πρώτη αμερικανική παραγωγή του Γαβρά, το βραβευμένο με Όσκαρ σεναρίου "Ο Αγνοούμενος" (Missing, 1982), με τον Τζακ Λέμον και τη Σίσι Σπέισεκ να αναζητούν τον εξαφανισμένο γιο και σύντροφο, έναν νεαρό Αμερικανό ακτιβιστή στη Χιλή του Πινοσέτ.
      Το παλαιστινιακό ζήτημα έρχεται στο προσκήνιο μέσα από το "Hanna K." (1983), ενώ στην "Οικογενειακή Υπόθεση" (Conseil de famille, 1986) ο Κώστας Γαβράς στρέφεται για πρώτη φορά στην κωμωδία μέσα από την ιστορία επανένταξης ενός οικογενειάρχη διαρρήκτη (Τζόνι Χάλιντέι) έπειτα από την αποφυλάκισή του. Παραγωγή ΗΠΑ είναι "Το στίγμα της προδοσίας" (Betrayed, 1988), όπου η Ντέμπρα Γουίνγκερ ως πράκτορας του FBI καταφέρνει να διεισδύσει σε μια ρατσιστική οργάνωση τύπου Κου Κλουξ Καν. Eπί αμερικανικού εδάφους διαδραματίζεται και το "Μουσικό κουτί" (Music box, 1989) με τη δικηγόρο Τζέσικα Λανγκ να υπερασπίζεται τον Ούγγρο μετανάστη πατέρα της, ο οποίος κατηγορείται για συνεργασία με τους Ναζί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακολουθεί "Η μικρή Αποκάλυψη" (La Petite Apocalypse, 1993), μια ταινία στη σκιά της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, με τον Τσέχο σκηνοθέτη Γίρι Μένζελ στον ρόλο ενός συγγραφέα από την πρώην κομμουνιστική Πολωνία, ο οποίος προσπαθεί να δημοσιεύσει τα έργα του. Μια ακόμη "ανάγνωση" των ΗΠΑ και των αμερικανικών media από τον Κώστα Γαβρά αποτελεί το "Mad City" (1997), όπου ο Ντάστιν Χόφμαν ως τηλεοπτικός ρεπόρτερ καλύπτει ζωντανά την ομηρία μαθητών σʼ ένα Μουσείο Φυσικής Ιστορίας κάπου στην Καλιφόρνια, από τον απολυμένο φύλακα Τζον Τραβόλτα.
      Με το "Αμήν." (Amen., 2003), ο Γαβράς στρέφει την κριτική του στη συνενοχή ναζισμού και ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Στη συνέχεια, με την ανατριχιαστική σάτιρα "Το τσεκούρι" (Le Couperet, 2005), ο Γαβράς μιλά για τη σύγχρονη Ευρώπη του ανελέητου καπιταλισμού, μέσα από την ιστορία ενός απεγνωσμένου ανέργου που εξελίσσεται σε μεθοδικό δολοφόνο. Τέλος, στο "Παράδεισος στη Δύση" (Eden is West, 2009), ο Γαβράς επιστρέφει στην Ελλάδα για να αναδείξει το καυτό ζήτημα των "απόκληρων" του Τρίτου Κόσμου που πολιορκούν το Φρούριο - Ευρώπη...
      Την Τετάρτη 30 Ιανουαρίου, στις 7.30 μ.μ., θα πραγματοποιηθεί στην Ταινιοθήκη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για το μέλλον των ταινιοθηκών, ανοιχτή για το κοινό, με κεντρικό ομιλητή τον Κώστα Γαβρά. Μαζί του η γραμματέας της Ταινιοθήκης και καθηγήτρια πανεπιστημίου Μαρία Κομνηνού, ο διευθυντής του Κέντρου Κινηματογράφου Γρηγόρης Καραντινάκης, η πρόεδρος της Ακαδημίας Κινηματογράφου Κατερίνα Ευαγγελάκου και ο αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Θάνος Αναστόπουλος. Αμέσως μετά, θα προβληθεί η ταινία "Κατάσταση Πολιορκίας", την οποία και θα προλογίσει ο σκηνοθέτης. Την επόμενη μέρα, Πέμπτη 31 Ιανουαρίου, στις 11 π.μ. στη Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων & Τεχνών ο Κώστας Γαβράς θα δώσει ένα masterclass με τίτλο «Η τέχνη του σκηνοθέτη», στο πλαίσιο του αφιερώματος της Ταινιοθήκης.