Βάστα δάσκαλε…
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ !
Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026
Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026
Εκπαιδευτικοί κάνουν μάθημα στα... εγγόνια τους -Χρήστος Κάτσικας
Στις σχολικές τάξεις η διαφορά ηλικίας ανάμεσα σε καθηγητές-μαθητές ξεπερνά
πλέον και τις πέντε δεκαετίες ● Οι νέοι διορισμοί δεν έχουν μειώσει ουσιαστικά
τον μέσο όρο ηλικίας, καθώς πολλοί από τους νεοδιορισθέντες είχαν ήδη μακρά
προϋπηρεσία ως αναπληρωτές, μπαίνοντας στο σύστημα σε μεγαλύτερη ηλικία ● Σε
ευρωπαϊκό επίπεδο, το 40% των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας
είναι 50+, αλλά η Ελλάδα εμφανίζεται στις χώρες με ιδιαίτερα έντονη γήρανση του
εκπαιδευτικού προσωπικού.
Υπάρχει μια
εικόνα που δεν αποτυπώνεται σε στατιστικούς πίνακες, αλλά είναι ορατή σε όποιον
περπατήσει στους διαδρόμους ενός ελληνικού σχολείου. Ενας εκπαιδευτικός κοντά
στη συνταξιοδότηση –συχνά στα 65, στα 66, ακόμη και στα 67– και απέναντί του
μια τάξη παιδιών που βρίσκονται στην ηλικία των εγγονιών του. Μια διαφορά ζωής
που ξεπερνά τις πέντε δεκαετίες. Ακόμη, οι νέοι διορισμοί δεν έχουν μειώσει
ουσιαστικά τον μέσο όρο ηλικίας, καθώς πολλοί από τους νεοδιορισθέντες είχαν
ήδη μακρά προϋπηρεσία ως αναπληρωτές, μπαίνοντας στο σύστημα σε μεγαλύτερη
ηλικία.
Σε ευρωπαϊκό
επίπεδο, η Eurostat καταγράφει ότι 40% των εκπαιδευτικών
πρωτοβάθμιας/δευτεροβάθμιας στην Ε.Ε. είναι 50+. Η Ελλάδα, όμως, εμφανίζεται
στις χώρες με ιδιαίτερα έντονη γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού.
Η εικόνα αυτή
δεν είναι απλώς συγκινητική. Είναι βαθιά σύνθετη. Γιατί πίσω από τη μεγάλη
ηλικία των εκπαιδευτικών δεν κρύβεται μόνο η εμπειρία, αλλά και μια
πραγματικότητα που επιβάλλεται: η ανάγκη παραμονής στην εργασία μέχρι τα 67.
Και αυτή η παραμονή έχει συνέπειες –ανθρώπινες, παιδαγωγικές, ψυχολογικές– τόσο
για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους μαθητές.
Η γήρανση δεν
είναι «ατομική επιλογή» των εκπαιδευτικών. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών και
ιστορικών συγκυριών: χρόνια περιορισμένων διορισμών, κύματα αναπληρωτών,
καθυστερημένη ανανέωση προσωπικού, αλλά και ένα συνταξιοδοτικό πλαίσιο που
μεταθέτει το όριο εξόδου στα 67.
Η κόπωση που
δεν φαίνεται
Η διδασκαλία
δεν είναι επάγγελμα «καθιστικό». Είναι εργασία υψηλής ψυχικής και σωματικής
έντασης. Διαρκής εγρήγορση, διαχείριση τάξης, συγκέντρωση, φωνητική καταπόνηση,
μετακινήσεις, διοικητικές υποχρεώσεις. Η καθημερινότητα του σχολείου απαιτεί
ενέργεια, ταχύτητα αντίδρασης, αντοχή. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, ακόμη και ο πιο
αφοσιωμένος εκπαιδευτικός δεν μπορεί να αγνοήσει τη φυσική φθορά. Η κούραση
γίνεται πιο βαριά, η αντοχή μειώνεται, η ανάγκη για χρόνο αποκατάστασης
μεγαλώνει. Δεν πρόκειται για έλλειψη διάθεσης ή επαγγελματισμού. Πρόκειται για
βιολογική πραγματικότητα.
Και όμως, το
σύστημα συχνά λειτουργεί σαν να μην υπάρχει αυτή η διάσταση. Ο εκπαιδευτικός
των 67 καλείται να ανταποκριθεί στις ίδιες απαιτήσεις με τον συνάδελφο των 35.
Το ωράριο, η ένταση, η ταχύτητα παραμένουν αμετάβλητα. Η κόπωση δεν εκδηλώνεται
πάντα με θεαματικό τρόπο. Είναι συχνά σιωπηλή. Συσσωρευμένη. Μια εξάντληση που
δεν γράφεται στα υπηρεσιακά έγγραφα, αλλά επηρεάζει βαθιά την καθημερινή
εμπειρία. Να το πούμε καθαρά: Η πολιτεία απαιτεί από ανθρώπους 65+ να είναι
ταυτόχρονα παιδαγωγοί και τεχνικοί υποστήριξης μέσα σε ένα περιβάλλον που συχνά
δεν συγχωρεί την κόπωση.
