ΠΑΛΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΑΛΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Χριστόφορος Δουλγέρης

Σάββατο, 30 Απριλίου 2011

Αριστερή πολυδιάσπαση και ατομισμός

Αριστερή πολυδιάσπαση και ατομισμός

Χρόνια τώρα, όπως πολλοί άλλοι αριστεροί, πασχίζω να ανακαλύψω τις αιτίες της μάστιγας της πολυδιάσπασης της αριστεράς.
Δύσκολο και πολύ σοβαρό εγχείρημα, γι' αυτό και όσα παραθέτω εδώ πρέπει να αντιμετωπιστούν σαν σκόρπιες σκέψεις που χρήζουν περαιτέρω συλλογικής επεξεργασίας.
Πέρα λοιπόν από τα τετριμμένα αλλά και σ' έναν βαθμό σωστά, ότι αυτή η πολυδιάσπαση αντανακλά την κοινωνική διαστρωμάτωση, ή ακόμη ότι αποτελεί συνέχεια ιστορικών διασπάσεων και μάλιστα βαμμένων με αίμα, κάτι που απλώς μεταθέτει χρονικά το ζήτημα, πέραν του ότι η αριστερά που δεν συμμετέχει σε κυβερνητικά σχήματα διασπάται πιο εύκολα από τα κυβερνητικά κόμματα, διότι δεν έχει το συνεκτικό υπόβαθρο των κρατικών συμφερόντων για να την κρατήσουν ενωμένη, πιστεύω πως σημαντικό ρόλο παίζει και η διάβρωση των πόρων και της αριστεράς από το μικρόβιο του ατομισμού.
Αυτό έχει ως συνέπεια, από τη μια στους διάφορους αριστερούς πολιτικούς σχηματισμούς να εκδηλώνεται η ενυπάρχουσα στο κάθε άτομο κοινωνικότητα και ταυτόχρονα να εκφράζεται σε έναν βαθμό η αναγκαία για την αντίδραση στον επιμέρους εργοδότη και στο σύστημα, αλληλεγγύη και συλλογικότητα, από την άλλη, όμως, αυτά συντελούνται όχι από ολοκληρωμένες κοινωνικές προσωπικότητες, αλλά από λίγο-πολύ κατακερματισμένες και αποξενωμένες ατομικότητες, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό διαποτίζονται από τον εγωιστικό ατομισμό.
Ταυτόχρονα επειδή οι παραδοσιακοί κυρίως αριστεροί κομματικοί μηχανισμοί, οι οποίοι δημιουργήθηκαν κατ' εικόνα και ομοίωση του εκφυλισμένου σοβιετικού πρότυπου, μετατράπηκαν σε γραφειοκρατικά ιερατεία, λειτουργούν μάλλον με κεντρικό άξονα την αυτοσυντήρησή τους.
Ετσι, οδηγούμαστε σε μια λογική κάθε ηγετίσκος και το μαγαζάκι του, κάθε «προσωπικότητα» και μια τάση.
Και το δράμα είναι ότι όσο εντείνονται τα αντιλαϊκά μέτρα τόσο ορισμένες αριστερές δυνάμεις κλείνονται στον εαυτό τους, τόσο δημιουργούνται και νέες αριστερές οργανώσεις, αντί να συσπειρώνονται σε μια αντικαπιταλιστική αντιιμπεριαλιστική βάση όσες ήδη υπάρχουν, λες και ακολουθείται μια αντίστροφη λογική από την καθ' όλα ορθολογική, η ισχύς, αν όχι εν τη ενώσει, κάτι που φαντάζει αδύνατον, τουλάχιστον εν τη κοινή δράση.
Και επειδή ο ηγετικός ρόλος του «αφεντικού» ή της ηγετικής ομάδας εξαρτάται από τη διατήρηση του κάθε μαγαζιού, αυτό το τελευταίο μετατρέπεται σε αυτοσκοπό και αναζητούνται αγωνιωδώς εκείνα που χωρίζουν, ή ακόμη διαμορφώνονται τεχνηέντως τέτοια, ακόμη και εκεί που δεν υπάρχουν, φτάνει να δικαιολογηθεί η αυτόνομη ύπαρξη της κάθε σέχτας. Ακόμη χειρότερα, αντί της κριτικής σκέψης κι ενός πολιτισμού διαλόγου καλλιεργείται ο κομματικός φανατισμός και ανάγεται σε κριτήριο κομματικότητας η χυδαία αντιμετώπιση του όποιου διαφωνούντος και ο κομματικός χουλιγκανισμός.
Ετσι, η αριστερά λειτουργεί κάπως όπως την περιέγραφε ο Τσίρκας στη «Λέσχη»: «Τόσοι άνθρωποι, ναυάγια της καταιγίδας που σαρώνει τον κόσμο, κι αντίς η δυστυχία να τους σμίγει, τους χωρίζει. Λες κι ο καθένας τους φοβάται μην κολλήσει από τον άλλον αρρώστια πιο βαριά απ' αυτή που τον λιώνει».
Μήπως, όμως, μπροστά σε αυτό που διακυβεύεται σήμερα και που δεν είναι άλλο από ζήτημα ζωής ή θανάτου για το ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας, πρέπει όλοι όσοι είμαστε λιγότερο αποξενωμένοι, όσοι δεν έχουμε κανένα όφελος από τα μοναστήρια, να αντιδράσουμε αυτοκριτικά και υπεύθυνα και να ξεπεράσουμε ατομισμούς, μικρότητες, μικροεγωισμούς, παρελθούσες και πιο πρόσφατες διαφορές, και να αναζητήσουμε έναν κοινό τόπο αντίδρασης στη βαρβαρότητα;
Μήπως ήλθε η ώρα να καταλάβουμε ότι ακόμη και για να σώσουμε τα παιδιά μας και τα ίδια το τομάρι τους είναι αναγκαία η απαλλαγή μας από την κυριαρχία του ατομισμού και η κοινή δράση;
Μήπως ήλθε η ώρα να καταλάβουμε ότι, για να πλήξουμε ουσιαστικά το σύστημα, είναι αδύνατον να αντιδρούμε με μπούσουλα τις δικές του κυρίαρχες αξίες ανάμεσα στις οποίες ο ανταγωνισμός και ο ατομισμός αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους;
Μήπως, για να «συντρίψουμε πια των αλύσσων (τα) δεσμά και γιγάντια (να) προβάλλει η νικήτρα λευτεριά» όπως έλεγε ο πατέρας μου Τηλέμαχος σε ένα αντιστασιακό τραγούδι που είχε γράψει, πρέπει να σπάσουμε πρώτα τις μικρές προσωπικές αλυσίδες της ιδιώτευσης που μπορεί και να συγκαλύπτεται από κίβδηλες συλλογικότητες;
Μήπως ήλθε η ώρα να κατανοήσουμε ότι σε αυτήν τη φάση που περνάμε το κύριο μέλημά μας πρέπει να είναι η δημιουργία ενός νέου Μετώπου, με χαρακτήρα κοινωνικής αντικαπιταλιστικής πια απελευθέρωσης, ενός Κοινωνικού Απελευθρωτικού Μετώπου, μέσα στο οποίο όποια δύναμη της αριστεράς έχει τα κότσια, ας είναι εκείνη που θα αναδειχτεί ηγεμονεύουσα;
Μήπως ήλθε η ώρα ένα από τα κριτήρια ενίσχυσης, ακόμη και εκλογικής, των αριστερών δυνάμεων να είναι και η στάση τους απέναντι στην κοινή δράση;
Μήπως ήλθε η ώρα να στείλουμε στα μουσεία της ιστορίας και να απομονώσουμε τις ηγεσίες που εγκληματικά αντιστέκονται με ιδιοτέλεια στην κοινή μας δράση και περισυλλογή, αντί να τις εκλιπαρούμε -φωνή βοώντος εν τη ερήμω- να αλλάξουν τακτική;

Πέθανε ο ήρωας Απόστολος Σάντας

Πέθανε ο ήρωας Απόστολος Σάντας

Ένα μήνα πριν από τη συμπλήρωση 70 χρόνων από το κατέβασμα της σημαίας με τη σβάστικα από την Ακρόπολη και παραμονή της εργατικής Πρωτομαγιάς, έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών ο Απόστολος Φιλίππου Σάντας.
 Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στο πανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.
Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα.
Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".
Ο Σάντας ήρθε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά του το 1934. Το 1940 τελείωσε το γυμνάσιο και αμέσως εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε μετά την απελευθέρωση της χώρας.
Το 1942 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ για να καταλήξει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες και τραυματίσθηκε το 1944.
Η δράση του είναι αδιάκοπη και το 1946 εξορίζεται στην Ικαρία, το 1947 φυλακίζεται στην Ψυττάλεια και το 1948 εστάλη στη Μακρόνησο. Από εκεί κατάφερε να ξεφύγει για να καταλήξει στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά, όπου θα ζήσει έως και το 1962. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1963.
Όσον αφορά στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας τον Μάιο του 1941,ο Λάκης Σάντας αναφέρεται εκτενώς, εκφράζοντας τις σκέψεις του για εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη υπόλοιπη ζωή του, στο βιβλίο του, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μία σπουδαία εποχή».
Λέει ο Σάντας στην αρχή του βιβλίου: «Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ - δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού - διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές... Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία».
Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν.

Παρασκευή, 29 Απριλίου 2011

Βαγγέλης Μπέκας: «Ζωή χωρίς φαντασία είναι μισή ζωή»

Βαγγέλης Μπέκας: «Ζωή χωρίς φαντασία είναι μισή ζωή»


    Συνέντευξη στον Κώστα Στοφόρο.
    Ένα καινούργιο μυθιστόρημα, το Φετίχ του Βαγγέλη Μπέκα, ενισχύει την άποψη που έχω αρχίσει να διαμορφώνω, τελευταία, ότι η σημερινή συγκυρία φαίνεται πως έχει δημιουργήσει μια καλλιτεχνική αφύπνιση.
    Βεβαίως ο Βαγγέλης, ως συνεργάτης του Δρόμου, αλλά και μέσα από πολλές δράσεις του, έχει δώσει ήδη δείγματα μαχητικής γραφής και παρέμβασης. Όμως, όταν την πολιτική σου άποψη την κάνεις μυθιστόρημα, σίγουρα παίρνεις πολλά ρίσκα. Ο συγγραφέας, φτιάχνοντας έναν ολόκληρο κόσμο, καταφέρνει όχι μόνο να μας στείλει τα μηνύματά του και να μας κάνει να σκεφτούμε τη δική μας καθημερινότητα, αλλά και να μας χαρίσει ένα συναρπαστικό αφήγημα. Η «στράτευση» και η απόλαυση της ανάγνωσης, δένονται αρμονικά σε ένα πρωτότυπο σενάριο του άμεσου μέλλοντος… Ο διωγμός της ποίησης και του ονείρου, βρίσκονται στο κέντρο του μύθου που ξετυλίγεται στο Φετίχ.
    Ο πρωταγωνιστής σου «κλέβει» νομπελίστες ποιητές για να φτιάξει διαφημιστικά μηνύματα… Η εξουσία, από την άλλη, θέλει να εξαφανίσει την ποίηση. Είναι, άραγε, οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος;
    Η κυβέρνηση απαγορεύει την ποίηση γιατί είναι αντιεμπορική. Καθετί που δεν είναι εμπορικό, που δεν αποσκοπεί στους στόχους του Προϋπολογισμού πρέπει να πεταχτεί στον κάλαθο των αχρήστων. Η ποίηση, λοιπόν, δεν έχει θέση στο χαρτί. Η ποίηση (σε συμβολικό επίπεδο) δεν έχει θέση στη ζωή. Ο πρωταγωνιστής μου όμως που υπηρετεί την κουλτούρα του συστήματος έχει ανάγκη την ποίηση, ασελγεί πάνω της για να φτιάξει χαζοχαρούμενα διαφημιστικά. Οδηγείται, λοιπόν, σε αδιέξοδο. Γιατί το σύστημα, στοχεύοντας στους στείρους δείκτες, καταστρέφει την κουλτούρα που το αναπαράγει. Σκοτώνει το αμερικανικό όνειρο. Αυτοκαταστρέφεται. Το νόμισμα που αναφέρεις έχει ριχτεί μέσα στην πυρωμένη λάβα.
    Ο Παύλος και η Δανάη, οι δυο κεντρικοί σου πρωταγωνιστές, ενώ από την αρχή σχεδόν φαίνεται να έλκονται σωματικά, κάτι τους απομακρύνει και δεν ολοκληρώνουν τη σχέση τους. Υπάρχει κάτι που κρύβεται πίσω από αυτό;
    Ο Παύλος και η Δανάη είναι δυο αντιήρωες. Ζουν μηχανικά, δουλεύουν μηχανικά, κάνουν έρωτα μηχανικά. Είναι παράγωγα ενός κόσμου όπου το sex είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να πουλήσεις κάτι. Οι τραγουδιστές, οι ηθοποιοί, τα μοντέλα των διαφημίσεων δεν έχουν ταλέντο, έχουν σεξ-απίλ. Αυτή η κουλτούρα αναπαράγεται. Όμως, τα αλλεπάλληλα νέα μέτρα της κυβέρνησης οδηγούν τους πρωταγωνιστές στο περιθώριο. Συνταράσσονται και επέρχεται ο επαναπροσδιορισμός. Τα παίρνουν όλα από την αρχή, επιστρέφουν στην παιδικότητα και ερωτεύονται σαν παιδιά.
    Το Ινστιτούτο με τα παράξενα πειράματά του πρωταγωνιστεί και αυτό, λεηλατώντας όνειρα. Τι σημασία έχει το όνειρο για σένα;
    Τα όνειρα είναι μια εντυπωσιακή εμπειρία, μια κινηματογραφική καταβύθιση στον άλλο μας εαυτό. Είναι, ίσως, η μοναδική διέξοδος της φαντασίας για τον απλό άνθρωπο. Νομίζω ότι η φαντασία είναι το στοιχείο εκείνο που λείπει από την καθημερινότητα και τον κόσμο μας όσο τίποτα άλλο. Ζωή χωρίς φαντασία είναι μισή ζωή. Μια ζωή δέσμια του εμπορικού ορθολογισμού.
    Πόσο δύσκολο είναι να δημιουργήσεις πειστικά έναν κόσμο, όπως αυτό του απέραντου Κτιρίου, έτσι που νομίζει κανείς ότι μπορεί κάτι τέτοιο να υπάρξει;
    Μα το Κτίριο υπάρχει. Είναι μια αντικαπιταλιστική κιβωτός γεμάτη ελεύθερους πολιορκημένους που αναζητούν έναν άλλο Τόπο. Καλό Τόπο. Το Κτίριο είναι ένας πειραματικός σωλήνας, μια μήτρα ιδεών. Μέσα εκεί κυκλοφορούν οι ιδέες του Καστοριάδη, του Μαρξ, ριζοσπαστών οικολόγων, «κλεφτών και αρματολών», ακόμα και του Ρομπέν των Δασών. Και συνδιαλέγονται στο περιθώριο της μυθοπλασίας. Ο θυρωρός-πορτιέρης του Κτιρίου είναι ένας μαυριδερός τύπος με τατουάζ μια ημισέληνο χιαστί με ένα σφυρί. Ζήλεψε την ευδαιμονία του σφυροδρέπανου. Το Κτίριο είναι η συμβολική απεικόνιση του σύγχρονου αντικαπιταλιστικού εγχειρήματος.
    Στην πόλη του Φετίχ απλώνεται ένας φόβος από τις μάζες που λεηλατούν. Τι ήθελες να σχολιάσεις μ’ αυτό;
    Οι μάζες που λεηλατούν πηγάζουν από τις ανατολικές συνοικίες. Έχουν ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα για να φτάσουν. Μιλούν γλώσσες απ’ όλα τα μέρη της γης. Ποτέ δεν στράφηκαν εναντίον κάποιου περαστικού. Τα αγαθά των εμπορικών καταστημάτων είναι ο στόχος τους. Τους έταξαν μια όμορφη ζωή στις διαφημίσεις, στα σίριαλ και τις κινηματογραφικές ταινίες. «Εθελοντικά» την ακολούθησαν. Μα τώρα αποκαλύφτηκε πως τους κορόιδεψαν· και αντιδρούν. Οι κυβερνώντες φοβούνται γιατί έχασαν τον έλεγχο, οι καταστηματάρχες φοβούνται γιατί έχασαν την πραμάτεια τους, οι «εθελοντές» φοβούνται γιατί συλλαμβάνονται και κλείνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο φόβος αυτός απλώνεται στα τηλεοπτικά παράθυρα. Ζούμε σε παράξενη εποχή. Προσπαθώ να συνομιλήσω μαζί της μέσα σε ένα φαντασιακό πεδίο. Μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για λογοτεχνία.
    Κι εσύ, όπως ο -επίσης συνεργάτης του Δρόμου- Δημήτρης Οικονόμου, μας παρουσιάζετε ένα σκοτεινό μυθιστορηματικό όραμα για το μέλλον. Τόσο στη δική του Χώρα του αναστέλλοντος ηλίου, όσο και στο δικό σου Φετίχ, πρωταγωνιστεί μια νέα αισθητική. Η αντίσταση φαντάζει σχεδόν αδύνατη…
    Το βιβλίο του Δημήτρη, δυστυχώς, δεν το έχω διαβάσει ακόμα. Πάντως το Φετίχ δεν αναφέρεται στο μακρινό μέλλον αλλά στο παρόν και το αύριο. Οι ανατολικές συνοικίες ξεσηκώθηκαν και απειλούν τα αστραφτερά καταστήματα των δυτικών συνοικιών. Ο υπουργός Οικονομίας του μυθιστορήματος λείπει συνέχεια στο εξωτερικό. Κάθε μήνα λαμβάνονται αλλεπάλληλα νέα μέτρα. Οι πλούσιες συνοικίες αδειάζουν, οι φτωχές ασφυκτιούν. Η ποίηση (φυσικά και στην πραγματική ζωή) απαγορεύτηκε. Μοναδικός στόχος η επίτευξη του Προϋπολογισμού. Όλα αυτά που περιγράφονται στο μυθιστόρημα δεν αφορούν το μέλλον. Εκτός αν συμφωνήσουμε ότι το μέλλον έφτασε. Χρησιμοποιώ συμβολικά σχήματα, χτίζω μια αλληγορία σε μια πόλη-πλανήτη. Κι όσο για την αντίσταση που φαντάζει αδύνατη, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το τελευταίο κεφάλαιο ονομάζεται Ελεύθεροι πολιορκημένοι. Οι πρωταγωνιστές μου είναι πολιορκημένοι. Είμαστε πολιορκημένοι. Είναι ελεύθεροι. Είμαστε ελεύθεροι. Και αναζητούν τη μεγάλη έξοδο. Όπως κι εμείς.
    Το Φετίχ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος
    Ο προσωπικός ιστότοπος του Βαγγέλη Μπέκα είναι http://barouak.blogspot.com