Αντοχή
Πέρα από το
σώμα, υπάρχει και ο ψυχισμός. Η διδασκαλία απαιτεί συναισθηματική
διαθεσιμότητα. Υπομονή, ανεκτικότητα, διαρκή προσαρμογή σε νέες συμπεριφορές,
σε νέες παιδαγωγικές απαιτήσεις, σε νέες κοινωνικές συνθήκες. Κάθε γενιά
μαθητών φέρνει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας,
διαφορετικές προσλαμβάνουσες. Για έναν εκπαιδευτικό που βρίσκεται τέσσερις
δεκαετίες στην τάξη, αυτή η διαρκής προσαρμογή μπορεί να μετατραπεί σε ψυχικό
βάρος. Οχι γιατί «δεν μπορεί», αλλά γιατί η συνεχής αλλαγή κουράζει. Η αίσθηση
ότι το πλαίσιο μεταβάλλεται διαρκώς –τεχνολογία, μεθοδολογία, διοικητικές
απαιτήσεις– δημιουργεί μια μορφή επαγγελματικής εξάντλησης. Η παραμονή μέχρι τα
67 δεν σημαίνει απλώς περισσότερα χρόνια εργασίας. Σημαίνει περισσότερα χρόνια
έντασης.
Η απόσταση
των κόσμων
Και κάπου εδώ
εμφανίζεται η πιο λεπτή αλλά ουσιαστική συνέπεια: η απόσταση εμπειριών. Οι
μαθητές τού σήμερα μεγαλώνουν σε έναν κόσμο ψηφιακής ταχύτητας, άμεσης
πληροφορίας, διαρκούς εναλλαγής ερεθισμάτων. Οι ρυθμοί σκέψης, επικοινωνίας και
συγκέντρωσης έχουν αλλάξει ριζικά. Ο εκπαιδευτικός των 67 έχει διανύσει μια
διαφορετική διαδρομή ζωής. Κουβαλά άλλες εμπειρίες, άλλους κώδικες, άλλες
αναφορές. Η διαφορά δεν είναι απλώς ηλικιακή. Είναι πολιτισμική, τεχνολογική,
βιωματική.
Αυτό δεν
σημαίνει ότι η επικοινωνία είναι αδύνατη. Αλλά απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια
και από τις δύο πλευρές. Για τον μαθητή, η μεγάλη ηλικιακή απόσταση μπορεί να
δημιουργήσει αίσθηση απομάκρυνσης. Δυσκολία ταύτισης. Μερικές φορές, μια
σιωπηλή αμηχανία. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι απλώς «μεγαλύτερος». Ανήκει σε έναν
κόσμο που μοιάζει μακρινός. Για τον εκπαιδευτικό, η καθημερινή επαφή με έναν
εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής και σκέψης απαιτεί διαρκή προσαρμογή. Μια ψυχική
εγρήγορση που, σε μεγαλύτερες ηλικίες, γίνεται απαιτητική.
Ισορροπία
Η ηλικία δεν
αναιρεί την παιδαγωγική αξία. Υπάρχουν εκπαιδευτικοί μεγαλύτερης ηλικίας με
σπάνια σοφία, βάθος, ψυχραιμία. Η εμπειρία τους είναι ανεκτίμητη. Το πρόβλημα
δεν είναι η παρουσία τους. Το πρόβλημα είναι η υποχρεωτική παραμονή χωρίς
προσαρμογή. Το ερώτημα δεν είναι αν οι εκπαιδευτικοί μεγαλύτερης ηλικίας
μπορούν να διδάξουν. Φυσικά και μπορούν. Το ερώτημα είναι αν είναι παιδαγωγικά
και ανθρώπινα δίκαιο να απαιτούμε από ανθρώπους ύστερα από τέσσερις δεκαετίες
έντασης να συνεχίζουν με τους ίδιους όρους.
Η λύση δεν
βρίσκεται στην απαξίωση της ηλικίας, αλλά στην αναγνώριση της ανθρώπινης
διάστασης της εργασίας. Ενα σχολείο πραγματικά σύγχρονο δεν είναι αυτό που
απλώς παρατείνει εργασιακούς βίους. Είναι αυτό που προστατεύει την ενέργεια,
την αξιοπρέπεια και –τελικά– το ίδιο το νόημα της διδασκαλίας. Γιατί η
εκπαίδευση δεν είναι αγώνας αντοχής. Είναι σχέση ζωής.
ΠΗΓΗ:https://www.efsyn.gr/ellada/ekpaideysi/502244_ekpaideytikoi-kanoyn-mathima-sta-eggonia-toys
Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026
Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026
Σύνταγμα της Αντιδραστικής Παλινόρθωσης -Νίκος Γ. Ξυδάκης
Η συνταγματική αναθεώρηση απειλεί να αναιρέσει όλες τις εξισωτικές και κοινωνικές κατακτήσεις της Μεταπολίτευσης
Μου λένε συχνά ότι ο μητσοτακισμός μιμείται τον τραμπισμό. Δεν είναι έτσι ακριβώς. Οχι μόνο επειδή ο τραμπισμός έχει πίσω του τις δεξαμενές ρατσισμού και φονταμενταλισμού, τη νοοτροπία του imperium, και κυρίως το habitus της ανερχόμενης τεχνοφεουδαρχίας, τυπικά αμερικανικά χαρακτηριστικά - αυτά δεν υπάρχουν εδώ.
Αντιθέτως, οι εγχώριες ηγετικές ελίτ σφραγίζονται ηθολογικά από την εσωτερικευμένη υποτέλεια, τον ραγιαδισμό· από πολλαπλές εξαρτήσεις, ιδιοτελείς εξαρτήσεις για στήριξη της εξουσίας τους, που μετατρέπονται σε εθνικές δουλείες. Η πυρηνική έξη, το έθος, της εγχώριας λουμπενελίτ είναι η νομή των εθνικών πόρων, γηγενών και δάνειων, είναι η κατ’ αποκλειστικότητα νομή πάσης εξουσίας και παντός πόρου. Η λεηλασία και η κατεξουσίαση.