    ΕΠΙ ΠΛΗΡΩΜΗ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΤΕΣΤ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΣΕΠ

    ΕΠΙ ΠΛΗΡΩΜΗ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΤΕΣΤ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΣΕΠ

    40 ευρώ από τους ανέργους για να βρουν δουλειά!

    «Εισιτήριο» 40 ευρώ για να έχουν οι άνεργοι νέοι τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαγωνισμούς του Δημοσίου και την ελπίδα του διορισμού θεσπίζεται με διάταξη που «συμπληρώθηκε» στο νομοσχέδιο για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και οδεύει ήδη για ψήφιση στη Βουλή. Το παράβολο των 40 ευρώ θα είναι η προϋπόθεση για συμμετοχή στο τεστ δεξιοτήτων του ΑΣΕΠ που μέχρι τώρα γινόταν δωρεάν για τους υποψηφίους, συγκεντρώνοντας τουλάχιστον 100.000 νέους που έψαχναν για μια θέση στον ήλιο του... ελληνικού δημοσίου.
    Το τεστ δεξιοτήτων πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2008 και συγκέντρωσε τη συμμετοχή 100.000 άνεργων νέων διότι, αν και ήταν προαιρετικό, πρακτικά λειτούργησε ως μπόνους υπέρ των υποψηφίων αφού τα μόρια που συγκέντρωνε κανείς σε αυτόν τον διαγωνισμό προσετίθεντο στη συνολική του βαθμολογία. Η ισχύς της βαθμολογίας είναι τριετής.
    Η ειδοποιός διαφορά βεβαίως είναι ότι για πρώτη φορά απαιτείται το ποσόν των 40 ευρώ για συμμετοχή στο τεστ, καθώς μέχρι τώρα οι υποψήφιοι, οι οποίοι στην συντριπτική τους πλειονότητα είναι άνεργοι, είχαν την ευκαιρία να παίρνουν μέρος στο διαγωνισμό δωρεάν αφού τα επιτυχή αποτελέσματα δεν σήμαιναν κατά κανέναν τρόπο «διορισμό», απλώς αποτελούσαν μια δεξαμενή μορίων την οποία ο υποψήφιος είχε την ευκαιρία να ανασύρει και να προσθέτει σε οποιαδήποτε προκήρυξη επιθυμούσε.
    Για παράδειγμα, αν ένας υποψήφιος συγκέντρωνε 1.000 μόρια από τα αντικειμενικά κριτήρια (βαθμός απολυτηρίου ή πτυχίου, γνώση ξένης γλώσσας, μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών και προϋπηρεσία) και είχε 200 μόρια από το γραπτό τεστ δεξιοτήτων και γνώσεων, η συνολική βαθμολογία του διαμορφωνόταν στα 1.200 μόρια. Η συμμετοχή στο τεστ ήταν προαιρετική και η βαθμολογία δημιουργούσε μια «τράπεζα μορίων», την οποία αξιοποιούσαν κατά το δοκούν οι υποψήφιοι και ορισμένες φορές ήταν καθοριστική, καθώς μόλις λίγα μόρια έβγαζαν έξω από τους πίνακες επιτυχόντων πολλούς υποψηφιους.
    Το τεστ δεξιοτήτων συμπεριελήφθη στους διαγωνισμούς πρόσληψης προσωπικού και επέφερε σημαντικές αλλαγές στο σύστημα προσλήψεων στο Δημόσιο, όμως δεν εφαρμόστηκε το 2010 λόγω παγώματος των προσλήψεων.
    Το γραπτό τεστ γνώσεων και δεξιοτήτων αφορά τους διαγωνισμούς που διενεργούνται από το ΑΣΕΠ (μόρια). Βασίζεται σε ερωτηματολόγιο το οποίο συμπληρώνεται από τους υποψηφίους με τη μέθοδο των πολλαπλών επιλογών.
    Οπως υποστηρίζει το ΑΣΕΠ, είναι ιδιαιτέρως χρήσιμο για την πρόσληψη προσωπικού, καθώς με αυτό μπορεί να γνωρίζει ο φορέας που κάνει ένα διαγωνισμό τη γενική κουλτούρα του υποψηφίου (γενική μόρφωση, βασικές γνώσεις οικονομίας, περιβάλλοντος, κοινωνικών θεμάτων, κ.ά).

    Πέμπτη, 28 Απριλίου 2011

    Ψηφιακή υστεροφημία

    Ημερολόγια, γράμματα, φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα θα βρεθεί τρόπος να ξεκαθαριστούν. Τι γίνεται, όμως, με όλο αυτό το υλικό που ο αποθανών έχει ανεβάσει στο ίντερνετ;

    Οι ψηφιακές υπάρξεις μας είναι αξιοσέβαστες σε όγκο: Πέντε δις εικόνες στο Flickr, εκατοντάδες χιλιάδες βίντεο που ανεβαίνουν κάθε μέρα στο You Tube, 20 εκατομμύρια blogs, 500 εκατομμύρια προφίλ στο Facebook, 2 δις tweets κάθε μήνα. Αν προσθέσει κανείς και τα avatars σε παιχνίδια όπως το Second Life, παίρνει μια εικόνα αυτού του κυκεώνα.
    Ωστόσο, κάθε χρόνο, στην Αμερική μόνον, αποβιώνουν 375.000 χρήστες του Facebook. Μπρρρ! Ακόμα και στο Facebook πεθαίνουν οι άνθρωποι. Από την άλλη, μια νέα αχόρταγη αγορά ανοίγεται. Και οι εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες διαχείρισης της μετά θάνατον ψηφιακής μας ζωής αυξάνονται και πληθύνονται. Για παράδειγμα, υπάρχει η LegacyLocker.com και η Εntrustet.com, που αναλαμβάνoυν να μεταβιβάσουν τους κωδικούς πρόσβασης των Facebook, Flickr, Τwitter σε μέλη της οικογένειας σε περίπτωση που ο χρήστης τους αποχαιρετήσει τα εγκόσμια.
    Υπάρχει επίσης και το VirtualEternity.com, της εταιρείας Ιntellitar, που αναλαμβάνει να επεξεργαστεί τα στοιχεία που έχει συλλέξει από ένα χρήστη (βίντεο, φωτογραφίες, αρχεία ήχου, κείμενα) και να δημιουργήσει ένα avatar που θα ζήσει αιώνια. Στο Lifenaut.com, πάλι, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα Mindfile: Ενα είδος backup της προσωπικότητάς σας στο οποίο θα μπορούν να έχουν πρόσβαση οι φίλοι σας αλλά και οι επόμενες γενιές. Υπάρχει ακόμα και το Deathswitch.com, το οποίο κάθε τόσο ζητάει από το χρήστη έναν κωδικό πρόσβασης για να βεβαιωθεί ότι ζει. Αν εκείνος δεν απαντήσει, το αυτόματο αυτό σύστημα έπειτα από αρκετές προσπάθειες θεωρεί το χρήστη αποθανόντα και αναλαμβάνει πλέον να εκτελέσει τις εντολές του: Να αποκαλύψει κάποιο μυστικό, να δώσει πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς ή να στείλει μήνυμα σε φίλους με τα τελευταία του λόγια. Ανατριχιαστικό;
    Μετά θάνατον, πάντως, οι επιλογές είναι πολλές. Κάποιος μπορεί να θέλει να προσλάβει έναν «ψηφιακό εκτελεστή», που θα αναλάβει να εξοντώσει τα απομεινάρια της ζωής του από το ίντερνετ. Αλλος ίσως επιθυμεί να αφήσει μια ηχώ ?θα του άρεσε το blog του να συνεχίσει να υπάρχει και χωρίς αυτόν. Αλλος έχει μια μυστική ζωή στο ίντερνετ, η οποία θα προτιμούσε να «αποτεφρωθεί» όταν εκείνος δεν είναι πια εδώ. Το σίγουρο είναι ότι κανείς δεν θα ήθελε ένα λογαριασμό στο Facebook γεμάτο συγκινητικά μηνύματα και συνταρακτικά τραγούδια, και στο πλάι διαφημίσεις για φτηνές μπότες UGG. Eίναι σαν να βρίσκεις ένα διαφημιστικό φυλλάδιο για χαλιά στα λουλούδια ενός τάφου!
    Μάρθα Κορινθίου

    Τρίτη, 26 Απριλίου 2011

    Κοινωνικό φαινόμενο η «Χρεοκρατία

    Κοινωνικό φαινόμενο η «Χρεοκρατία»

    Εκρηκτικές διαστάσεις πήρε η τηλεθέαση στο Διαδίκτυο του εξαιρετικού ντοκιμαντέρ «Χρεοκρατία» που αναφέρεται στην κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Δημιούργημα δύο νέων σε ηλικία δημοσιογράφων, του Αρη Χατζηστεφάνου και της Κατερίνας Κιτίδη, και χρηματοδοτημένο εξ ολοκλήρου με προσφορές σωματείων και εκατοντάδων μεμονωμένων ατόμων, το ντοκιμαντέρ αυτό συνάντησε απίστευτης έκτασης αποδοχή: μέσα σε μόλις δέκα μέρες από την έναρξη της προβολής του, πάνω από μισό εκατομμύριο (!) άνθρωποι έσπευσαν να το δουν στο Διαδίκτυο, όπου μέχρι στιγμής είναι και ο μοναδικός τρόπος που μπορεί κανείς να το δει.

    Κανένα κανάλι εθνικής εμβέλειας δεν το έχει προβάλει στην τηλεόραση (το έχουν κάνει μόνο κάποια μικρά τοπικά τηλεοπτικά κανάλια) παρόλο που όλοι οι συντελεστές του ντοκιμαντέρ έχουν ομόφωνα αποφασίσει ότι η χρήση του έργου τους είναι ελεύθερη και δωρεάν για οποιονδήποτε χρήστη, χωρίς οι ίδιοι να αμείβονται καθ' οιονδήποτε τρόπο. Μέσα στον Μάιο θα κυκλοφορήσει το περιεχόμενο του ντοκιμαντέρ και σε βιβλίο, ενώ αυτή την εβδομάδα θα αρχίσει και η διεθνής ιντερνετική καριέρα του με τον τίτλο «Debtoctacy», καθώς ολοκληρώνεται η διαδικασία υποτιτλισμού του στα αγγλικά ώστε να είναι προσιτό σε πολύ ευρύτερο κοινό.
    Το ντοκιμαντέρ «Χρεοκρατία» έχει σαφή πολιτική άποψη τόσο ως προς το Μνημόνιο της κυβέρνησης Παπανδρέου όσο και ως προς το τι δέον γενέσθαι με το δημόσιο χρέος της χώρας μας. Ελληνες και ξένοι οικονομολόγοι θεμελιώνουν τις απόψεις αυτές. «Κανένας δεν έχει την υποχρέωση να πληρώσει αυτό το χρέος» δηλώνει απερίφραστα ο τόσο θαυμαζόμενος από το ΠΑΣΟΚ τις προηγούμενες δεκαετίες Σαμίρ Αμίν, παγκοσμίως διάσημος. «Να αποτινάξουμε από πάνω μας την υποτέλεια, να απελευθερωθούμε από την τρόικα, η οποία είναι η οικονομική υποδούλωση της Ελλάδας» διακηρύσσει ο αιώνιος έφηβος Μανώλης Γλέζος.
    «Με μάχες κερδίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων και όχι με την υποταγή στις υπαγορεύσεις των δανειστών» παροτρύνει τους Ελληνες ο γνωστός οικονομολόγος Ερίκ Τουσέν. Το πρωτοφανές με το ντοκιμαντέρ «Χρεοκρατία» δεν έγκειται αυτοτελώς στις απόψεις που προβάλλει. Αυτό που το καθιστά πραγματικά κοινωνικό φαινόμενο είναι το τεράστιο ενδιαφέρον που προκάλεσαν οι απόψεις αυτές με τον τρόπο που παρουσιάστηκαν στο ντοκιμαντέρ στους χρήστες του Διαδικτύου, ξεπερνώντας κατά πολύ ακόμη και τις πιο αισιόδοξες προσδοκίες των ίδιων των συντελεστών του εγχειρήματος.
    Οι απροσδόκητες διαστάσεις της επιτυχίας στον τομέα της τηλεθέασης προκάλεσαν πολιτική αίσθηση. Αποκαλύπτουν την ύπαρξη ενός κοινωνικού υποστρώματος που ήταν έτοιμο να υποδεχθεί τέτοιες απόψεις, αν του προσφέρονταν με τον προσιδιάζοντα σε αυτό το κοινό τρόπο. Με δεδομένο δε ότι το κοινό του Διαδικτύου είναι κατά μέσο όρο πολύ νεότερο ηλικιακά από τον μέσο όρο του συνολικού πληθυσμού και τουλάχιστον το 95% των χρηστών του Ιντερνετ ανήκουν τις παραγωγικές ή στις πολύ νεανικές ηλικίες, έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία η έμπρακτη αποκάλυψη του γεγονότος ότι και αυτό το κοινό διακατέχεται από αισθήματα κατά του Μνημονίου και ενδιαφέρεται για τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος του δημόσιου χρέους που βρίσκονται σε ριζική διάσταση με την ασκούμενη οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου.
    Η απήχηση της «Χρεοκρατίας» σηματοδοτεί την έλλειψη επιρροής του σημερινού ΠΑΣΟΚ στο δυναμικότερο τμήμα του ελληνικού πληθυσμού, στο οποίο επιπροσθέτως ανήκει όχι μόνο το παρόν, αλλά και το μέλλον. Αποκαλύπτει επίσης ότι η εικόνα υποδεέστερης πολιτικοποίησης με την κλασική έννοια του όρου των χρηστών του Διαδικτύου είναι επί της ουσίας παραπλανητική, καθώς αποκρύπτει βαθύτερες διεργασίες που συντελούνται στις συνειδήσεις των νέων κατά τεκμήριο ανθρώπων.
    Φαίνεται ότι το ενδιαφέρον των χρηστών του Ιντερνετ κίνησε και ο εναλλακτικός τρόπος παραγωγής της «Χρεοκρατίας»: έξω από όλα τα καθιερωμένα κυκλώματα και με χρηματοδότηση «λαϊκής βάσης» - κάτι που είναι αναγκαίο αλλά όχι και επαρκές για την παραγωγή ενός ντοκιμαντέρ «αντισυστημικού», έννοιας που γοητεύει πάντα τους νέους. Παράλληλα, η χειραφετημένη στάση των δημιουργών της «Χρεοκρατίας» στο εξαιρετικά ευαίσθητο για τους χρήστες του Διαδικτύου θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων -απολύτως ελεύθερο το δωρεάν κατέβασμα του ντοκιμαντέρ από οποιονδήποτε θέλει- επέτεινε το αίσθημα συμμετοχής στο εγχείρημα.
    Η ΠΡΟΤΑΣΗ
    Διεθνής Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου
    Ρεαλιστική, απολύτως εφικτή, αλλά άκρως ανεπιθύμητη από το σύστημα είναι η πρόταση άμεσης δράσης που προβάλλεται από το ντοκιμαντέρ «Χρεοκρατία» και τους οικονομολόγους και κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες που εμφανίζονται σ' αυτό: Η συγκρότηση μιας διεθνούς Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου, η οποία θα εξετάσει μία προς μία τις μεγάλες συμβάσεις του κράτους και τα δάνεια που συνήψαν οι ελληνικές κυβερνήσεις τα τελευταία 30-35 χρόνια, προκειμένου να αποφανθεί αν και ποια τμήματα του ελληνικού δημόσιου χρέους υπάγονται στην κατηγορία του επονομαζόμενου «απεχθούς χρέους» το οποίο η Ελλάδα δεν υποχρεούται να αποπληρώσει. Οι πρόεδροι των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους και Μπαράκ Ομπάμα χρησιμοποίησαν την έννοια του «απεχθούς χρέους» για να διαγράψουν τα χρέη του Ιράκ.