Αυτές οι εξαρτήσεις, πολιτικές και οικονομικές, μετασχηματίζονται σε μια απομίμηση οιονεί ιδεολογίας, σε μια καρικατούρα, ένα σκέλεθρο ιδεολογίας. Πίσω από το σκέλεθρο βρίσκονται μόνο δεσποτισμός και πλιάτσικο.
Αντιδραστική Παλινόρθωση
Τα σκεφτόμουν αυτά με αφορμή την αναγγελθείσα αναθεώρηση του Συντάγματος. Προσπαθώ να συνταιριάξω τα φερσίματα και τα καμώματα του μητσοτακισμού και της νεο-ΕΡΕ, τις ξιπασιές και τις γελοιότητες, με τον οίστρο της Αντιδραστικής Παλινόρθωσης, συντελούμενης από το 2019 έως σήμερα. Ουσιαστικά πρόκειται για έναν ιστορικό κύκλο, που ξεκινά με την καταστροφή της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας από τη χρεοκοπία και τα μνημόνια, η οποία έπληξε καίρια την Κεντροαριστερά και την Αριστερά, τις δυνάμεις που στήριξαν την Γ’ Ελληνική Δημοκρατία και τον εκμοντερνισμό της ελληνικής κοινωνίας, μα δεν κατόρθωσαν να διασώσουν τα προοδευτικά επιτεύγματα της περιόδου, ούτε φυσικά και τον εαυτό τους.
Η Νεοδεξιά, στοιχειωμένη από τις ιστορικές καμπές του 1981 και του 2015, μετά το 2019 ολοκληρώνει την αποδόμηση του φιλελεύθερου, εξισωτικού και κοινωνικού χαρακτήρα της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, την αποδόμηση που άρχισε βίαια με τις πολιτικές του ΔΝΤ και της υπόλοιπης τρόικας το 2010.
Μιθριδατισμός
Η συνταγματική αναθεώρηση που εξήγγειλε ο Κυρ. Μητσοτάκης δεν φτάνει στα αυτιά των πολιτών, ξέπνοων από τη φτωχοποίηση και τον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Η θεσμική βαρβαρότητα του καθεστώτος έχει προκαλέσει ήδη ανθεκτικές στοιβάδες μιθριδατισμού: το πετσί του φτωχοποιημένου Ελληνα έχει απορροφήσει Νovartis, Predator, παραβίαση του άρθρου 16 για τον δημόσιο χαρακτήρα των ΑΕΙ, κουρέλιασμα του άρθρου 24 για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς υπέρ των στρατηγικών επενδυτών, διάλυση των Ανεξάρτητων Αρχών, ευτελισμό του Κοινοβουλίου, επηρεασμό των δικαστών σε κοινή θέα κ.λπ. κ.λπ. Ακόμη και το πασίδηλο όνειδος του ΟΠΕΚΕΠΕ ίσως αφομοιωθεί.
Η θεσμική κατάπτωση δεν συγκροτεί ρεύμα θυμού, δεν προκαλεί πολιτικές, ή έστω εκλογικές, μετατοπίσεις, αυτό δείχνει η πείρα. Το ρεύμα θυμού σχηματίστηκε μόνο από τα Τέμπη, τη βίαιη απαγόρευση πένθους και την άρνηση οποιασδήποτε ευθύνης. Μα αυτό το ρεύμα θυμού θα καταλήξει σε ένα κόμμα Καρυστιανού, σε μεταπολιτική εντροπία, όχι σε ανασυγκρότηση της προοδευτικής μεταπολίτευσης.
Τούτων δοθέντων, τούτη τη στιγμή, η αναθεώρηση κρίσιμων άρθρων του Συντάγματος, εφόσον ψηφιστεί από την επόμενη Βουλή (μάλλον, τσίρκο), θα βάλει ταφόπλακα όχι μόνο στις κατακτήσεις της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, πετσοκομμένες πια από τα μνημόνια, αλλά και σε κάθε προσδοκία για δικαιότερη κοινωνία και λειτουργικό κράτος στον 21ο αιώνα.
Καχεκτική δημοκρατία, και πάλι
Οι στόχοι έχουν ήδη κανονιοβοληθεί καίρια από τυπικούς νόμους, προεδρικά διατάγματα, διάτρητες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, τόνους προπαγάνδας. Οι στόχοι είναι η δημόσια και δωρεάν Παιδεία (υπέρ των κολεγίων), το περιβάλλον και η πολιτιστική κληρονομιά (υπέρ των στρατηγικών επενδυτών και του real estate), η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων (υπέρ του κοινωνικού κανιβαλισμού, επιστροφή στον 19ο αιώνα), η συνταγματοποίηση των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών (εναντίον κάθε ανακατανομής και εναντίον κάθε επόμενης κυβέρνησης), ο έλεγχος της πληροφορίας.
Κεντρικός στόχος είναι η παγίωση ενός ανελεύθερου (illiberal) κράτους, μιας τύποις «εκλογικής» δημοκρατίας, κατά τα πρότυπα του Ορμπαν, του Ερντογάν, του ICE-Τραμπ. Και βεβαίως κατά τη δοκιμασμένη «καχεκτική δημοκρατία» του 1947-1967 (σύμφωνα με τον αείμνηστο Ηλία Νικολακόπουλο), με τα έκτακτα στρατοδικεία, τις εκτοπίσεις, τα ξερονήσια, τις πρεσβείες και τους πράκτορες - το Αγιο Δισκοπότηρο της Δεξιάς, που έδωσε τοις κυσί ο Κων. Καραμανλής το 1974-75 και δεν του συγχώρησε ποτέ η δική του Δεξιά.
Για όλα τα παραπάνω, σε γενικές γραμμές θα απαιτούνται 180 ψήφοι στην επόμενη Βουλή. Δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η σύνθεση της επόμενης Βουλής. Δεν γνωρίζουμε καν αν θα συγκροτηθεί μια σταθερή, ισχυρή κυβέρνηση που θα μπορεί να οδηγήσει σε τέτοια μείζονα πολιτική-κοινωνική αναθεώρηση. Εκτίμησή μας είναι ότι τέτοια ισχυρή κυβέρνηση δεν θα είναι εύκολο να υπάρξει -αλλά μπορεί να είναι και απλώς η ελπίδα μας. Ελπίζουμε δηλαδή να μην υπάρχει ισχυρή αντιδραστική κυβέρνηση, για να αποφύγουμε τα χειρότερα, για να παραμείνουμε στο παρόν τέλμα…
Πηγή:https://www.efsyn.gr/nisides/ena-blemma/499933_syntagma-tis-antidrastikis-palinorthosis
Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026
Έρημη πόλη! Του Αντώνη Παπαδοπούλου ( Για την Καστοριά )
ΕΡΗΜΗ ΠΟΛΗ!
Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026
Επιεικής αλγόριθμος και διαγραφές-Έφη Παπαθεοδώρου
Δύο χρόνια πριν παρακολούθησα την παρουσίαση του βιβλίου του ομότιμου καθηγητή Νομικής Ν. Παρασκευόπουλου με τίτλο «Επιεικής αλγόριθμος», το οποίο πραγματεύεται τη μη δυνατότητα χρήσης της αλγοριθμικής κρίσης όσον αφορά την έκδοση δικαστικής απόφασης όχι γιατί δεν δύναται να το κάνει, αλλά γιατί στερείται της δυνατότητας να λάβει υπόψη του τις φυσικές-κοινωνικές περιστάσεις, δηλαδή εκείνα τα στοιχεία που σταθμίζει η ανθρώπινη ύπαρξη και της επιτρέπουν να αποφασίζει με «αριστοτελική επιείκεια». Η μη δυνατότητα θεώρησης των ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών της κάθε περίπτωσης κάνουν τον αλγόριθμό ανελέητο και άδικο.
Ανακάλεσα τη συζήτηση περί του αλγόριθμου όταν ως πρόεδρος του Tμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έπρεπε να εξετάσω τις «αιτήσεις θεραπείας» των ενστάσεων φοιτητών/ιών που διαγράφηκαν πρόσφατα βάσει των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων. Ο σχετικός νόμος χρησιμοποιεί έναν «αλγόριθμο» που μόνο επιεικής δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Πώς άλλωστε θα μπορούσε να είναι όταν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης δεν μπορούν να ενσωματωθούν στην απόφαση;
Η διαγραφή φοιτητών/ιών είναι εξ ορισμού ένα μέτρο εξαιρετικά βαρύ γι’ αυτούς που το αντιμετωπίζουν, σε σχέση με την ελάφρυνση που επιφέρει η εφαρμογή του μέτρου. Πόση είναι η ελάφρυνση που προκύπτει για τις γραμματείες και το διοικητικό έργο των πανεπιστημιακών Τμημάτων ώστε να δικαιολογεί τη χωρίς επιείκεια εφαρμογή του μέτρου με οριζόντια κριτήρια; Πόση είναι η αλλαγή στην αναλογία διδασκόντων/φοιτητών ώστε να δικαιολογεί την ανατροπή στις ζωές των νέων ανθρώπων που πιεσμένοι σε ένα περιβάλλον οικονομικής δυσπραγίας και εργασιακής αβεβαιότητας ψάχνουν κάποια ορόσημα που μπορούν να νοηματοδοτήσουν τη ζωή τους;
Και τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σκληρά και απεχθή αν σκεφτούμε ότι διαγράφονται ακόμα και νέοι άνθρωποι που βρίσκονται σε ιδιαίτερη ψυχολογική/νευρολογική κατάσταση (π.χ. διπολική διαταραχή, κατάθλιψη, επιληψία). Για όσους από αυτούς τους ανθρώπους δεν δύναται να πιστοποιηθεί το 50% της αναπηρίας ώστε να εξαιρεθούν της διαγραφής, ο σκληρός αλγόριθμος του νόμου προβλέπει πλήρη συμμόρφωση με το κριτήριο συμπλήρωσης του 70% των διδακτικών μονάδων του προγράμματος σπουδών και μία τουλάχιστον επιτυχημένη συμμετοχή σε εξετάσεις τα δύο τελευταία έτη. Ορισμένοι/ες όμως από αυτούς, λόγω της ανεπάρκειας των πανεπιστημιακών υποδομών για ανθρώπους με αναπηρίες και λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασής τους, αντικειμενικά χρειάζονται παραπάνω χρόνο από όσον ορίζει ο νόμος για να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις των σπουδών τους. Εξ ορισμού οι ανάγκες τους δεν λαμβάνονται υπόψη. Εντούτοις, κάθε χρόνο εισάγεται ένας αριθμός φοιτητών και φοιτητριών σε κάθε πανεπιστημιακό Τμήμα με κριτήριο το ποσοστό της αναπηρίας του.