    Δευτέρα, 25 Απριλίου 2011

    Αμνοί, Ιάπωνες και Τιτάνες

    Αμνοί, Ιάπωνες και Τιτάνες

    «Πάντοτε με συγκινούσαν οι εικόνες με σφαγεία και κρέατα, και για μένα συνδέονται στενά με την όλη υπόθεση της Σταύρωσης» λέει ο Φράνσις Μπέικον στο βιβλίο του Μίλαν Κούντερα «Η συνάντηση» και προσθέτει: «Υπάρχουν εξαιρετικές φωτογραφίες ζώων που τραβήχτηκαν τη στιγμή ακριβώς που τα παίρνουν για να τα σφάξουν.
    Και η μυρωδιά του θανάτου...» Αλλά εδώ παρεμβαίνει ο πρωθυπουργός, κ. Παπανδρέου, λέγοντας: «Είμαστε αναγκασμένοι να πάρουμε αυτά τα μέτρα για τη σωτηρία της πατρίδας».
    Εντούτοις, σχολιάζοντας τις φράσεις του διάσημου ζωγράφου, ο Κούντερα σημειώνει: «Η συσχέτιση του καρφωμένου πάνω στον σταυρό Ιησού με τα σφαγεία και με τον φόβο των ζώων θα μπορούσε να θεωρηθεί ιεροσυλία». Θα μπορούσε να θεωρηθεί ευφυής κοινοτοπία, λέμε εμείς, αλλά, επειδή ακούμε τον Κούντερα, γνωστό για τη σαγήνη της ελαφρότητάς του, θα επιχειρήσουμε και εμείς έναν ανάλογο συσχετισμό.
    Προ δύο εβδομάδων, όπως διαβάσαμε στο «Εθνος», κάτοικοι της περιοχής Καμίρου στη Ρόδο εντόπισαν στην ακτή τρία νεκρά δελφίνια. Επί τόπου έσπευσε κλιμάκιο της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου, ενδιαφερόμενο για τον θάνατο των θηλαστικών, των αναρριχητικών και των κωνοφόρων.
    Στις χώρες όπου δεν λειτουργεί δασαρχείο, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ «The Cove» του υπό αμερικανικήν σημαίαν συμπατριώτη μας Λούη Ψυχογιού, όπως στο νησί Ταϊτζί της Ιαπωνίας, οι ψαράδες αιχμαλωτίζουν κοπάδια δελφίνια και μέσα σ' έναν ωκεανό αίματος σφάζουν τον χρόνο 25.000 περίπου θηλαστικά. Ζωντανά ακόμα ξεχωρίζουν κάποια από αυτά -τα ευφυέστερα- που μετά τις εξετάσεις οδηγούνται στα θαλάσσια πάρκα της διά βίου μάθησης. Τα πολλά, αφού γίνουν κομμάτια, τροφοδοτούν τις αγορές της Ασίας. Η Βαρβάκειος δεν διαθέτει ιαπωνικά δελφίνια, επειδή λόγω του Πάσχα η ζήτηση αλιευμάτων είναι μειωμένη.
    Στο παγκόσμιο Ταϊτζί αντιμετωπίζουν τόσους κινδύνους τα θαλάσσια κήτη (σε 300.000 ετησίως υπολογίζει τα θύματα η Greenpeace), ούτως ώστε τα μόνα ασφαλή δελφίνια είναι αυτά που κολυμπούν στην κύλικα «Διονύσου πλους». Και τούτο επειδή το μελανόμορφο αριστούργημα του 540-530 π.Χ., έργο του Εξηκία, φυλάσσεται άγρυπνα στο Staatliche Antikensammlungen του Μονάχου και κρατείται ως αποζημίωση για τους σφαγιασθέντες Γερμανούς στο Δίστομο. Δελφίνια κυκλοφορούσαν και στο σήμα του «Ωνασείου», αλλά το ονομαστό θεραπευτήριο, ακολουθώντας τη μόδα του Μεγάρου Μουσικής, της Εθνικής Τράπεζας, του ζαχαροπλαστείου οι «Πυραμίδες» και του φωτογραφείου «Big Ben», έστειλε τα δελφίνια στο νησί Ταϊτζί και καθιέρωσε ως σήμα το γνωστό κτίριο.
    Τιτάνες και όχι ιάπωνες ψαράδες ξεγέλασαν, παιδί ακόμα, τον Διόνυσο, τον έπιασαν, τον έσφαξαν, έβρασαν τα κομμάτια του και τα έφαγαν. Αλλά προσέφεραν και ένα κομμάτι στον Απόλλωνα που το 'κρυψε κάτω από τον τρίποδα του μαντείου στους Δελφούς. Και επειδή, αφηγούμενοι τις περιπέτειες του Διονύσου εδώ, συναγωνιζόμαστε εκείνον τον Αραβα που ανέλαβε να γράψει τις «Χίλιες και μία νύχτες» σ' έναν κόκκο ρυζιού, θα θυμίσουμε μόνο ότι στο αγγείο του Εξηκία «εικονίζεται ο Διόνυσος εντός ιστιοφόρου, πέριξ του οποίου κολυμβώσι δελφίνες, ενώ εκ του κύτους αυτού εκφύεται εύβοτρυς άμπελος ανελισσόμενη περί τον ιστόν». Τη μικρογραφία της κύλικας αναζητήστε την πάνω στην «ταινία ελέγχου οίνων ονομασίας προελεύσεως» που σφραγίζει ένα μπουκάλι κρασί.
    Κάτω από δελφικούς τρίποδες ή όχι, τέτοιες μέρες (Απριλομάη) οι αμπελουργοί ξεθάβουν τις κληματόβεργες που εμπιστεύθηκαν στη γη μετά το κλάδεμα και, γονιμοποιημένες τώρα, τις φυτεύουν κρατώντας έξω από το χώμα τον κορμό. Εάν κάποιο αρνί δαγκώσει κλήμα, θ' ακούσει έναν στεναγμό που σημαίνει: «Φάε, αχόρταγο, δικές μου θα 'ναι οι κληματσίδες που θα σε ψήνουν τη Λαμπρή».
    Αγαπητοί αναγνώστες, μαθαίναμε κάποτε πως η λατρεία του Διονύσου ήλθε στην κεντρική Ελλάδα από τη Θράκη, τη Μικρασία ή την Κρήτη στις αρχές των ιστορικών χρόνων. Το 1953, όμως, ο Μάικλ Βέντρις (ο ανδριάντας του υψώνεται στην πλατεία Κάνιγγος) αποκρυπτογράφησε τη γραμμική γραφή Β' και διάβασε το όνομα του θεού σε πινακίδες του 12ου αιώνα που βρέθηκαν στην Πύλο.
    Γνωστοί και φίλοι κάνουν Πάσχα εκεί. Χρόνια πολλά.

    Πέμπτη, 21 Απριλίου 2011

    Το «Μονόγραμμα» του Ζορμπά


    Εβαλε για πρώτη φορά τη σκηνοθετική του υπογραφή το 1953 σε ένα ξεχωριστό «Κυριακάτικο ξύπνημα» και δύο χρόνια μετά δημιούργησε τη «Στέλλα» με τους αξέχαστους Μελίνα Μερκούρη και Γιώργο Φούντα.
    Ο λόγος βέβαια για τον Μιχάλη Κακογιάννη, ο οποίος αυτοβιογραφείται σε μία από τις πιο παλιές σειρές εκπομπών της δημόσιας τηλεόραση, το «Μονόγραμμα», το οποίο θα μεταδώσει σε δύο μέρη η ΝΕΤ, αύριο και την επόμενη Πέμπτη στις 18.15. Οπως σημειώνει ο παραγωγός της σειράς Γιώργος Σγουράκης, η εκπομπή είναι αφιερωμένη στον «κινηματογραφικό δημιουργό με την πιο απόλυτη έννοια του όρου, τον άνθρωπο που ανανέωσε τη θεματική και ζωογόνησε την κινηματογραφική γραφή με γνώση, όραμα και ασφαλώς σπάνιο ταλέντο».
    Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Μιχάλης Κακογιάννης μετά τη «Στέλλα» δημιουργεί «Το κορίτσι με τα μαύρα», το «Ερόικα» και την «Ηλέκτρα», μια ταινία που έγινε δεκτή ως η σημαντικότερη και καλύτερη κινηματογραφική μεταφορά αρχαίας τραγωδία. Κι έπειτα θα ακολουθήσει η ταινία-θρύλος, ο «Ζορμπάς», με τον Μίκη Θεοδωράκη να υπογράφει τη μουσική. Το φιλμ θα γνωρίσει τεράστια εμπορική επιτυχία και συνάμα καλλιτεχνική καταξίωση με κορύφωση βέβαια την υποψηφιότητά του για επτά Οσκαρ από τα οποία τελικά απέσπασε τρία.
    Παγκόσμια αναγωρισμένο και διαχρονικό, το έργο του δεν περιορίστηκε στη μεγάλη οθόνη, αλλά επεκτάθηκε σε σκηνοθεσίες θεατρικών έργων και σε όπερες. Γεννημένος στη Λεμεσό το 1952 ο Μιχάλης Κακογιάννης σπουδάζει νομικά, ηθοποιία και σκηνοθεσία στο Λονδίνο και θα εργαστεί αρχικά ως εκφωνητής και μετέπειτα ως παραγωγός πολιτιστικών προγραμμάτων. Από το 1962 και μετά όμως αφιερώθηκε αποκλειστικά στη σκηνοθεσία και αναγνωρίστηκε παγκοσμίως με την κριτική να τον τοποθετεί δίπλα στους Μπέργκμαν, Ρέι, Φελίνι και Βισκόντι.
    Ο Μιχάλης Κακογιάννης έχτισε μόνος του την καριέρα του αρνούμενος να ενταχθεί σε κελεύσματα του καιρού, την περίοδο της παντοκρατορίας του Χόλιγουντ και τελικά κατάφερε με το έργο του να εντάξει την κινηματογραφική τέχνη στον νεοελληνικό πολιτισμό και να καθιερώσει την Ελλάδα στην παγκόσμια κινηματογραφική σκηνή. Ορισμένα ακόμη από τα έργα είναι τα: «Οταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά», «Τρωάδες», «Ιφιγένεια», «Γλυκιά πατρίδα», «Πάνω, κάτω και πλαγίως», «Ο βυσσινόκηπος». Μία από τις πιο ξεχωριστές παραγωγές του όμως είναι σαφέστατα το ντοκιμαντέρ «Αττίλας '74» που γύρισε αποτυπώνοντας την τραγωδία της Κύπρου από την τουρκική εισβολή και κατοχή.
    Το «Μονόγραμμα» υπογράφει σκηνθετικά και σεναριακά η Ηρώ Σγουράκη, η δημοσιογραφική επιμέλεια είναι του Χρήστου Σιάφκου, η φωτογραφία του Λάμπρου Γόβατζη, η ηχοληψία του Κώστα Σεκλειζιώτη, το μοντάζ του Σταμάτη Μαργέτη και η διεύθυνση παραγωγής του Στέλιου Σγουράκη.

    Τετάρτη, 20 Απριλίου 2011

    Ο συγγραφέας του μήνα

    Ο συγγραφέας του μήνα

    Κατά τον Αγώνα, κανείς των Ηρώων δεν εκατόρθωσε, να ανυψωθή τόσον υπεράνω όλων των άλλων, ώστε να τους σκιάση εντελώς, και συγχρόνως να έχη την δύναμιν να τους υποτάξη και τους δέση χειροπόδορα. Η έλλειψις ενός Ήρωος Παντοκράτορος, εστέρησε την Ελλάδα Έλληνος Βασιλέως.
    Ο φθόνος, η Διχόνοια, η Τύφλα και ο Τιγρεώδης του Έλληνος Εγωισμός εξεπάτωσαν τον Καποδίστριαν, έναν άνθρωπον. Ποιμένα Λαού λογικόν. Τα αυτά και η κουτσουρική ακαταληψία, εμπόδισαν να δοθή εις τον Ξένο βασιλέα, Ελληνίς σύζυγος. Το κληθέν Βυρώνειον, Φωτεινομέτωπον Βασιλόπουλον, Άνθος λαμπρόν, του τότε γεναιοτάτου Πανευρωπαϊκού Φιλελληνισμού, είχε μεν άφθονον την ηγεμονικότητα και κάλλος παραστήματος και δίψαν Ελληνικότητος και υψηλοδοξίαν, και ιδανικόν, αλλ' ήτο κουτόν, κουτο-ρομαντικόν, και διόλου παραγωγικών.
    Περικλής Γιαννόπουλος, Ξενομανία, Νέον πνεύμα προς την ελληνικήν αναγέννησιν, εκδόσεις Ροές

    Τρίτη, 19 Απριλίου 2011

    Ρεκόρ στη φτώχεια

    Ρεκόρ στη φτώχεια
    Τα σκήπτρα της φτώχειας στην Ευρώπη των 15 μελών κρατά η Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση της ΤτΕ. Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία (2009) το 19,7% του πληθυσμού της χώρας ή 840.000 νοικοκυριά με τα μέλη τους (συνολικά 2.147.000 άτομα) βρίσκονται κάτω από το χρηματικό όριο της σχετικής φτώχειας, που ορίζεται σε 6.897 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό και 14.484 ευρώ για τετραμελές με δύο ενήλικες και δύο παιδιά.
    Το ποσοστό, όπως επισημαίνεται, είναι υψηλότερο και από την Ευρώπη των 27, καθώς ο μέσος όρος βρίσκεται στο 16,3%, ενώ ανάλογη είναι η θέση της Ελλάδας και σε όρους ανισότητας. Συγκεκριμένα διατηρεί την υψηλότερη θέση (33,1) μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.-15 (30,3) με εξαίρεση την Πορτογαλία ( 35,4) αλλά και των περισσότερων χωρών της Ε.Ε.-27 (30,4). Επιπλέον, το πλουσιότερο 20% των νοικοκυριών στην Ελλάδα κατέχει 5,8 φορές μεγαλύτερο μερίδιο εισοδήματος από ό,τι το φτωχότερο 20%. Από τα στοιχεία που αναφέρονται στην έκθεση προκύπτει ακόμα ότι το 60,3% του φτωχού πληθυσμού και το 21,4% του μη φτωχού πληθυσμού έχουν οικονομική δυσκολία να αντιμετωπίσουν έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες αξίας της τάξεως των 500 ευρώ, ενώ το 77,7% και 40% αντίστοιχα δηλώνει δυσχέρεια πληρωμής της δαπάνης για μία εβδομάδα διακοπών. Τέλος, το 23,4% των παιδιών έως 15 ετών (Ε.Ε.-27: 19,6%) διαβιούν σε φτωχά νοικοκυριά έναντι 19,3% το 2005, λόγω δυσκολίας πρόσβασης των νέων στην απασχόληση

    ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ

    ΜΠΡΑΒΟ ΣΤΟΝ ΑΡΜΟΔΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΥΚΑΝΣΗ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΝΙΩΝ.ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΩΜΑ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΘΥΜΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ (ΑΥΤΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΟΥ)ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΟΙ ΓΙΑΓΙΑΔΕΣ ΑΣΒΕΣΤΩΝΑΝ ΤΑ ΠΕΖΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΤΕΤΟΙΑ  ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΕΚΑΝΑΝ ΤΗΝ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΑΣΤΡΑΦΤΕΡΗ ΕΝΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ!
    ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ!ΜΠΡΑΒΟ ΚΑΙ ΠΑΛΙ!

    ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

    Ακούστε. Εγώ είμαι ο γκρεμιστής, γιατί είμ' εγώ κι ο
    χτίστης, ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης.
    Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι.
    Στου μίσους τα μεσάνυχτα τρέμει ενός πόθου αστέρι.

    Κι αν είμαι της νυχτιάς βλαστός, του χαλασμού πατέρας,
    πάντα κοιτάζω προς το φως το απόμακρο της μέρας.
    εγώ ο σεισμός ο αλύπητος, εγώ κι ο ανοιχτομάτης·
    του μακρεμένου αγναντευτής, κι ο κλέφτης κι ο απελάτης

    και με το καριοφίλι μου και με τ' απελατίκι
    την πολιτεία την κάνω ερμιά, γη χέρσα το χωράφι.
    Κάλλιο φυτρώστε, αγκριαγκαθιές, και κάλλιο ουρλιάστε, λύκοι, κάλλιο φουσκώστε, πόταμοι και κάλλιο ανοίχτε τάφοι,

    και, δυναμίτη, βρόντηξε και σιγοστάλαξε αίμα,
    παρά σε πύργους άρχοντας και σε ναούς το Ψέμα.
    Των πρωτογέννητων καιρών η πλάση με τ' αγρίμια
    ξανάρχεται. Καλώς να ρθή. Γκρεμίζω τη ασκήμια.
    Είμ' ένα ανήμπορο παιδι που σκλαβωμένο το 'χει
    το δείλιασμα κι όλο ρωτά και μήτε ναι μήτε όχι
    δεν του αποκρίνεται κανείς, και πάει κι όλο προσμένει
    το λόγο που δεν έρχεται, και μια ντροπή το δένει
    Μα το τσεκούρι μοναχά στο χέρι όταν κρατήσω,
    και το τσεκούρι μου ψυχή μ' ένα θυμό περίσσο.
    Τάχα ποιός μάγος, ποιό στοιχειό του δούλεψε τ' ατσάλι
    και νιώθω φλόγα την καρδιά και βράχο το κεφάλι,
    και θέλω να τραβήξω εμπρός και πλατωσιές ν' ανοίξω, και μ' ένα Ναι να τιναχτώ, μ' ένα Όχι να βροντήξω;
    Καβάλα στο νοητάκι μου, δεν τρέμω σας όποιοι είστε
    γκρικάω, βγαίνει από μέσα μου μια προσταγή: Γκρεμίστε!

    Δευτέρα, 18 Απριλίου 2011

    ΦΟΡΑΝΕ ΜΑΣΚΕΣ

    ΦΟΡΑΝΕ ΜΑΣΚΕΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΑ,
    ΣΟΦΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕΣΑ ΕΙΣ ΤΑ ΚΑΝΑΛΙΑ.
    ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓΕΙΡΕΣ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ,
    ΚΑΝΕΙΣ ΕΛΠΙΔΑ ΝΑ ΦΑΝΕΙ, ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ,ΔΕΝ ΑΦΗΝΕΙ!

    ΑΣΧΗΜΗ ΜΑΣ ΕΤΥΧΕ ΝΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΕΠΟΧΗ,
    ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ ΜΑΛΛΟΝ ΝΙΚΗΣΑΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΒΑΣΙΛΕΨΕΙ.
    ΦΟΡΑΝΕ ΜΑΣΚΕΣ ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΦΙΛΟΙ,
    ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ ΤΙ ΝΑ ΠΕΙ, ΠΟΙΟΝ ΝΑ ΠΡΩΤΟΠΙΣΤΕΨΕΙ!


    ΑΠΡΙΛΗΣ 2011

    Εναλλάξ: Δεκαοχτώ μήνες GAPing

    Εναλλάξ: Δεκαοχτώ μήνες GAPing

    Γραμμένο από Σύνταξη Δευτέρα, 04 Απρίλιος 2011 10:50
      Ενάμισης χρόνος συμπληρώνεται από τον καιρό που ο πρίγκιψ Τζιορτζόνε ο Β’, ο Βραχύς, θριάμβευε στις εκλογές, πείθοντας διά των γρυλισμών του τους ψηφοφόρους πως τα μπικικίνια υπάρχουν (και θα διατεθούν με τη σέσουλα στον τιτάνιο αγώνα του σοσιαλισμού εναντίον της βαρβαρότητας). Έκτοτε ακολούθησαν πολλά και εξόχως εμβληματικά.
      Η κλαυθμηρή διαβεβαίωση του κόντε Αντρίκολο Λοβερντίνο πως η χώρα υποφέρει από οξεία ξηροστομία, οφειλόμενη στο γεγονός πως οι σιελογόνοι αδένες της αδυνατούν να παράξουν ρευστά παράγωγα. Η πανικόβλητη προειδοποίηση του κάπτεν Τζορτζ Παπακωνσταντάιν πως το τιτανιάρικο σκαρί κοντοζυγώνει στο θηριώδες παγόβουνο. Η θριαμβευτική έλευση της τρικέφαλης τερατόικας και η υπευθύνως οσφυοκαμπτική έγκριση του χρυσόβουλου μνημονίου. Η αυστηρή υπενθύμιση του σινιόρι ντι σινιόρε Παγκαλιάρο Σκορνταλία πως όλοι μαζί τα ξεκοκαλίσαμε. Το κούρεμα-γουλί, μέχρι τις παρυφές της ρίζας-μισθών, συντάξεων και βίων (που προκύπτουν πλέον ευνοήτως αβίωτοι). Η αποδόμηση νοήσεων και ψυχών (κατάθλιψη τη λένε οι ψυχίατροι, ψυχοπλάκωμα κι απόγνωση την ονοματίζουν οι πληβείοι).
      Στα μεσοδιαστήματα προέκυψαν μαγκιές και θρίαμβοι. Το γεμάτο περίστροφο που απειλεί τις πανικόβλητες αγορές. Η συγκινητική διεθνής αλληγεγγύη προς τη χώρα, εκφρασμένη σε πατρικές νουθετήσεις και φάπες, εγκάρδια δάνεια και απολαυστικά τοκοχρεολύσια. Η επιμήκυνση του χρέους και η ανεπαίσθητη μείωση των επιτοκίων, έναντι νέων και αρκούντως ανακαταδιαρθωτικών και εκποιητικών αντιδώρων.
      Αχάριστο το πόπολο απέναντι στους ιστορικούς θριάμβους της χρεοπιστωτικής μας δημοκρατίας, εξανίσταται έναντι του άρχοντος και της αυλής του, φασκελώνοντας ταυτόχρονα και τον μεγάλο αντίπαλό του, τον μνημονιακώς αντιμνημονεύοντα κόμητα Αντόνιο Σαμαρίλα. Παραδίπλα η άτυπη ουλτραδεξιοκεντροδεξιοκεντροαριστερή σύμπραξη των νουνεχών και των προθύμων (Καραζαφέρ μπέης, κοντέσα Ντορίτα και βαρονέτος Φώτιος) προετοιμάζει το έδαφος για τη συμμετοχή της στην πιθανολογούμενη νέα μετοχοποίηση της ιδιοκτησίας του σφαγείου.
      Οι γιατροί του Μεσαίωνα (του παλιού, όχι του τρέχοντος) εμπιστεύονταν μια και μόνη θεραπεία διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν, την περίφημη αφαίμαξη. Στην περίπτωση που ο ασθενής συνερχόταν γρήγορα, η θεραπεία διεκόπτετο οσονούπω. Αν η ασθένεια επέμενε, οι συνεχείς αφαιμάξεις την εξαφάνιζαν, μαζί με τον δύστυχο φορέα της. Οπότε, και δεδομένης πλέον της τραγικής πορείας της πειραματικής θεραπείας, δυο και μόνον επιλογές μάς απομένουν: Ή όλοι μας μαζί θα ορθώσουμε «ατίθασο τείχος απέναντί τους», όπως το οραματιζόταν ο ποιητής ή όλοι τους μαζί θα μας καταβροχθίσουν, κατά πως το ονειρεύεται ο βουλημικός κυνοδοντοφόρος Παγκαλιάρο.

      Ν. Κουνενής
      kounenik@yahoo.gr

      Κυριακή, 17 Απριλίου 2011

      ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ, Τέσσερις εποχές

       H νοσταλγία της ποίησης
       
      Ημερομηνία δημοσίευσης: 17/04/2011
      ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

      ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ, Τέσσερις εποχές, εκδόσεις Κέδρος, σελ. 60

      Όταν τα πράγματα μας διώχνουν, όταν οι άνθρωποι δεν μας επαρκούν ως κοινωνικό περιβάλλον, έχουμε την επιλογή της σάτιρας, της κριτικής διάθεσης, της αντιδικίας, ίσως και της μελαγχολίας, ενίοτε και τη σοβαρότερη όλων στάση της αποστασιοποίησης. Μια άλλη επιλογή είναι η αναχώρηση σε επιλεκτικές περιοχές της μνήμης, που γίνονται εμμονές, εξιδανικεύονται, οργανώνονται ως απείκασμα του πραγματικού κόσμου, όπου ακόμα και το περιβάλλον, η φύση, συνεργάζεται, συγκατανεύει, ακολουθεί τη μελαγχολία των ημερών, όπως κυκλικά εναλλάσσονται στην κλίμακα του χρόνου, ακολουθεί τη μελαγχολία των εποχών, όπως αναβλύζουν φιλτραρισμένες από το υπόστρωμα των αναμνήσεων, τη μελαγχολία των τόπων, όπως εγγράφονται στον εμμονικό χάρτη της προσωπικής γεωγραφίας. Ο ποιητής εγκαταλείπει κάθε αξίωση να ορίσει τα πράγματα μέσα στη φωνή του, να νοηματοδοτήσει τον κόσμο μέσα στις λέξεις του, να οριστεί ως πρόσωπο μέσα στην προσωπική του μυθολογία. Η ήττα της ποίησης δεν είναι κάτι περισσότερο από την ήττα του ποιητή - ταυτίζεται με τα όριά του.
      Το θέμα βρισκόταν απέναντί μου
      (ένας "Αναπαυόμενος" σε ανάκλιντρο της παραλίας)
      έβλεπα την κατακόκκινη τομή στο στέρνο του
      την κόκκινη πετσέτα
      το σπάνιο πια Delial
      (με ρίγη δεκαετιών
      με ανακλήσεις)
      βάδιζε υπολόγιζα στα εξήντα
      Είναι μια στάση, μια κίνηση, ακριβώς αντίστροφη από εκείνη της καρυωτακικής ποίησης. Την ήττα της ποίησης βίωσε, έψαυσε, διανοήθηκε, περιέγραψε ο "αυτόχειρας της Πρέβεζας", παρ' ότι σίγουρος για την προσωπική ποιητική νίκη του επί της τρέχουσας ποίησης των ημερών του, επί της πάντα τρέχουσας ποίησης. Γιατί αυτή, η "δικιά του" νίκη δεν του αρκούσε, δεν αναπλήρωνε το φρυγμένο έδαφος της ποίησης, τη χαμένη λάμψη του ήλιου, την απόξενη φύση. Επέλεξε την πλέον απόλυτη αποστασιοποίηση, την ανοικείωση. Και έτσι λειτούργησε ως ποιητής.
      Καρυωτακισμός δεν υπήρξε στα χρόνια του μεσοπολέμου, όπως διατείνονταν ευφάνταστοι, έντρομοι και διατεταγμένοι γραφιάδες τύπου Καραντώνη, παρά μόνο ως σάβανο, για να παραχωθεί όπως όπως ο ενοχλητικός υπαλληλάκος που έθεσε αυτό το όριο της ανοικείωσης, ως εναρκτήριο και συνάμα τελικό όριο στη γλώσσα του μοντερνισμού. Καρυωτακισμός όμως υπήρξε στο μεταπόλεμο, στο έργο τόσων και τόσων ποιητών, που περνώντας μέσα από την εμπειρία του πολέμου και της αριστεράς, αναζήτησαν μια διαφυγή από τη σκιά του Σεφέρη, που μονοπωλούσε τη νέα ποιητική γλώσσα. Αλλά εδώ ο Καρυωτάκης έγινε απλώς καταφύγιο, όχι εφαλτήριο. Αναπαράχθηκε το κλίμα μέσα στο οποίο έδωσε τη γενναία απάντησή του - σχεδόν κανείς δεν άντεξε τη γενναιότητά της. Η ανοικείωση, εν προκειμένω η αισθητική απομάκρυνση από το σεφερικό υπόδειγμα, το οποίο σιγά σιγά κυριαρχούσε, δεν αποτολμήθηκε. Η καρυωτακική εμπειρία κατέληξε άλλοθι.
      Καρυωτακισμός υπήρξε, ως θεματική τώρα, και στο έργο πολλών ποιητών του '70. Η αμφισβήτηση βρήκε εύκολα διαύλους επικοινωνίας με τα απόνερα του απογυμνωμένου λυρισμού και της κριτικής διάθεσης του ποιητή. Όμως τα χρόνια πέρασαν, οι κύκλοι όπου να 'ναι κλείνουν, το διά ταύτα έρχεται όλο και πιο απαιτητικό. Κι εδώ είναι που συμβαίνει η αναδίπλωση, η επιστροφή στα πάτρια της μνήμης, οι απαντήσεις που ανασκαλεύουν όλο εκείνο το μπαγιάτικο -στην εποχή του Καρυωτάκη, για τα γούστα του Καρυωτάκη, με μέτρο την ποίηση του Καρυωτάκη- νεορομαντικό υπόστρωμα. Μικροαστός ήταν και ο Καρυωτάκης, αυτό το βιωματικό υλικό διαχειρίστηκε, όχι όμως για να το νομιμοποιήσει, για να το χρησιμοποιήσει ως κοινωνικό προφίλ, ως αδράνεια, εφησυχασμό, πόζα, αλλά για να το απορρίψει, σημείο προς σημείο, κόκκο προς κόκκο, απογυμνώνοντας την ποίηση από τα πέπλα της μιζέριας και της συμβατικότητας που την περιβάλλουν, σε κάθε περιβάλλον, σε κάθε εποχή. Η ανοικείωση της ποίησης από τους τρέχοντες κοινωνικούς προσδιορισμούς της ανέδειξε τους βαθύτερους και διαρκείς κοινωνικούς προσδιορισμούς της, απελευθέρωσε την προσωπική αλήθεια του ποιητή.
      Στον Μαυρουδή θα πρέπει να αναγνωρίσουμε συνέπεια, ποιητική εντιμότητα, καλλιέργεια, λεπταίσθητο γούστο, ευρύτητα οριζόντων, όλα τα υλικά και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να γραφούν ωραία ποιήματα, τα οποία όμως δεν αναπληρώνουν τη χαμένη γοητεία της ποίησης. Η νοσταλγία της είναι το τεκμήριο της απουσίας της, όπως η ανοικείωση είναι το απωθημένο, το εσαεί ανεκπλήρωτο του εκλεκτικισμού.
      Βράδυ λοιπόν στο Λουτράκι
      για να επιστρέψω στο θέμα
      κινούνταν όπως είπα οι βεντάλιες
      μύριζαν άνθη στο παραθαλάσσιο σινεμά
      και η θεία εκείνη
      με κάρτες από το Εβιάν
      τη Ρώμη και απ' το θέρετρο του Κορινθιακού
      [...]
      πέθανε ήσυχα μου είπαν στο κρεβάτι.
      Το βιβλίο του Μαυρουδή, η ποιητική στάση που αποτυπώνει, αποτελεί ένα ασφαλές τεκμήριο για τη θέση και τη διάθεση της ποίησης των ημερών μας, τεκμήριο και κριτήριο οπωσδήποτε ασφαλέστερο από εκείνο που μας δίνουν οι αμέτρητες ποιητικές εκδηλώσεις, οι καθημερινές ποιητικότροπες εκφάνσεις, η αγχωτική περιφορά της ποίησης στο έρημο παζάρι των κοινωνικών αξιώσεων. Το βιβλίο του Μαυρουδή μας προσφέρει ένα σημείο επανεκκίνησης, απ' το οποίο μπορούμε είτε να ανακαλύψουμε πάλι το χαμένο νήμα της καρυωτακικής ανοικείωσης, είτε, απλώς, να ομολογήσουμε την ήττα της ποίησης, νεκράν όπου σκυλεύουν αλλοφρονούντα τέκνα της.
      Πολλοί πιστεύουν, με περισσή ελαφρότητα, πως τα ποιήματα γράφονται εν κενώ, πως ο κάθε μορφωμένος ή και λόγιος άνθρωπος, αν προσπαθήσει, μπορεί να γράψει ένα ευπρεπές ποίημα. Το κενό είναι η διαδρομή της ποίησης, ως πραγματωμένο έργο, το κενό είναι το σημερινό της αδιέξοδο, ο τρόμος μπροστά στο "βάραθρο το αγριωπό", κι αυτό δεν καλύπτεται, δεν "πληρώνεται", με την οποιαδήποτε προσωπική καλλιέργεια, με καμιά ποιητικίζουσα ή φιλολογίζουσα ευκολία. Με αυτή την έννοια, το βιβλίο του Μαυρουδή, ακριβώς επειδή προϋποθέτει και ανακαλεί πολύ συγκεκριμένα τη διαδρομή της ποίησης, αξιώνεται τη θέση του ως σημερινό ποιητικό έργο, και ακριβώς επειδή προκύπτει ως ουσιωδώς φιλολογικό, είναι ένα σημαντικό βιβλίο.