Η παραπάνω ανάλυση αναδεικνύει την υποκρισία του συστήματος. Την υποκρισία του πολιτικού συστήματος που διατυμπανίζει την ιδέα μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας, που επενδύει ποσά από το ταμείο Ανάκαμψης για τη δημιουργία υποδομών για ΑμεΑ αλλά ταυτόχρονα φέρεται με σκληρότητα στους φοιτητές και φοιτήτριες ΑμεΑ που το ποσοστό αναπηρίας τους δεν φτάνει το 50%, αλλά είναι 40 ή 45%. Που μπαίνει ο πήχης του ποσοστού αναπηρίας και με ποια λογική; Με ποιο κριτήριο περιθωριοποιούνται άνθρωποι και στερούνται της δυνατότητας να επικεντρωθούν σε έναν στόχο με βάση τον χρόνο και τις δυνατότητές τους, όταν το μόνο κόστος που η πολιτεία πληρώνει είναι κάποια ονόματα σε ένα αρχείο excel;
Είναι κάτι αντίστοιχο με τον Καιάδα στην Αρχαία Σπάρτη όπου σύμφωνα με τον Πλούταρχο πετούσαν οι Σπαρτιάτες τα αδύναμα βρέφη... Στο δικό μας πολιτικό σύστημα τα άτομα δεν «πετιούνται» με τη γέννησή τους αλλά αργότερα, όταν ο αλγόριθμος της νομοθεσίας τούς εκδιώκει από το Πανεπιστήμιο. Είναι σαφές ότι για όσους και όσες εισάγονται στο Πανεπιστήμιο βάσει ειδικών κατηγοριών υγείας θα πρέπει οι αποφάσεις περί της διαγραφής τους να παίρνονται από τις Γενικές Συνελεύσεις των Τμημάτων, τηρώντας το αυτοδιοίκητο που ο νόμος ορίζει για τα Πανεπιστήμια και έχοντας γνώση των ιδιαίτερων συνθηκών.
* Καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ
Πηγή:https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/497896_epieikis-algorithmos-kai-diagrafes
Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026
Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026
ΑΓΑΠΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ… του Αντ. Παπαδόπουλου
ΑΓΑΠΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ…
Πέμπτη 25 Δεκεμβρίου 2025
Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025
Πωλ Ελυάρ: Οχτώ ποιήματα
Πωλ Ελυάρ: Οχτώ ποιήματα

Κι εσένα, το αίμα των άστρων κυλάει μέσα σου, το φως τους σε συντηρεί. Πάνω στα λουλούδια, υψώνεσαι με τα λουλούδια, πάνω στις πέτρες με τις πέτρες.
Λευκή κενή από αναμνήσεις, απλωμένη, έναστρη, ακτινοβολώντας απ’ τα δάκρυά σου που χάνονται. Είμαι χαμένος.
(1926 – Πρωτεύουσα της οδύνης)
H μεγάλη μέρα
Έλα, ανέβα. Όπου να ‘ναι τα πιο ανάλαφρα φτερά, σκάφανδρο του αέρα, θα σε κρατήσουν απ’ τον λαιμό.Η γη κομίζει μόνο το αναγκαίο και τα πανέμορφά σου πουλιά, χαμόγελο. Στους τόπους της θλίψης σου, όπως μια σκιά πίσω απ’ τον έρωτα, το τοπίο καλύπτει τα πάντα.
Έλα γρήγορα, τρέξε. Και το σώμα σου πάει πιο γρήγορα απ’ τις σκέψεις σου, αλλά τίποτα, ακούς; τίποτα, δεν μπορεί να σε ξεπεράσει.
(1926 – Πρωτεύουσα της οδύνης)
Στο είπα για τα σύννεφα
Στο είπα για το δέντρο της θάλασσας
Για κάθε κύμα για τα πουλιά στα φύλλα
Για τα βότσαλα του θορύβου
Για τα οικεία χέρια
Για το μάτι που γίνεται πρόσωπο ή τοπίο
Κι ο ύπνος του δίνει τον ουρανό με το χρώμα του
Για όλη τη νύχτα που ήπιαμε
Για τα κιγκλιδώματα των δρόμων
Για το ανοιχτό παράθυρο για ένα ακάλυπτο μέτωπο
Στο είπα για τις σκέψεις σου για τα λόγια σου
Κάθε χάδι κάθε εμπιστοσύνη ξαναζούν.
(1929 – Ο έρωτας η ποίηση)
Δεν ξέρει να στήνει παγίδες
Έχει μάτια μόνο για την ομορφιά της
Τόσο απλή τόσο απλή γοητεύει
Και είναι τα μάτια της που την αλυσοδένουν
Και είναι που σε μένα στηρίζεται
Και είναι πάνω της που ρίχνει
Το ιπτάμενο δίχτυ των χαδιών.
(1929 – Ο έρωτας η ποίηση)
Χώρισα από σένα
Μα ο έρωτας προϋπήρχε ακόμα
Κι όταν άπλωσα τα χέρια
Η οδύνη ήρθε να τον κάνει πιο πικρό
Να πιω όλη την έρημο
Για να αποχωριστώ τον εαυτό μου.
(1929 – Ο έρωτας η ποίηση)
Απροσπέλαστος
Κανένας στόχος δεν αποσπά
Τον ταξιδιώτη που ‘ναι τρυπημένος από βέλη
Τον ταξιδιώτη που ‘ναι ακούραστος.
(1940 – Το ανοιχτό βιβλίο Ι)
Στον Πάμπλο Πικάσο
Ένα πλήθος πορτρέτα
Το ένα είναι περιφρόνηση το άλλο κατάκτηση
Ένα άλλο νερό κάθαρο και παφλάζον
Ένα άλλο καμπάνα δροσιάς
Το πιο υπέροχο είναι ένα φάντασμα
Πάει στη γη και γοητεύει τους ομοίους του
Να τα πορτρέτα μιας φίλης
Που κρύβουν το γάλα του στήθους της
Κάτω από ένα ύφασμα εκθαμβωτικό
Απέναντι στο διάγραμμα του προσώπου της
Ένας φτωχούλης μικρός ήλιος τρέμει
Καθρέφτης τρυφερός
Καθρέφτης κάθε αλήθειας
Κάθε πρωινού παράθυρου
Για έναν αρχαίο και γαλάζιο χορό
Στην άκρη δυο αθώων ματιών
Πορτρέτα ευαίσθητα και γεμάτα εμπιστοσύνη
Ιδεατά ερωτευμένα.