      Υ.Γ. Αυτή η στήλη, που την επισημαίνω με τον τίτλο "Στους δρόμους της ποίησης", σκοπός μου είναι να υπάρχει κάθε Κυριακή, ώστε να χαρτογραφήσουμε το ποιητικό τοπίο, όπως διαμορφώνεται εκ νέου σήμερα, αφού φαίνεται πως η "έκρηξη" της πεζογραφίας αραίωσε τόσο πολύ τα μόρια του λόγου, που προσελκύει πια μικρότερο το ενδιαφέρον, παλαιοτέρων αλλά και νεοεισερχομένων στο λογοτεχνικό στίβο

      ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ

      Πώς να στηρίξουμε ένα παιδί που πενθεί;

      Πώς να στηρίξουμε ένα παιδί που πενθεί;
      Η έντονη ενασχόληση με το γεγονός αλλά και  άρνηση έκφρασης κάθε συναισθήματος από τον γονιό που ζει και τους ανθρώπους που φροντίζουν το παιδί, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά συναισθηματικά προβλήματα, καθώς σημαντικές ερευνητικές ενδείξεις φανερώνουν πως αν δεν πενθήσουμε στον καιρό της απώλειας ή λίγο μετά, τότε το πένθος μπορεί να συσσωρευτεί μέσα μας, προκαλώντας συναισθηματικές δυσκολίες ή ακόμα και σωματική ασθένεια.
      Προσπαθούμε, λοιπόν, να βοηθήσουμε το παιδί να εκφράσει με το δικό του τρόπο τα συναισθήματα και τις σκέψεις του για το γεγονός. Μπορούμε, για παράδειγμα, να το παροτρύνουμε να δημιουργήσει ένα λεύκωμα με τις φωτογραφίες του με τον αποθανόντα γονιό ή τις ζωγραφιές, γράμματα που θα ήθελα να του δώσει.
      Καλό είναι, να μοιραστούμε δικές μας ανησυχίες, εκφράζοντας με τη σειρά μας τη λύπη μας, γιατί έτσι το παιδί θα νιώσει ασφάλεια και θα εκφράσει πιο φυσικά κάθε του σκέψη. Όταν το παιδί μοιράζεται τις σκέψεις του, κατανοεί πως αυτό που του συμβαίνει ή αισθάνεται είναι μια ανθρώπινη, φυσιολογική αντίδραση.
      Πρέπει, ωστόσο, να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και διακριτικοί, γιατί η έντονη και υπερβολική ανησυχία και επιμονή μπορεί να στρέψει το παιδί στην απομόνωση και στο αίσθημα μοναξιάς και αβοηθησίας. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να περάσουμε το μήνυμα στο παιδί πως κατανοούμε τις ανάγκες του και είμαστε εδώ όταν μόνο του θα μας χρειαστεί και θα μας αναζητήσει.
      Από την άλλη, πρέπει να φροντίσουμε για το καθημερινό πρόγραμμα του παιδιού, με σκοπό να διατηρήσουμε τις συνήθειες που είχε πριν ακέραιες. Η διατροφή και ο ύπνος βοηθούν στην επαναφορά της καθημερινής ζωής σε κανονικούς ρυθμούς, γεγονός που με τη σειρά του συντελεί στην προσαρμογή του παιδιού στη νέα κατάσταση και την ομαλή ανάπτυξη και εξέλιξη του.
      Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η κοινωνικότητα του παιδιού. Η παρέα των συνομηλίκων προσφέρει στο παιδί στιγμές ξέγνοιαστες και ευχάριστες, ενώ παράλληλα μπορεί να το οδηγήσει να μοιραστεί και να εξηγήσει τις σκέψεις και τις ανησυχίες του. Ταυτόχρονα, δίνει την ευκαιρία στο παιδί να επενδύσει σε νέες σχέσεις και να αντιληφθεί τη συνέχεια της ζωής.
      Από την άλλη, είναι βοηθητικό να διατηρήσει το οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού ζωντανή τη μνήμη του γονιού που έχει πεθάνει, διευκολύνοντας και εκπαιδεύοντας το παιδί να εκφράσει την αγάπη του για το αγαπημένο του πρόσωπο. Γενικά, ερεθίσματα που έχουν σχέση με το «θάνατο», βιβλία που σχετίζονται με το βίωμα της απώλειας ή εικόνες οδηγούν το παιδί στην εκ νέου επαφή με το θλιβερό γεγονός και στην εκ νέου διαχείριση και κατανόηση.
      Είναι καλό να θυμόμαστε πως για να στηρίξουμε το παιδί που πενθεί, όταν και εμείς οι ίδιοι πενθούμε, πρέπει να αποτελέσουμε εμείς το παράδειγμα προς μίμηση, εκφράζοντας και ελέγχοντας το δικό μας πόνο και φόβο, φροντίζοντας παράλληλα και τις δικές μας ανάγκες, ζητώντας πρώτα εμείς, όπου χρειαζόμαστε, φροντίδα και στήριξη από αγαπημένα πρόσωπα και υπενθυμίζοντας στον εαυτό μας πως εμείς είμαστε οι «ενήλικες».
      Τέλος, ας μην ξεχνάμε πως η διαδικασία του πένθους είναι μια επίπονη διαδικασία και η ανάμνηση ενός αγαπημένου προσώπου που πέθανε «πρόωρα» φέρνει πάντα μια αίσθηση πικρίας, καθώς όταν ένα αγαπημένο σε μας πρόσωπο πεθαίνει δεν αισθανόμαστε μόνο ότι το έχουμε χάσει ή θα μας λείψει μόνο σε σωματικό επίπεδο, αλλά νιώθουμε ότι χάνουμε και όλες τις στιγμές που θα μπορούσαμε να ζήσουμε και να μοιραστούμε με αυτόν τον άνθρωπο στο μέλλον. Για αυτό και το σημαντικότερο έργο των ανθρώπων που φροντίζουν ένα παιδί που έχει χάσει τον γονιό του, είναι να το εκπαιδεύσουν να διαχειρισθεί αποτελεσματικά την απώλεια και να ζήσει με αυτήν. Εξάλλου, ο θάνατος είναι μέσα στη ζωή και η αγάπη μπορεί να διατηρήσει ακέραιη την μνήμη των αγαπημένων μας προσώπων.

      Παρασκευή, 15 Απριλίου 2011

      Στον «πόλεμο» οι… άλλες φωνές απαγορεύονται

      Μέσα Ενημέρωσης και κοινωνική διαμαρτυρία. Του Άρη Χατζηστεφάνου.
      «Στην Ελλάδα διαδηλώνετε έξω από τα Μέσα Ενημέρωσης;» με ρωτούσε πριν από λίγες εβδομάδες ο Avi Lewis, σκηνοθέτης της ταινίας η Κατάληψη. «Γιατί στην Αργεντινή», με διέκοψε πριν προλάβω να απαντήσω «ύστερα από την οικονομική κατάρρευση αρκετές από τις πορείες κατέληγαν στα γραφεία των μεγάλων εκδοτικών ομίλων και των τηλεοπτικών σταθμών». Για το συνομιλητή μου, αυτή ήταν η στιγμή που οι πολίτες της Αργεντινής κατάλαβαν τον πραγματικό ρόλο των Μέσων Ενημέρωσης: ότι δεν είναι προστάτες της κυβέρνησης, όπως συνήθως παρουσιάζονται, αλλά τμήμα των οικονομικών ελίτ που απειλούνται από την κοινωνική διαμαρτυρία.
      Δεν χρειάζεται παρά να παρατηρήσεις ένα από τα «μνημονιακά» δελτία ειδήσεων των 8 και των 9 για να επιβεβαιώσεις την παρατήρηση του Avi Lewis. Στο πρόσωπο κάθε διαδηλωτή, κάθε απολυμένου εργαζόμενου ή απλώς κάθε πολίτη που αρνείται να πληρώσει το λογαριασμό της κρίσης, οι παρουσιαστές δεν βλέπουν απλώς έναν εχθρό της κυβέρνησης. Βλέπουν ένα δικό τους εχθρό από τον οποίο η κυβέρνηση καλά θα κάνει να τους προστατεύσει.
      Πώς συγκροτούνται όμως αυτές οι «επίλεκτες δυνάμεις» δημοσιογράφων και γιατί άλλες φορές συνυπάρχουν με πιο φιλελεύθερες φωνές ενώ σε άλλες περιπτώσεις εξαφανίζουν οποιαδήποτε μορφή αμφισβήτησης;
      Σε περιόδους σχετικής κοινωνικής γαλήνης οι ιδιοκτήτες και οι διευθυντές των μέσων είχαν την πολυτέλεια να καθορίζουν την τελική «γραμμή» του εντύπου ή του ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού δελτίου εναλλάσσοντας απλώς τους συντάκτες τους. Όταν απαιτούσαν σκληρή αντικυβερνητική γραμμή έριχναν στη μάχη τις αριστερές εφεδρείες, ενώ όταν έπρεπε να εξευμενίσουν ένα από τα δυο κόμματα εξουσίας χρησιμοποιούσαν πιο συντηρητικούς συντάκτες. Σε όποια ομάδα και αν ανήκες είχες την ψευδαίσθηση ότι μπορείς να γράψεις ή να πεις ό,τι θέλεις. Απλώς, ο εκάστοτε προπονητής-αρχισυντάκτης σε έριχνε στο γήπεδο γνωρίζοντας εκ των προτέρων σε ποιο χώρο θα κινηθείς.
      Σε αυτό το καλοστημένο παιχνίδι οι πιο προοδευτικές φωνές πίστευαν (ορθώς κατά την άποψη του γράφοντα) ότι μπορεί μεν να χρησιμοποιούνταν σαν πιόνια, αλλά έβρισκαν ένα περιθώριο για να εκφράσουν τις απόψεις τους σε ένα ακροατήριο το οποίο δεν θα μπορούσαν να προσεγγίσουν από τα Μέσα Ενημέρωσης της παραδοσιακής και της επαναστατικής Αριστεράς.
      Τι γίνεται, όμως, όταν η κοινωνική ειρήνη δίνει τη θέση της στην ολομέτωπη ταξική σύγκρουση; Σε αυτή τη φάση ακόμη και η μικρότερη αμφισβήτηση της επίσημης γραμμής δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Στον πόλεμο δεν χρειάζεσαι άλλοθι. Χρειάζεσαι φαντάρους που δεν έχουν άλλη επιλογή από το να θυσιάσουν τη ζωή τους και αξιωματικούς που έχουν κάθε λόγο να θυσιάσουν τη ζωή τους γιατί έχουν συνδέσει τη μοίρα τους με αυτή του αρχιστράτηγου. Στην περίπτωση των Μέσων Ενημέρωσης το ρόλο των «αξιωματικών» καταλάμβαναν οι διευθυντές αλλά και οι προβεβλημένοι τηλεπαρουσιαστές και ραδιοφωνικοί παραγωγοί.
      Ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι σχεδόν όλοι κρατούσαν μια ταυτότητα της ΕΣΗΕΑ, είχαν απολέσει εδώ και καιρό τη δημοσιογραφική τους ιδιότητα. Ήταν απλώς στελέχη ή ακόμη και μέτοχοι γιγαντιαίων καπιταλιστικών επιχειρήσεων που καλούνταν να πουλήσουν δυο διαφορετικά είδη προϊόντων: στη λιανική αγορά πουλούσαν ειδήσεις και στη χονδρική πουλούσαν προστασία στο οικονομικό σύστημα. Τα Μέσα Ενημέρωσης δηλαδή κινούνταν σε δυο επίπεδα: ως καπιταλιστικές επιχειρήσεις μετέτρεπαν την πληροφορία σε εμπόρευμα την οποία προσπαθούσαν να πουλήσουν στους αναγνώστες, τους τηλεθεατές και τους ακροατές τους. Παράλληλα, όμως, λειτουργούσαν και σε ένα ανώτερο επίπεδο ως μηχανισμοί προπαγάνδας που παρενέβαιναν πυροσβεστικά απέναντι σε κάθε μικροεστία κοινωνικής αντίστασης. Ίσως κανένα περιστατικό δεν αποτυπώνει καλύτερο αυτό το διπλό ρόλο των ΜΜΕ όσο ο Δεκέμβρης του 2008. Τις πρώτες ημέρες λειτούργησαν με την ιδιότητα του πωλητή εικόνων, αγνοώντας την έκταση που θα λάμβανε η εξέγερση. Όταν, όμως, η κοινωνική έκρηξη άρχισε να λαμβάνει πολιτικά χαρακτηριστικά και να αμφισβητεί τη νομιμότητα του ίδιου του κράτους ανέλαβαν να λειτουργήσουν σαν διασώστες του συστήματος. Σε αυτή τη φάση δεν είχε σημασία εάν οι ειδήσεις τους ήταν αρεστές στο κοινό. Μοναδικός στόχος ήταν η προστασία των πολιτικών και οικονομικών ελίτ στις οποίες ανήκαν και οι ιδιοκτήτες των μεγάλων ΜΜΕ.
      Σήμερα βρίσκονται και πάλι στην ίδια θέση. Στηρίζουν το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και την κυβέρνηση όχι γιατί αναμένουν κάποιο μελλοντικό αντάλλαγμα αλλά γιατί γνωρίζουν ότι μόνο οι συγκεκριμένα οργανισμοί μπορούν αν επιβάλλουν στους εργαζόμενους την σκληρότερη πολιτική λιτότητας.
      Δεν είναι τα Μedia ο υπηρέτης της τρόικας αλλά η τρόικα υπηρέτης των ελληνικών και ξένων οικονομικών ελίτ που ελέγχουν και τα Μedia. Σε αυτό το σκηνικό του ολοκληρωτικού ταξικού πολέμου κάθε διαφορετική φωνή αντιμετωπίζεται σαν προδοσία και τιμωρείται παραδειγματικά. Τα περιθώρια ελιγμών εξαφανίζονται και… καθείς εφ’ ω ετάχθη.

      Ίσως η απουσία, είναι παρουσία - Pablo Neruda

      Πέμπτη, 14 Απριλίου 2011

      ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ

       ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ ΣΒΗΝΕΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΜΟΥ ,
      ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ ΝΙΩΘΩ ΕΛΠΙΔΑ,
      ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ ΤΑ ΑΣΧΗΜΑ ,ΟΜΟΡΦΑ ,
      ΤΑ ΜΑΚΡΙΝΑ, ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ.
      ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑ
      ΚΑΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ.
      ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ ΚΑΙ ΩΣ ΝΑΥΑΓΟΣ
      ΚΑΙ ΩΣ ΑΣΤΟΣ ,ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ!

      ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ!!!