(1944 – Αντάξιοι της ζωής)
Ηθική του ύπνου
Τα συρματοπλέγματα είναι απλωμένα τα δεσμά μου επιτελούν το έργο τους
Τα μαλλιά σου να λύνουν τον πιο βαθύ πόνο
Θα ψαλιδίσω τα ερέβη
Του δωματίου μου που στενεύει
Μα θα μπορούσα να διαλύσω το πάτωμα γύρω μου
Να ξαναβρώ τις λεπτομέρειες την κίνηση κάθε βήμα
Την κάτωχρη ή λαμπερή πηγή
Τον ποταμό την περηφάνεια
Την ανάλαφρη γέφυρα
Ένα ρεύμα τον ωκεανό
Τη υπερβολικά φωτεινή σάρκα
Την οθόνη του ουρανού που λάμπει
Τον καρπό την ανάσα την υγεία
Ενός σώματος που δε θα φθαρεί
Καθρέφτης η γαμήλια λίμνη
Καρδιά κι εμφάνιση κοινά
Τα βλέφαρά μου το μέτωπό μου πέπλα επιθυμίας
Φανερώνουν ακόμη την αθωότητά μου
Η χλωρίδα είναι πάνω στο λουλούδι
Είμαι πάνω στο νερό μπαίνω στο νερό
Τακτοποιώ τις έρημες όχθες
Θα έχω νέα σου
Αν μπω βαθιά στον ήλιο.
Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2025
Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2025
Andrei Tarkovsky. Nostalghia. Ο λόγος του Domenico.
Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2025
Ενημερωτική εκδήλωση - συζήτηση που διοργάνωσαν η Ε.Λ.Μ.Ε. Καστοριάς και ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς με θέμα “η αξιολόγηση και οι συνέπειές της στο έργο των εκπαιδευτικών” και κεντρικό ομιλητή τον κ. Περικλή Παυλίδη.
Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2025
Αποσπάσματα απο την ομιλία του καθηγητή Περικλή Παυλίδη στην εκδήλωση του ΣΕΠΕ και της ΕΛΜΕ Καστοριάς για την Παγκόσμια ήμερα εκπαιδευτικού
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2025
Ούτε πόλεμο να είχαμε... -Ιστορικό χαμηλό για τον πληθυσμό του νομού Καστοριάς - Γραφήματα
Πέμπτη 28 Αυγούστου 2025
Αν γινόταν μια πανευρωπαϊκή έρευνα για τους δασκάλους- Του Ευθύμη Τσιλικίδη
α) πρώτα για τον β α θ μ ό κ α τ ά ρ τ ι σ ή ς τους, όπως τεκμηριώνεται από τους τίτλους σπουδών και επιμορφώσεων (στην Ελλάδα εκτιμώ πολύ υψηλός, ακόμη και σε προχωρημένες ηλικίες αλλά σίγουρα τεράστιος για 45ρηδες και κάτω)
Πέμπτη 7 Αυγούστου 2025
Δευτέρα 14 Ιουλίου 2025
Τετάρτη 2 Ιουλίου 2025
Η δυστοπική πραγματικότητα της Καστοριάς
Η δυστοπική πραγματικότητα της Καστοριάς
Η Καστοριά βρίσκεται εσχάτως αντιμέτωπη με μια ζοφερή
πραγματικότητα. Η ανεργία καλπάζει, οι νέοι εγκαταλείπουν μαζικά την περιοχή
αναζητώντας ευκαιρίες αλλού, ενώ το δημογραφικό πρόβλημα έχει λάβει διαστάσεις ανεξέλεγκτης κρίσης. Η πόλη και τα γύρω χωριά αδειάζουν, μετατρέποντας έναν άλλοτε ζωντανό
τόπο σε ένα τοπίο εγκατάλειψης .
Η ανεργία, ιδιαίτερα στους νέους, φτάνει σε
τρομακτικά ποσοστά. Οι παραγωγικές δραστηριότητες που κάποτε έδιναν ζωή στην
οικονομία – όπως η γουνοποιία – έχουν σχεδόν εξαφανιστεί ή υπολειτουργούν. Ο πρωτογενής τομέας παραμελημένος (βλέπε φράγμα Νεστορίου). Το
αποτέλεσμα είναι μια συνεχής αιμορραγία του ανθρώπινου δυναμικού της περιοχής,
καθώς όλο και περισσότεροι νέοι μεταναστεύουν είτε σε μεγάλα αστικά κέντρα της
χώρας, είτε στα νησιά, είτε στο εξωτερικό, αφήνοντας πίσω μια πόλη γερασμένη
και χωρίς προοπτική ανανέωσης.
Η εγκατάλειψη από το κεντρικό κράτος (και όχι μόνο από αυτό) είναι
εμφανής. Οι υποδομές παραμένουν στάσιμες, επενδυτικά κίνητρα απουσιάζουν, και
οι τοπικές φωνές συχνά αγνοούνται από τους αρμόδιους φορείς. Η Καστοριά μοιάζει
να έχει ξεχαστεί από την κρατική μέριμνα , εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο
παρακμής, χωρίς σχέδιο, χωρίς στρατηγική, χωρίς όραμα.
Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της εγκατάλειψης αποτελεί και η άσχημη κατάσταση των δρόμων της. Οι δρόμοι εντός και εκτός της πόλης ειναι σε άσχημη (επιεικώς) κατάσταση , με λακκούβες -παγίδες, καθιστώντας τις μετακινήσεις όχι μόνο δύσκολες, αλλά και επικίνδυνες. Η αδιαφορία για τη συντήρηση του οδικού δικτύου υπονομεύει την καθημερινότητα των κατοίκων, αποθαρρύνει τον τουρισμό και εμποδίζει την ανάπτυξη. Ακόμη και τα βασικά – όπως η ασφαλής πρόσβαση – μοιάζουν πολυτέλεια για την περιοχή...Οι ποδηλάτες δε ,τρέμουν για την ζωή τους.
Να μην ξεχάσω να βάλω στην εξίσωση και το υψηλό
κόστος διαβίωσης κατά τους χειμερινούς μήνες. Το πετρέλαιο θέρμανσης, το ρεύμα
και γενικά τα είδη πρώτης ανάγκης καθίστανται δυσβάσταχτα για μια τοπική
κοινωνία ήδη οικονομικά εξουθενωμένη. Η θέρμανση, που αποτελεί βασική ανάγκη,
γίνεται πλέον πρόβλημα επιβίωσης για πολλούς κατοίκους.
Την ίδια στιγμή , η λίμνη της Καστοριάς – ένα φυσικό
στολίδι και ταυτόχρονα η «προίκα» της πόλης – παραμένει αναξιοποίητη. Αντί να
αποτελεί μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης, οικοτουρισμού και πολιτιστικής ανάδειξης,
παραμελείται, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησης και προστασίας. Το ίδιο
ισχύει και για τα μοναδικά βυζαντινά μνημεία της πόλης, που μένουν στη σκιά,
χωρίς την ανάδειξη και τη συντήρηση που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια
πολιτιστική ταυτότητα με διεθνή απήχηση. Η ανεκμετάλλευτη αυτή δυναμική
αποτελεί χαμένη ευκαιρία για την τοπική κοινωνία και την εθνική πολιτιστική
κληρονομιά.
Μέσα σε αυτό το κοινωνικοοικονομικό αδιέξοδο, ο υπερπληθυσμός
της καφέ αρκούδας στην περιοχή έχει αρχίσει να δημιουργεί προβλήματα, καθώς τα
ζώα προσεγγίζουν όλο και περισσότερο κατοικημένες περιοχές αναζητώντας τροφή .Η εμφάνιση τους ειναι σχεδόν καθημερνή. Το φαινόμενο αυτό, αποτέλεσμα της εγκατάλειψης της υπαίθρου αλλά και της
απουσίας συστηματικής διαχείρισης της άγριας πανίδας, προκαλεί φόβο και
ανησυχία στους κατοίκους. Χρειάζεται άμεσος και οργανωμένος σχεδιασμός για την
ισορροπία μεταξύ ανθρώπου και φύσης, καθώς και για την προστασία τόσο των ζώων
όσο και των τοπικών κοινοτήτων.
Η Καστοριά σήμερα ζητά ουσιαστική στήριξη, σχέδιο, και μια δίκαιη ευκαιρία για να πάρει μπρος . Η σιωπή δεν είναι λύση. Είναι καιρός η πολιτεία να ακούσει. Και να βάλει την Καστοριά στην ατζέντα της. Να πράξει επιτέλους !!!
Κ. Χατζηφωτιάδης
Δευτέρα 23 Ιουνίου 2025
Κυριακή 15 Ιουνίου 2025
Πέμπτη 5 Ιουνίου 2025
Τρίτη 6 Μαΐου 2025
Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει-Νίκος Ξυδάκης
.
Ανάμεσα στο «αν νιώθει ότι φταίει» του Αγγελάκα και
τον Λεξ στο ΟΑΚΑ, είχαν εδραιωθεί η φρονιμοποίηση και η μονιμοποίηση της
φτώχειας.
Μα καλά, αυτός ο κόσμος δεν βλέπει τι γίνεται; Πώς
γκρεμίζεται η δημοκρατία της Μεταπολίτευσης, πώς ληστεύεται ο δημόσιος πλούτος
και πώς φτωχαίνουν διαρκώς οι άνθρωποι
πώς μια μαφιοελίτ συμπεριφέρεται σ’ έναν ολόκληρο λαό με
περιφρόνηση και μοχθηρία, σαν να ‘ναι ηλίθιοι, κολίγοι και είλωτες, σκυφτοί
υπήκοοι μιας αυταρχικής πλουτοκρατίας;Το πιο προκλητικό στοιχείο από τη μελέτη
της παρελθούσας εικοσαετίας της πολυκρίσης, το πιο συνταρακτικό, είναι η
παρούσα νάρκωση του λαού, όλων ημών, η διανοητική βύθιση, το αισθητηριακό
μούδιασμα· το κάτσιασμα και το ζάρωμα. Ανεχόμαστε τον αδιάκοπο ξεπεσμό, υλικό
και ηθικό, σαν κισμέτ. Η μοίρα είναι μια διαρκής ήττα, χωρίς τελειωμό.