      • Αισιοδοξος ειναι αυτος που λεει την γνωμη του. Απαισιοδοξος αυτος που σηκωνεται και φευγει
      • Αισιοδοξία είναι η παρηγοριά μικρών ανθρώπων σε μεγάλες θέσεις F. Scott Fitzgerald
      • Αισιόδοξος είναι αυτός που πιστεύει ότι ο κόσμος μας είναι ο καλύτερος που θα μπορούσε να γίνει και ότι όλα μέσα σ’ αυτόν είναι αναγκαία κακά F. H. Bradley (βρετανός φιλόσοφος, 1846-1924)
      • Αισιόδοξος είναι αυτός που πιστεύει πως ο κόσμος δεν μπορούσε να είναι καλύτερος. Απαισιόδοξος είναι αυτός που φοβάται ότι δυστυχώς είναι ακριβώς έτσι.
      • Αισιόδοξος είναι εκείνος που δεν συγκινείται από όσα συμβαίνουν γύρω του, εφ’ όσον συμβαίνουν στους άλλους Άρτεμους Γουώρντ
      • Αισιόδοξος είναι ένας άνθρωπος που βλέπει παντού πράσινα φανάρια. Απαισιόδοξος είναι κάποιος που βλέπει παντού κόκκινα. Ο αληθινά συνετός άνθρωπος έχει αχρωματοψία Albert Schweitzer
      • Αισιόδοξος είναι ένας τρελός που λέει πως όλα πάνε καλά, ενώ όλα πάνε άσχημα Φραγκλίνος Βολταίρος
      • Αισιόδοξος είναι κάποιος που δεν είχε πολλές εμπειρίες Don Marquis (αμερικανός δημοσιογράφος, 1878-1937)
      • Αισιόδοξος είναι κάποιος που πιστεύει ότι ό,τι πρόκειται να γίνει, τελικά θ’ αναβληθεί Kin Hubbard (αμερικανός δημοσιογράφος, 1868-1930).
      • Αισιόδοξος είναι ο άνθρωπος ο οποίος βλέπει φως εκεί που δεν υπάρχει Ντίκενς
      • Αισιόδοξος είναι ο άνθρωπος που βλέπει φως εκεί που δεν υπάρχει. Απαισιόδοξος είναι ο ανόητος που προσπαθεί να το σβήσει
      • Απαισιοδοξία είναι το όνομα που δίνουν στη σοφία αυτοί που έχουν αδύνατα νεύρα Elbert Hubbard (αμερικανός εκδότης, 1856-1915)
      • Απαισιόδοξος είναι αυτός που κυττάει και στις δύο κατευθύνσεις πριν διασχίσει έναν μονόδρομο Lawrence Peter (Καναδός εκπαιδευτικός, 1919- )
      • Απαισιόδοξος είναι ένας πολύ καλά ενημερωμένος αισιόδοξος Ανώνυμος
      • Απαισιόδοξος είναι κάποιος που είναι υποχρεωμένος να ζει με έναν αισιόδοξο Elbert Hubbard (αμερικανός εκδότης, 1856-1915)
      • Απαισιόδοξος είναι κάποιος που, όταν έχει να διαλέξει ανάμεσα σε δύο κακά, διαλέγει και τα δύο Oscar Wilde
      • Βρήκα τη γη όχι γκρίζα, μα ρόδινη. Τον ουρανό όχι σκυθρωπό, μα ζωηρόχρωμο Μπόουνιγκ
      • Είμαι τόσο απαισιόδοξος που φτάνω να υποπτεύομαι ότι οι απαισιόδοξοι δεν είναι ειλικρινείς Ζαν Ροστάντ (Jean Rostand) (γάλλος βιολόγος, 1894-1977)
      • Είναι ευγενική η τάση να βλέπουμε στο κάθε τι τόσα πολλά και τόσα καλά Γκέστερσον
      • Είναι συνηθισμένο ελάττωμα στους ανθρώπους να μην ανησυχούν για την ενδεχόμενη τρικυμία, που προμηνύεται, όταν επικρατεί νηνεμία Μακιαβέλλι
      • Ένας αισιόδοξος είναι η ανθρώπινη προσωποποίηση της άνοιξης. Σούζαν Τζ. Μπισσονέτ
      • Ένας απαισιόδοξος εκπλήσσεται εξίσου συχνά με έναν αισιόδοξο, αλλά πιο ευχάριστα Robert Heinlein
      • Η αισιοδοξία είναι η αφετηρία κάθε νίκης Θ. Καρλάυλ
      • Η αισιοδοξία είναι η πίστη που οδηγεί στην επιτυχία. Τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς ελπίδα. Χέλεν Κέλλερ
      • Η αισιοδοξία είναι η τρέλα, που θέλει να βλέπουμε το κάθε τι σωστό, κι όταν ακόμα είναι λάθος Βολταίρος
      • Η αισιοδοξία είναι μια εκδήλωση σωματικής υγείας και αυτοπεποίθησης
      • Η αισιοδοξία είναι το τονωτικό της καρδιάς
      • Η αισιοδοξία είναι το φυσικό παρακολούθημα του θάρρους και της επινοητικότητος, αλλά και μερικές φορές γνώρισμα πείσμονος κρίσεως Ερβ. Φίσσερ
      • Η απαισιοδοξία είναι θέμα διάθεσης. Η αισιοδοξία είναι θέμα θέλησης Alain (γάλλος φιλόσοφος, 1868-1951)
      • Η απαισιοδοξία όταν την συνηθίσεις είναι τόσο καλή και ευχάριστη, όσο και η αισιοδοξία Arnold Bennett (βρετανός θεατρικός κριτικός, 1867-1931)
      • Η βάση της αισιοδοξίας είναι ο απόλυτος τρόμος Oscar Wilde
      • Η θετική στάση μπορεί να μην επιλύσει όλα τα προβλήματά σου, αλλά θα ενοχλήσει τόσους ανθρώπους, που αξίζει τον κόπο Herm Albright
      • Η λέξη ‘διατί’ επινοήθηκε για να βασανίζει τους ανθρώπους. Ευτυχώς που υπάρχει και η λέξη ‘εάν’ που τους κάνει ξανά αισιόδοξους
      • Η συνήθεια να βλέπεις την καλή όψη κάθε γεγονότος, αξίζει περισσότερο από το να’ χεις εισόδημα χίλιες λίρες το χρόνο Σαμουήλ Τζόνσον
      • Θα ’ρθουν καλύτερες μέρες, παιδιά! Μη χάνετε το θάρρος σας! Μακ Κέυ
      • Θα γυρίσω στην Τάρα. Άλλωστε και αύριο μια μέρα είναι" [Τελευταία φράση της πρωταγωνίστριας της ταινίας "Gone with the wind" (“Όσα παίρνει ο άνεμος”), με την οποία φράση τελειώνει η ταινία]
      • Κάποιοι βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο και κάποιοι άλλοι μισογεμάτο. Εγώ το βρίσκω πολύ μεγάλο George Carlin
      • Λέγε πως είσαι καλά ή πως όλα είναι καλά μαζί σου κι ο Θεός θ’ ακούσει τα λόγια σου και θα τα κάνει αλήθεια Γουίλκοξ
      • Μακάριοι όσοι δεν περιμένουν τίποτα, γιατί ποτέ δεν θα απογοητευθούν Jonathan Swift
      • Μην κρατάς αρνητική στάση λέγοντας: ‘Δεν θα πετύχω, δεν θα πετύχω’. Προτιμότερη είναι η θετική στάση: ‘Θα αποτύχω, θα αποτύχω’ Ανώνυμος
      • Μια μέρα καθόμουν και σκεφτόμουν σχεδόν απελπισμένος. Ένα χέρι ακούμπησε στον ώμο μου και μια φωνή είπε με βεβαιότητα: ‘Ευθύμησε, γιατί τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα’. Ευθύμησα, λοιπόν, και τα πράγματα στ’ αλήθεια έγιναν χειρότερα James Campbell Hagerty
      • Μπορεί οι απαισιόδοξοι να έχουν μακροπρόθεσμα δίκιο, οι αισιόδοξοι, όμως, περνούν καλύτερα στο μεταξύ Ανώνυμος
      • Να αγαπώ τους τίμιους ανθρώπους που με περιστοιχίζουν, να αποφεύγω τους κακούς, να κάνω το καλό, να υπομένω το κακό και να θυμάμαι να ξεχνώ –να η αισιοδοξία μου. Αυτή με βοήθησε να ζήσω Αντρέ Μωρουά
      • Να αναζητάς το αδύνατο και να είσαι σίγουρος ότι θα το πραγματοποιήσεις [Ανώνυμος]
      • Νικούν όσοι πιστεύουν ότι θα νικήσουν Βοκκάκιος ή John Dryden
      • Ξεκίνα τη μέρα σου με χαμόγελο και ξεπέρασέ το W.C. Fields
      • Ξέρετε τι είναι ο απαισιόδοξος; Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι όλοι είναι αποκρουστικοί όσο αυτός και τους μισεί γι’ αυτό τον λόγο George Bernard Shaw
      • Ο αισιόδοξος αυταπατάται όπως και ο απαισιόδοξος. Πάντως ο πρώτος ζει καλύτερα
      • Ο αισιόδοξος βλέπει μόνο την καρυδόψυχα, ο απαισιόδοξος το καρύδι ολόκληρο Γουίλσον ή Ουίλσον
      • Ο αισιόδοξος διακηρύσσει πως ζούμε στον καλύτερο από όλους τους πιθανούς κόσμους. Και ο απαισιόδοξος φοβάται πως είναι αλήθεια". Τζέιμς Μπραντς Κάμπελλ , The Silver Stallion, 1926
      • Ο αισιόδοξος πιστεύει πως ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο. Ο απαισιόδοξος φοβάται πως –αλλοίμονο- αυτό είναι αληθινό Τζαίημς Μπρανς Κάμπελ (James Branch Campbell) (αμερικανός συγγραφέας, 1879-1958)
      • Ο άνθρωπος που δεν ελπίζει σε τίποτε, είναι ένας τρομερός αισιόδοξος Πωλ Κλωντέλ
      • Ο άνθρωπος που είναι απαισιόδοξος πριν γίνει σαράντα οκτώ ετών, ξέρει πολλά πράγματα. Ο άνθρωπος που είναι αισιόδοξος όταν έχει περάσει τα σαράντα οκτώ, δεν πρέπει να είναι υπερήφανος για τις γνώσεις του Μαρκ Τουαίν
      • Ο απαισιόδοξος βλέπει δυσκολίες σε κάθε ευκαιρία. Ο αισιόδοξος βλέπει ευκαιρίες σε κάθε δυσκολία Winston Churchill
      • Ο απαισιόδοξος είναι ο προδότης της ζωής Ανδρέας Βουτσινάς (Τύπος Κυριακής 18-19.4.1998, σελ. 64)
      • Ο αχυρώνας κάηκε - τώρα μπορώ να δω το φεγγάρι Μασαχιντε, Χαϊκού
      • Ο κόσμος ανήκει στους αισιόδοξους Φρανσουά Γκιζό
      • Ο κόσμος δεν είναι άσπρο – μαύρο. Μάλλον είναι γκρί – μαύρο Graham Green
      • Ο σταύλος μου κάηκε κι έγινε στάχτη, τώρα μπορώ να δω το φεγγάρι [Γιαπωνέζικο χάικού] Λέο Μπουσκάλια (Η αγάπη, σελ. 107 παρ.2).
      • Οι αστήριχτες αισιοδοξίες είναι για να παρηγορούνε τους ασπάλακες Αρνολτ
      • Όλοι ζούμε στον υπόνομο, μα κάποιοι από μας κοιτάνε τα άστρα Oscar Wilde
      • Όπως ο ήλιος κάνει ν’ ανοίγουν τα λουλούδια και να ωριμάζουν οι καρποί, έτσι και η αισιοδοξία αναπτύσσει τους καρπούς της χαράς και της ευτυχίας που έχουμε μέσα μας
      • Όταν πλέον δεις το φως στην άκρη του τούνελ, το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για τρένο που έρχεται καταπάνω σου Paul Dickson (αμερικανός συγγραφέας, 1939- )
      • Περισσότερο από κάθε άλλη φορά στην Ιστορία η ανθρωπότητα βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Ο ένας δρόμος οδηγεί στην απελπισία κι ο άλλος στην εξαφάνιση. Ας προσευχηθούμε να έχουμε τη σοφία να επιλέξουμε σωστά Woody Allen
      • Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Χωρίς αυτό η ζωή δεν είναι παρά σκιά και πίκρα Καπύς
      • Σε λίγο κάθε τι ξαναγεννιέται Ντίκενς
      • Συχνά είμαστε άδικοι για τις απογοητεύσεις μας. Τις βλέπουμε με θλιβερά, χλωμά, ξεθωριασμένα χρώματα, ενώ αντίθετα είναι τα πρώτα χαμόγελα της αλήθειας. Αν μια απ’ αυτές, πιο σκληρή από τις άλλες, μας καταβάλλη μια στιγμή, ας μη λέμε ανάμεσα σε λυγμούς: ‘η ζωή δεν είναι τόσο όμορφη όσο τα όνειρά μας’. Ας λέμε: ‘Έλειπε κάτι απ’ τα όνειρά μας γι’ αυτό δεν τα επιδοκίμασε η ζωή” Μαυρ. Μάτερλιγκ
      • Το αύριο ίσως είναι καλύτερο, γι’ αυτό πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι Α. Καπύς
      • Το μεγάλο μυστικό της ευτυχίας είναι να ξεκινάς κάθε μέρα με τη γαλήνια πίστη πως όλα θα πάνε καλά για κείνους που έχουν μια ήσυχη και ελαφριά συνείδηση” Wilfred Petterson, Η τέχνη να ζεις.
      • Το μέρος όπου η αισιοδοξία μπορεί να ανθεί, είναι το φρενοκομείο Χ. Έλλις
      • Το μυστικό της αιώνιας νεότητας είναι η αισιοδοξία Π. Σέλλεϋ
      • Το μυστικό της μακροβιότητας είναι η αισιοδοξία Θρ. Καστανάκης
      • Το πιο βαθύ σκοτάδι είναι πριν από την αυγή
      • Το πρωταρχικό ένστικτο, που υπάρχει στο βάθος όλων των σκέψεων κι όλων των πράξεων του ανθρώπου και που κυριαρχεί σ’ ολόκληρη τη ζωή του, είναι η αισιοδοξία Μαξ Νορντάου
      • Υπάρχουν δύο τύποι ανθρώπων. Ο ένας είναι πολύ ευτυχισμένος και ο άλλος πολύ δυστυχισμένος. Η βασική διαφορά ανάμεσά τους είναι πως ο ένας αγαπά την ομορφιά του κόσμου κι ο άλλος μισεί την ασχήμια του T. Drerer
      • Χαρές και πλούτη κι αν χαθούν, και τα βασίλεια κι όλα, τίποτα δεν είναι σαν στητή, μένει η ψυχή κι ολόρθη Δ. Σολωμός
      • 1η ώρα, βρέχει. 2η ώρα, ουράνιο τόξο. 3η ώρα, κερασιές Κουμποτα (Γιαπωνέζικο Χαϊκού

      Τετάρτη, 13 Απριλίου 2011

      Νίκος Καρούζος

      Νίκος Καρούζος
      Ἡ λιτάνευση

      Ὅταν παρέτυχα στὴ νύχτα ποὺ ἔλεγαν
      «ὁ ἅγιος θὰ περάσει ἀπόψε»
      δὲν τὸ πιστεύετε ἴσως
      ἀλλ᾿ ὅμως ἔτρεμαν
      τὰ δάχτυλα τῆς θάνατος
      ἔκρουε τὰ φύλλα κι ἀκούονταν
      φωνὲς ἀκίνητα
      καὶ ἐκκωφαντικὰ
      τὰ νέα μου βήματα.
      Οἱ ἄρρωστοι γέμιζαν τὸ χῶρο
      μὲ στεναγμούς, ἄλλοι
      μὲ ὑψωμένα μάτια στὸ ξεχείλισμα τῶν ἄστρων
      ἄλλοι μοῦ φάνηκαν ὄρθιο χῶμα.
      Γυρεύοντας μοναχικὸς
      «ἐν μέσῳ τῶν κινδύνων αἰσθάνεσαι
      τὴν τελειότητα τῆς στιγμῆς»
      Θυμήθηκα τὰ λόγια του φίλου
      τὶς ταλαντεύσεις τοῦ φύλλου πρὶν λίγα λεπτὰ
      καθὼς
      ἔπεφτε ἀπὸ χέρι ἀδιάφορο.
      Μὲ τῆς βροχῆς τὴν εὐωδιὰ στὸ ἑλληνικὸ τοπίο
      ἄνθη ὁ ἄνεμος κ᾿ οἱ ὧρες
      στὸ σῶμα μου ἢ στὰ δέντρα τελειωμένες
      αἰσθήσεις ἐδῶ ψηλὰ πρὸς τὰ οὐράνια
      μαῦρες ὀπῶρες οἱ πιστοὶ
      πεσμένες καὶ τὸ μέλι σπάζοντας
      τοὺς φλοιοὺς ἔσμιγε χῶμα καὶ καρπό.
      Εἴμαστε σὰν τὴν πανάρχαια ἀνακάλυψη τῆς φωτιᾶς
      ὠφέλιμοι στὸ θεὸ
      γιατὶ εἴμαστε
      ἀναφαίρετοι καλόγεροι σ᾿ αὐτὴ τὴν ἐρημιὰ
      νόμοι μέσα στὸ θάνατο --
      ἡ φωνὴ τοῦ ἡλικιωμένου ἀκούστηκε στὶς ἀμυγδαλιὲς
      κ᾿ ὕστερα πάλι:
      - Τὰ μαῦρα σου μαλλιὰ πῶς χάνονται
      στὰ βροχερὰ δωμάτια.
      Φῶς ἀπ᾿ τὶς ἀσετυλίνες τῶν στραγαλάδων
      σὲ ἀρχέγονα ροῦχα
      μία γριὰ βυθισμένη ποὺ διάβαζε τὸ συναξάρι
      «ἐν μέσω τῶν κινδύνων...» πλησίασα
      γυρεύοντας μοναχικὸς
      ἔφτυναν πασατέμπο οἱ ἀνυπόμονοι
      μὰ δὲ θυμᾶμαι πιὰ ὅταν κάποιος φώναξε:
      - Ἑπτὰ εἶναι οἱ φλόγες τοῦ στήθους.
      Ἄνθρωπος ὁ ἀσυγχώρητος ὑπὸ τὸ σεληνόφως
      ἄνθρωπος ὡσεὶ χόρτος ὑπὸ τὸ σεληνόφως.

      ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ

      Ερευνητική ομάδα του Τμήματος Μαθηματικών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο έδωσε στο νέο Ιντερνετ (web 3) τη δυνατότητα ν' αναγνωρίζει όλες τις γλώσσες του κόσμου!
      Το web 3 είναι το λεγόμενο Διαδίκτυο νέας γενιάς με νοημοσύνη, όπου η αναζήτηση και συλλογή πληροφοριών γίνεται με σημασιολογική και νοηματική επεξεργασία, αντί των λέξεων-κλειδιών που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα. Ο υπολογιστής μπορεί να κατανοήσει ακριβώς αυτό που αναζητούμε -αντί απλά να αναγνωρίσει χαρακτήρες λέξεων- και να συνδυάσει δεδομένα, αποφεύγοντας να παρουσιάσει τις άχρηστες πληροφορίες του Διαδικτύου.
      «Εως τώρα, η πολυγλωσσία δεν επέτρεπε να συμπεριληφθούν στην αναζήτηση ή να συνδυαστούν δεδομένα από διευθύνσεις που χρησιμοποιούσαν γλώσσες με μη λατινικούς χαρακτήρες. Η καινοτομία ήταν ότι αντιμετωπίσαμε επιτυχώς το πρόβλημα διεθνοποίησης του web 3, ώστε να συμπεριλάβει όλες τις γλώσσες, καθώς οι αλγόριθμοι και το λογισμικό που αναπτύχθηκαν είναι συμβατοί με κάθε φυσική γλώσσα» εξηγούν τα μέλη της ομάδας.
      Ετσι, για πρώτη φορά παγκοσμίως, το Τμήμα Μαθηματικών του ΑΠΘ, μέσω του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Επιστήμη του Διαδικτύου, δημιούργησε και παρουσιάζει ένα καινοτόμο σύστημα που επιτρέπει την πλήρη επέκταση της αγγλικής DBpedia σε όλες τις γλώσσες του κόσμου.
      Με το νέο σύστημα η DBpedia μπορεί να λειτουργεί πλέον σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, ενώ ταυτόχρονα δημιουργήθηκε η Επιτροπή Διεθνοποίησης της DBpedia για την προώθηση του συστήματος (http://dbpedia.org/ internationalization).
      Για την πρωτοποριακή αυτή καινοτομία η ερευνητική ομάδα του Τμήματος Μαθηματικών του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον καθηγητή Ιωάννη Αντωνίου, έλαβε αναγνώριση από τη Διεθνή Επιτροπή DBpedia.
      Ν

      Τετάρτη, 6 Απριλίου 2011

      Funniest mordillo

      Αποθήκη παιδιών το Κέντρο Περίθαλψης στα Λεχαινά Ηλείας

      Αποθήκη παιδιών το Κέντρο Περίθαλψης στα Λεχαινά Ηλείας
       
      Ημερομηνία δημοσίευσης: 06/04/2011
        Σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των περιθαλπόμενων παιδιών στο Κέντρο Περίθαλψης Παίδων Λεχαινών Ηλείας διαπίστωσε ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από επιτόπια έρευνα.
        Κλιμάκιο του Συνηγόρου επισκέφτηκε το ΚΕΠΕΠ Λεχαινών και διερεύνησε αναφορές σχετικά με τις συνθήκες λειτουργίας του και την ανεπαρκή παροχή φροντίδας σε παιδιά με αναπηρίες που φιλοξενούνται σε αυτό. Από την έρευνα διαπιστώθηκαν σοβαρά προβλήματα, σχετιζόμενα κυρίως με την έλλειψη κατάλληλου και επαρκούς προσωπικού, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τον εγκλεισμό ορισμένων φιλοξενούμενων σε κρεβάτια / κουβούκλια, την καθήλωση με ιμάντες, την καταστολή και την καθιέρωση της ηλεκτρονικής παρακολούθησης σε αντικατάσταση της ανθρώπινης παρουσίας.
        Στο πόρισμα του Συνηγόρου αναδεικνύονται επίσης και άλλες σοβαρές ελλείψεις στους τομείς περίθαλψης, θεραπευτικής αποκατάστασης και εκπαίδευσης, κοινωνικοποίησης, δραστηριοτήτων, ψυχαγωγίας, προσβασιμότητας εγκαταστάσεων και προσαρμογής εξοπλισμού, καθώς και η διαβίωση ανηλίκων με ενηλίκους κατά παραβίαση του κανονισμού λειτουργίας της μονάδας.
        Η ανεξάρτητη αρχή θεωρεί ως επιτακτική υποχρέωση της πολιτείας: 1) να καλυφθούν άμεσα οι ανάγκες περίθαλψης και φροντίδας των περιθαλπόμενων, με την πρόσληψη επαρκούς κατάλληλου προσωπικού και τη λήψη ειδικών μέτρων για τη φροντίδα τους, 2) να επανασχεδιαστούν θεσμικά η παρεχόμενη φροντίδα και οι υπηρεσίες, με στόχο την παροχή ολόπλευρης, κατάλληλης και εξατομικευμένης φροντίδας ανάλογα με τις προσωπικές ανάγκες, την ηλικία και την αναπηρία με βάση τα θεσμοθετημένα δικαιώματα, 3) να εγκαταλειφθεί το ισχύον μοντέλο κλειστής ιδρυματικής περίθαλψης και να υιοθετηθούν νέες πρακτικές και μέθοδοι φροντίδας των παιδιών και των ενηλίκων με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες.

        Οι συνθήκες δεν βελτιώθηκαν ακόμη και μετά τους θανάτους ανηλίκων
        Τα στοιχεία στο πόρισμα του Συνηγόρου είναι συγκλονιστικά. Το προηγούμενο διάστημα, δύο ανήλικοι με βαριά νοητική αναπηρία είχαν βρει τραγικό θάνατο στη Μονάδα. Ένας 16χρονος πέθανε λόγω μηχανικής απόφραξης στομάχου και λεπτού εντέρου από κατάποση ξένων σωμάτων και ένας 15χρονος λόγω πνιγμονής από απόφραξη του λάρυγγα από κατάποση σπόγγου. Οι συνθήκες όμως ακόμα και μετά τους θανάτους δεν βελτιώθηκαν.
        Κατά την επίσκεψη του κλιμακίου του Συνηγόρου, οι φιλοξενούμενοι ήταν 79 άτομα ηλικίας 6 έως 38 ετών με σοβαρές αναπηρίες, ιδίως εγκεφαλική παράλυση, σύνδρομο Down, νοητική υστέρηση, αυτισμό, κινητικά προβλήματα, πολυαναπηρίες και διαφορετικές ειδικές ανάγκες. Οι ανήλικοι ήταν 15. Κάποιοι εξ αυτών, αν και πολύ μικρής ηλικίας, ήταν δεμένοι στο κρεβάτι τους με ύφασμα, με αιτιολογία την αποφυγή αυτοτραυματισμού. Παιδιά με νοητικές αναπηρίες και αυτονομία βάδισης διαβίωναν σε ξύλινα κρεβάτια - κουβούκλια (ύψους περίπου 2 μέτρων) με πόρτα και κλειδαριά για πολλές ώρες κάθε ημέρα, με το αιτιολογικό της αδυναμίας εποπτείας τους.
        Επίσης, τα κλινήρη παιδιά διαβίωναν μαζί με κλινήρεις ενήλικους σε δωμάτια με 2 έως 7 κρεβάτια, ενώ μείζον πρόβλημα χαρακτηρίζει ο Συνήγορος την έλλειψη παιδιάτρου και παθολόγου για την παρακολούθηση σε καθημερινή ή τακτική βάση της υγείας ανηλίκων. Τη χρονική περίοδο, τέλος, της επίσκεψης δεν υπήρχε ούτε ένας νοσηλευτής, όπως περιγράφεται στο πόρισμα.

        Η ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ - Ο ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ

        Τρίτη, 5 Απριλίου 2011

        Πολιτική ανυπακοή και Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

        Πολιτική ανυπακοή και Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
         
        ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΤΡΙΓΑΖΗ
        Απόρησα ειλικρινά, διαβάζοντας τη δήλωση του Λεωνίδα Κύρκου ("Βήμα", 3.4.2011) δια της οποίας «αποκήρυξε» την πολιτική ανυπακοή ως μέθοδο δράσης των κινημάτων. Η δήλωση του αγαπητού Λεωνίδα, παραμονή της 43ης επετείου της δολοφονίας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (4.4.1968), για την οποία ετοιμαζόμουν να γράψω, έστρεψε τη σκέψη μου αυτομάτως στο γεγονός ότι ο μαύρος ηγέτης αναδείχθηκε σε παγκόσμιο σύμβολο αγώνα όταν τέθηκε επικεφαλής ενός μεγάλου κινήματος πολιτικής ανυπακοής στους ρατσιστικούς νόμους που είχαν ψηφιστεί «δημοκρατικά» σε Πολιτείες των ΗΠΑ. Ανάλογες μορφές δράσης χρησιμοποιούσε, την ίδια περίοδο, συρόμενος συχνά στα δικαστήρια, ένας άλλος μεγάλος κήρυκας της μη βίας, ο φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσσελ, ο οποίος ηγήθηκε επί πολλά χρόνια του αντιπυρηνικού κινήματος της Βρετανίας. Ας θυμηθούμε, επίσης, ότι πηγή έμπνευσης του Κινγκ υπήρξε ο Μαχάτμα Γκάντι, ο ηγέτης του κινήματος για την ανεξαρτησία της Ινδίας, που με τις μη βίαιες μορφές δράσης του οδήγησε στην απελευθέρωση της μεγάλης χώρας του, το 1947.
        Η αγωνιστική διαδρομή του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ξεκίνησε το 1955, στα 26 χρόνια του, όταν ήταν ένας απλός παπάς σε εκκλησία Βαπτιστών στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα. Όλα άρχισαν με τη σύλληψη της Ρόζας Παρκς, μιας μαύρης Αμερικανίδας, που αρνήθηκε να δώσει τη θέση της στο λεωφορείο σ' έναν λευκό. Η λαϊκή αντίδραση πήρε τη μορφή μαζικού μποϋκοτάζ των λεωφορείων και πυροδοτήθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο Κινγκ συνελήφθη και το σπίτι του πυρπολήθηκε. Ήταν τέτοια η μαζική διάσταση του κινήματος που οδήγησε στην έκδοση απόφασης από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ με την οποία κηρύχθηκαν αντισυνταγματικοί οι νόμοι που επέβαλλαν χωριστές θέσεις στα λεωφορεία για μαύρους και λευκούς. Πρώτη νίκη για τον νεαρό Κινγκ και το κίνημα της πολιτικής ανυπακοής. Οκτώ χρόνια μετά (28.8.1963), τέθηκε επικεφαλής μεγαλειώδους πορείας εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών -μαύρων και λευκών- προς την Ουάσιγκτον, όπου, από τα σκαλιά του μνημείου Λίνκολν, εκφώνησε την πασίγνωστη ομιλία του «Έχω ένα όνειρο».
        Υπάρχει, όμως, και στη χώρα μας μεγάλη παράδοση κινημάτων πολιτικής ανυπακοής. Για παράδειγμα, τέτοια πράξη ήταν η πραγματοποίηση της πρώτης Μαραθώνιας πορείας ειρήνης στις 21.4.1963, από τον Γρηγόρη Λαμπράκη και χιλιάδες συναγωνιστές του, κόντρα στην απαγόρευση της πορείας από την τότε κυβέρνηση Καραμανλή. Και για να μην πει κανείς «άλλες εποχές τότε», θα προσθέσω ότι και μεταδικτατορικά παραδείγματα, όπως ότι το Σκοπευτήριο της Καισαριανής δεν θα είχε περιέλθει στον Δήμο αν οι Δήμαρχοι Π. Μακρής, Θ. Μπαρτσώκας και Σπ. Τζώκας δεν είχαν κάνει καταλήψεις με τους δημότες, δεν θα υπήρχε το Θέατρο Βράχων των Δήμων Βύρωνα-Υμηττού αν οι δημότες και οι δήμαρχοι Δ. Νικολαΐδης και Ανδρ. Λεντάκης δεν είχαν καταλάβει τον χώρο, ούτε η παραλία του Ελληνικού θα είχε ανοίξει στους πολίτες αν ο Χρ. Κορτζίδης και οι συν-διαδηλωτές του δεν είχαν γκρεμίσει τα κάγκελα που είχαν κλείσει τον χώρο για «νόμιμη» επιχειρηματική εκμετάλλευση.

        Χρειαζόμαστε, λοιπόν, και σήμερα σύμβολα αγώνα, όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Μπέρτραντ Ράσσελ και ο Λαμπράκης, σʼ έναν κόσμο γεμάτο βία και ανισότητες, όπου οι κοινωνίες δοκιμάζονται από πολιτικές «σούπερ λιτότητας». Εξακολουθούν να δίνουν τροφή στα όνειρα των κοινωνικά αδυνάτων, ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων, για έναν πιο δίκαιο, ειρηνικό και αλληλέγγυο κόσμο.

        Δευτέρα, 4 Απριλίου 2011

        Εκπαιδεύοντας με παραμύθια

        Τα παραμύθια δεν είναι μόνο ψυχαγωγία για τα παιδιά. Είναι το μέσο που τα βοηθά να αποκαλύψουν την εσωτερική τους φύση, με τις άπειρες ηθικές και πνευματικές της δυνατότητες, αλλά και ο πιο άμεσος τρόπος για να οδηγηθούν με ασφάλεια στην ωριμότητα.

        Της Ελένης Χαδιαράκου


        Ο γνωστός σουηδός σκηνοθέτης και μάγος της αφήγησης Ίνγκμαρ Μπέργκμαν είπε κάποτε πως η διαφορά ανάμεσα στο ψέμα και το παραμύθι είναι ότι το ψέμα (είτε το λες στους άλλους είτε στον εαυτό σου) σε βοηθά να υπεκφεύγεις τις δυσκολίες της ζωής, ενώ το παραμύθι να τις αντιμετωπίζεις. Και δεν είχε άδικο. Τα παραμύθια υπήρξαν για όλους η πρώτη μας επαφή με τη ζωή και τις δυσκολίες της. Από τα αρχαία κιόλας χρόνια οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν, ανέλυαν και κατανοούσαν την πραγματικότητα μέσα από ιστορίες. Ειδικά για τους λαούς της Ανατολής, τα παραμύθια ήταν ένας πολύ καλός τρόπος για να κατανοήσουν το «άγνωστο». Κάθε κοινωνία, από την πιο πρωτόγονη έως την πιο ανεπτυγμένη, έχει τις δικές της φανταστικές ιστορίες, που περιλαμβάνουν περιπέτειες, συμβολισμούς και ηθικά διδάγματα. Οι ψυχολογικές καταβολές των παραμυθιών, μάλιστα, ήταν ανέκαθεν ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα τόσο για τους ψυχολόγους όσο και για τους συγγραφείς. Οι μεν ψυχολόγοι προσπαθούν να βρουν σε αυτά απαντήσεις για το ασυνείδητο, οι δε συγγραφείς να ανακαλύψουν το βαθύτερο μήνυμα της ζωής.

        Εκπαιδεύοντας με παραμύθια
        Ο ρόλος του παραμυθιού είναι βέβαια ψυχαγωγικός, αλλά όχι μόνο. Τα παραμύθια δημιουργούν στα παιδιά εικόνες, διεγείρουν τη φαντασία τους και τα βοηθάνε να μπουν σε κόσμους μυθικούς και ονειρικούς, σε κόσμους όπου όλα μπορούν να συμβούν. Το παραμύθι καλλιεργεί το πνεύμα και βοηθά τα παιδιά να ξεκαθαρίσουν τα συναισθήματά τους και να αντιληφθούν τις δυσκολίες της ζωής. Ταυτόχρονα, προτείνει λύσεις στα προβλήματά τους. Παράλληλα, όμως, δίνει στο παιδί τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την παρέμβαση του ανθρώπου σε μια κατάσταση που το περιβάλλει, διεγείρει τη φαντασία του, αλλά και ικανοποιεί σε φανταστικό επίπεδο τις πιο βαθιές επιθυμίες του. Έτσι ηρεμεί και γαληνεύει από τις καθημερινές εντάσεις που βιώνει, μαθαίνει ν’ ακούει και να σκέφτεται.

        «Ήταν μια φορά και έναν καιρό...»
        Το παραμύθι ξεκινά πάντα με μια ήρεμη εισαγωγή και κλείνει με έναν επίσης καθησυχαστικό τρόπο. Από τις πρώτες κιόλας λέξεις, το παιδί μεταφέρεται σε έναν κόσμο μαγικό, εξωπραγματικό. Στο παραμύθι ο χρόνος, όπως και ο τόπος, είναι αόριστος, όλα θίγονται με τον απλούστερο δυνατό τρόπο, ενώ οι ήρωες είναι σχεδόν πάντα απλοί και αδύναμοι άνθρωποι, χωρίς ιδιαίτερα ταλέντα. Στην ουσία, τα παραμύθια «αφηγούνται» την παιδική ηλικία ενός ανθρώπου μέχρι και την ενηλικίωσή του, και όλες τις περιπέτειες που περιλαμβάνει αυτή η διαδρομή. Ο ήρωας προχωρά μόνος του για κάποιο χρονικό διάστημα, όπως αντίστοιχα μόνο νιώθει και το παιδί στην κοινωνία. Η επαφή με τη φύση (ένα δέντρο ή ένα ζώο) είναι συνήθως καταλυτική, μιας που συνήθως τον βοηθά να βρει το δρόμο του. Ο κυνηγημένος ήρωας μπορεί να πονά ή να περνά μέσα από δυσκολίες, αλλά πάντοτε βρίσκει τελικά το δρόμο του. Αυτό θα συμβεί και στο παιδί κατά τη διάρκεια της ζωής του. Θα πονέσει, θα δυσκολευτεί, αλλά τελικά θα βρει τις λύσεις που ψάχνει. Εκεί βρίσκεται και η γοητεία του παραμυθιού. Στο ότι μπορεί να αποκαλύψει την εσωτερική μας φύση, με τις άπειρες ηθικές, ψυχικές και πνευματικές της δυνατότητες. Είναι η αναζήτηση για το νόημα της ζωής. Γιατί, ως γνωστόν, ο άνθρωπος πάντα αναπτύσσεται και ολοκληρώνεται μέσα από τις δοκιμασίες.

        Η ψυχολογική προσέγγιση
        Δεν είναι τυχαίο πως κάθε φορά που διαβάζουμε ένα παραμύθι στα παιδιά μας αρχίζουμε κι εμείς οι ίδιοι να διακρίνουμε μηνύματα που μέχρι τώρα δεν είχαμε προσέξει. Άλλες φορές οι ιστορίες προσπαθούν να μεταδώσουν αξίες, όπως δικαιοσύνη, καλοσύνη ή ισότητα, και άλλες προσπαθούν να περάσουν μηνύματα που είναι συνδεδεμένα με το κοινωνικό περιβάλλον, όπως η σημασία της κοινότητας, οι «αντρικοί» και «γυναικείοι» ρόλοι ή η κοινωνική ιεραρχία. Τα παραμύθια χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα από ορισμένους ψυχολόγους - για να βοηθήσουν τους ενηλίκους να ξεπεράσουν κάποια ψυχολογικά προβλήματα. Σύμφωνα με τον Χανς Ντίκμαν -τον πιο γνωστό υποστηρικτή αυτής της ιδέας-, ένας αποτελεσματικός τρόπος ψυχοθεραπείας είναι να διηγηθεί το άτομο το αγαπημένο του παραμύθι. Σύμφωνα με τη θεωρία του, το αγαπημένο μας παραμύθι δεν έχει αποτυπωθεί στη μνήμη μας τυχαία, αλλά λόγω της σημαντικής ψυχολογικής βαρύτητας που έχει για την ίδια την ύπαρξή μας και τα προβλήματα που μας απασχολούν. Όταν συνειδητοποιήσουμε τη βαθύτερη σημασία του νοήματος του παραμυθιού, τότε μπορούμε να μεταφράσουμε ασυνείδητες σκέψεις και φόβους μας και να τα αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα.

        Η θεματολογία
        Το παραμύθι συγκινεί και ψυχαγωγεί όλους τους λαούς της Γης, από τα πανάρχαια χρόνια. Στις ιστορίες τους συναντάμε τα πιο απίθανα και απίστευτα γεγονότα. Αυτά, όμως, που για το σημερινό άνθρωπο είναι φανταστικά, για τον πρωτόγονο αποτελούσαν τον αληθινό του κόσμο, όπως τον έβλεπε ή όπως τον εξηγούσε απλοϊκά. Όλος ο κόσμος του πρωτόγονου ανθρώπου, η θεωρία του για τη γέννηση του κόσμου, ο φόβος του για τα διάφορα φυσικά φαινόμενα, η πίστη του στη μαγεία, στη δεισιδαιμονία, στις υπερφυσικές ικανότητες των μάγων, η στενή του σχέση με τα ζώα, τα οποία θεωρούσε συντρόφους, τα όνειρα που τον μετέφεραν σε άγνωστους τόπους με τρόπο ανεξήγητο, πέρασαν μέσα στα παραμύθια. Η πλοκή εμφανίζεται με μια σειρά ατυχιών στην αρχή, ενώ στο τέλος καταλήγουν όλα τακτοποιημένα και ευτυχισμένα για τους ήρωες. Η πιο γνωστή υπόθεση είναι αυτή του χαμένου παράδεισου που ξανακερδήθηκε, όπως στην ιστορία της Σταχτοπούτας. Υπάρχουν, όμως, και ιστορίες που πραγματεύονται ένα ταμπού και την παραβίασή του - όπως το άνοιγμα μιας απαγορευμένης πόρτας ή ενός δωματίου, ή μια ερώτηση που απαγορεύεται να τη θέσεις. Αυτά τα παραμύθια ανάγονται στο μύθο του Έρωτα και της Ψυχής. Η θεματολογία του Ιάσονα και της Μήδειας, που συναντιέται παντού, εμφανίζεται στη «Βασίλισσα με τα Χρυσά Μαλλιά», ενώ τα απίθανα κατορθώματα που απαιτούνται από τον ήρωα εμφανίζονται σε πολλές παραλλαγές σε όλο τον κόσμο. Τα ζώα που μπορούν να μιλούν, που είναι χρήσιμα στον άνθρωπο, ή αυτά που έχουν μαγικές ιδιότητες εμφανίζονται σε όλα τα παραμύθια του κόσμου και αυτό σχετίζεται με το μύθο του Παραδείσου. Κάποιες φορές το ζώο που βοηθά τον άνθρωπο δεν απαιτεί ανταλλάγματα, απλώς χρησιμοποιεί τις μαγικές δυνάμεις του ή ακόμα και την εξυπνάδα του για να βοηθήσει τον ήρωα και την ηρωίδα, όπως π.χ. στον «Παπουτσωμένο Γάτο», όπου ο γάτος βοηθά τον αφέντη του να γίνει βασιλιάς, ή όπως τα πουλιά ή άλλα ζώα βοηθούν τη Σταχτοπούτα να πάει στο χορό και μετά τη βοηθούν να παντρευτεί τον πρίγκιπά της. Ένα επίσης δημοφιλές θέμα είναι αυτό του άσχημου πλάσματος, που συχνά εμφανίζεται ως ο σύζυγος. Συνήθως ο ήρωας/η ηρωίδα υποφέρει από μια κατάρα, που αργότερα με σύμμαχο την αγάπη ή τη βαθιά αφοσίωση ενός προσώπου λειτουργεί απελευθερωτικά. Για παράδειγμα, «Η Πεντάμορφη και το Τέρας» και «Ο Βάτραχος - Πρίγκιπας». Αυτά τα παραμύθια έχουν διπλή μεταμόρφωση, καθώς η ηρωίδα βοηθά τον ήρωα να μεταμορφωθεί από τέρας ή βάτραχο σε πρίγκιπα, αλλά και το αντίστροφο, καθώς ο ήρωας βοηθά την ηρωίδα να εγκαταλείψει ένα μειονέκτημα ή μια αδυναμία του χαρακτήρα της, τη βοηθά στην ουσία να ωριμάσει, να ολοκληρωθεί, να τελειοποιηθεί. Τα θέματα που προέρχονται από αγαπημένα παραμύθια, έχουν πολλά χαρακτηριστικά και συγκεντρώνουν τη γνήσια φύση της παράδοσης. Τα πρότυπα υποδείγματα αποτελούνται από εικόνες και σύμβολα όμοια σε όλο τον κόσμο, αρχέτυπες εικόνες και συμβολισμούς βαθιά ριζωμένους στο ασυνείδητο της ύπαρξης, που βοηθούν τον άνθρωπο να καταλάβει τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει, αλλά και το άγνωστο και ανεξήγητο της δημιουργίας και των νόμων της. Τα παραμύθια, οι μύθοι, οι θρύλοι έχουν τις ρίζες τους βαθιά μέσα στην ανθρώπινη φύση, η οποία αναζητά συνεχώς τους λόγους ύπαρξής της.

        Ιστορίες γεμάτες συμβολισμούς
        Η συμβολική μορφή και ο αρχέτυπος χαρακτήρας τους κάνει τα παραμύθια κατανοητά σε όλους τους ανθρώπους, διαφορετικών ηλικιών, εποχών, πολιτισμών. Ουσιαστικά, αποτελεί τη γέφυρα που ενώνει τη φωτεινή με τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου. Ο πόλεμος με το καλό και το κακό, η πάλη ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, ο παράδεισος και η κόλαση είναι τα θέματα που σχεδόν πάντα πραγματεύονται τα παραμύθια. «Η Σταχτοπούτα», για παράδειγμα, ξεκινά ως εξής: «Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας καλός άντρας και ζούσε μαζί με την καλόκαρδη γυναίκα του και την όμορφη κόρη τους. Ξαφνικά, η γυναίκα αρρώστησε και πέθανε. Ο άντρας παντρεύτηκε μια δεύτερη γυναίκα, που είχε δύο κόρες που μισούσαν την πρώτη όμορφη κόρη». Στο παραμύθι, η ηρωίδα αντιμετωπίζει τον πόνο της απώλειας και βιώνει τη δοκιμασία του Χαμένου Παραδείσου. Η Σταχτοπούτα ήταν αναγκασμένη να καθαρίζει το τζάκι από τις στάχτες. Το τζάκι συμβολίζει την εξορία, τις στάχτες των νεκρών, την ταπείνωση και τη θλίψη. Επίσης, οι στάχτες συμβολίζουν το βραχυπρόθεσμο της ζωής. Το τζάκι, όμως, είναι και το ιερό κέντρο του σπιτιού, εκεί όπου πάντα υπάρχει μια ζεστή εστία. Είναι ένα σημείο ασφαλές που δεν πλησιάζουν ποτέ τα κακά πνεύματα. Η θέση της δίπλα στο τζάκι παραλληλίζει τη Σταχτοπούτα με τη θεά Εστία. Η Σταχτοπούτα περιποιείται τη φωτιά, επομένως είναι το πνεύμα, η ψυχή. Οι αδελφές της Σταχτοπούτας συμβολίζουν ακόμη την εσωτερική και πνευματική ασχήμια, αντιπροσωπεύουν τις δυνάμεις του κακού που βρίσκονται στην απληστία, τη ζήλια και τη ματαιοδοξία. Η μητριά αντιπροσωπεύει τη σκοτεινή και καταστροφική όψη της γυναικείας φύσης, που σε άλλα παραμύθια μεταμορφώνεται σε κακιά μάγισσα. Μεγάλο ρόλο στο παραμύθι παίζει η νεκρή μητέρα της Σταχτοπούτας. Εμφανίζεται σαν άσπρο περιστέρι, σύμβολο της αγνής αγάπης, μιας αγάπης που δίνει δύναμη στην ηρωίδα για να υπομείνει όλα τα βάσανα. Η μεταμόρφωση της Σταχτοπούτας συμβολίζει τις κρυμμένες δυνάμεις της ψυχής, οι οποίες δείχνουν τη διαδρομή της προς τον Παράδεισο. Το γυάλινο γοβάκι έχει μαγικές ιδιότητες, καθώς το γυαλί συμβολίζει την πνευματική τελειότητα, τη λάμψη και την καθαρότητα. Τέλος, η αναζήτηση του πρίγκιπα με σκοπό να βρει τη Σταχτοπούτα και να παντρευτούν συμβολίζει την ένωση και την κατάκτηση του χαμένου Παραδείσου. Αντίστοιχα, στον «Παπουτσωμένο Γάτο» οι συμβολισμοί αλλάζουν. Τα ζώα στα παραμύθια πάντα βοηθούν τους ανθρώπους. Εδώ, ο γάτος εκτός από κολπατζής είναι παράλληλα και φύλακας των θνητών. Μερικές φορές τα ζώα δρουν από μόνα τους, ενώ άλλες φορές υπάρχει σχέση αμοιβαιότητας. Οι ήρωες σώζουν ή βοηθούν το ζώο, και αυτό από ευγνωμοσύνη τούς ανταποδίδει τη σωτηρία, όταν χρειάζεται η επέμβαση των δυνάμεών τους. Στην «Πεντάμορφη και το Τέρας» συναντάμε μια πανέμορφη κοπέλα η οποία βρίσκεται κάτω από την εξουσία ενός τέρατος. Η ηρωίδα τον βλέπει σαν τέρας, απλά της απαγορεύεται να τον δει τη νύχτα. Όταν παραβιαστούν οι κανόνες και η πεντάμορφη δει το μαγεμένο ήρωα, τότε αυτός εξαφανίζεται ή εκείνη τον εγκαταλείπει. Μετά θα πρέπει να πετύχει γενναία κατορθώματα για να τον ξαναβρεί. Με τη βοήθεια των ζώων τον βρίσκει και τελικά λύνονται τα μάγια και τον παντρεύεται. Σε αυτό το παραμύθι κατανοούμε ότι δεν πρέπει να κρίνουμε σύμφωνα με την εξωτερική εμφάνιση, θα πρέπει να ξεπερνάμε τους φόβους μας, και συνειδητοποιούμε ότι η αληθινή αγάπη επιβάλλεται σε κάθε μορφή μαγείας και βγαίνει πάντα νικήτρια. Η ιστορία της «Κοκκινοσκουφίτσας» αναφέρεται στη σχέση κόρης-μητέρας. Η μητέρα την προειδοποιεί πως στο δάσος υπάρχει λύκος, δηλαδή απειλή. Εκείνη, όντας απονήρευτη, πέφτει θύμα του και ο λύκος την καταπίνει. Έρχεται θάνατος, αλλά ακολουθεί η Ανάσταση. Εδώ οι συμβολισμοί ποικίλλουν. Από τη μια, το κόκκινο σκουφάκι που παραπέμπει στο κόκκινο της αυγής και το μεσημεριανό ήλιο. Από την άλλη, ο λύκος που συμβολίζει το χειμώνα και το σκοτάδι, κατά τη σκανδιναβική μυθολογία. Τέλος, η ηρωίδα συμβολίζει τη φωτεινή πλευρά της θηλυκότητας, ενώ ο κυνηγός είναι ο ήρωας που σώζει την Κοκκινοσκουφίτσα από το τέρας.

        Ξέρατε ότι…
        ... οι αρχαιότερες γραπτές ιστορίες που ανακαλύφθηκαν ήταν στην Ανατολή και αποτελούνταν από μια συλλογή από σανσκριτικά παραμύθια με πέντε βιβλία, τα «Ινδικά Πανχατάντρα»; Δεν γνωρίζουμε πότε γράφτηκαν, πιστεύεται όμως ότι έφτασαν στην Ελλάδα την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

        … η παλαιότερη συλλογή παραμυθιών εμφανίστηκε στην Ευρώπη μετά την εποχή της Αναγέννησης, στη Βενετία, το 1550 και περιελάμβανε αστεία, αινίγματα και ιστορίες.

        … σε πολλές χώρες, όπως π.χ. στη Βόρεια Αφρική, πιστεύεται ότι εκείνος που διηγείται παραμύθια, όσο ο ήλιος λάμπει, κινδυνεύει να χάσει τα μαλλιά του.