Η ενοχή της φτώχειας
«Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει». Η ποίηση, με τις υπερβάσεις της, τις αντιδημοφιλείς, βοηθά να εξηγήσουμε κάπως την παρούσα κατάσταση. Ο στίχος του Γιάννη Αγγελάκα, από το 2012, στην κάψα της κρίσης, εξήγησε ακαριαία ό,τι συνέβαινε τότε: αναπλαισίωσε τον τυροπιτά που δεν έκοβε απόδειξη, τη γερόντισσα που πουλούσε τερλίκια στη λαϊκή χωρίς ταμειακή, την καθαρίστρια που καταδικάστηκε επειδή ξεγέλασε με το απολυτήριο Δημοτικού για ένα μεροκάματο. Ο,τι συνέβη τότε, το τερατώδες «μαζί τα φάγαμε», συμβαίνει και σήμερα, διεσταλμένο, πελώριο, καταλαμβάνει όλο τον ζωτικό χώρο, όλες τις ζωές.
Μιάμιση δεκαετία αργότερα, εξήντα χιλιάδες εισιτήρια για τη συναυλία του Λεξ στο ΟΑΚΑ κλείνονται μέσα σε λίγες ώρες. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις προσδοκίες του πλήθους στη συναυλία, μπορούμε όμως βάσιμα να εικάσουμε ότι στο αστικό χιπ-χοπ του Λεξ το ακροατήριο ακούει μια ρεαλιστική περιγραφή αυτών που βιώνει. Διόλου εξωραϊσμένη περιγραφή, μάλλον ζοφερή, όπως η βιοπολιτική συνθήκη που ζει, με ορισμένες βαλβίδες διαφυγής - μια εναντίωση με σφιγμένα τα δόντια, μια καταφυγή στο όνειρο, η ηθική στάση του περήφανου λύκου.
Φρονιμοποίηση - μονιμοποίηση
Το 2012, με το «αν νιώθει ότι φταίει» του Αγγελάκα, βαδίζαμε ακόμη στη θερμή επικράτεια των Αγανακτισμένων, ήταν νωπός ο Δεκέμβρης του ‘08, παίζονταν πράγματα ακόμη, δεν είχαν κλείσει όλες οι πιθανότητες. Ανάμεσα όμως στο «αν νιώθει ότι φταίει» και τον Λεξ στο ΟΑΚΑ σήμερα, μέσα σε μία σχολική γενιά, έχουν εδραιωθεί η φρονιμοποίηση και η μονιμοποίηση της φτώχειας. Ετσι και τα τραγούδια, τα ραπ έστω, μπορούν να μιλούν μόνο καταγραφικά, σαν τικ-τοκ βίντεο μεγάλου μήκους, αποτυπώνοντας αδιέξοδα, μπίρες περιπτέρου, διαδοχικές ματαιώσεις.
Διότι, εν τω μεταξύ, έχει μονιμοποιηθεί η εσωτερίκευση της υποταγής, έχουν φυσικοποιηθεί η τερατώδης ανισότητα, η επισφάλεια, έχουν φυσικοποιηθεί τα ρημαγμένα τρένα και τα υποβαθμισμένα νοσοκομεία, έχει μετατραπεί ηεργασία σε κυνήγι σεζόν, έχει μπει οροφή και ταφόπλακα ο βασικός, μεγαλώνουν γενιές που έζησαν μόνο με κρίσεις, που δεν θυμούνται τη ζωή αλλιώς, κι αν νοσταλγούν κάτι από τα υπερμυθολογημένα ‘80s και τα ‘90s είναι μια κατασκευασμένη ενδοβολή, μια παράδοξη βιντεοκασέτα των γονιών, ξεπλυμένα χρώματα VHS στο εγκαταλειμμένο σπίτι των παππούδων, τώρα πουλιέται για ερμπιενμπί.
Η κοινωνική δημοκρατία των μπούμερ
Οι μπούμερ γονείς, αυτοί που εκπλήσσονται με τη συναυλία του Λεξ, όπως εκπλήσσονταν και νέοι με κάθε συναυλία, από το Καλλιμάρμαρο ώς τη Βουλιαγμένη, αλλά και όσοι έζησαν συναυλίες και αταξίες στα νιάτα τους, αυτοί νοσταλγούν κάτι ένυλο, βιωμένο· στον βαθμό που ο εγκέφαλός τους δεν έχει γίνει πουρές από τη συνωμοσιολογία και τη συντηρητοσκλήρυνση
Οι μπούμερ, οι άνθρωποι της Μεταπολίτευσης, εξουδετερωμένοι πια διανοητικά και πολιτικά, νοσταλγούν μια Ελλάδα, που ιδίως μετά το 1981 ήταν μια δημοκρατία με λαϊκά-κοινωνικά χαρακτηριστικά. Μάλιστα, ο κοινωνικός χαρακτήρας του κράτους είχε συμπεριληφθεί στο Σύνταγμα, μαζί με πρόνοιες για την παιδεία, την περίθαλψη, το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά.
Αυτή η «κοινωνική» χώρα άρχισε να ξηλώνεται με τη χρηματιστικοποίηση, τον νεοπλουτισμό και το λάιφσταϊλ, και με την τωρινή βίαιη Παλινόρθωση των λουμπενελίτ γίνεται γοργά μια άλλη χώρα, μια μπανανία όπου κυριαρχούν το ψέμα, ο εκβιασμός, ο φόβος, οι μαφίες και πάνω απ’ όλα η καθημερινή ωμή περιφρόνηση των λόρδων προς τους πληβείους. Στον πυθμένα της κοινωνικής συρρίκνωσης, ολοταχώς προς εθνικό μαρασμό, ίσως και προς εθνική καταστροφή.
Η μεγαλύτερη νίκη της κλεπτοκρατίας ήταν που έπεισε τη φτώχεια ότι φταίει.
πηγή:https://www.efsyn.gr/nisides/ena-blemma/471090_i-ftoheia-einai-pio-fronimi-niothei-oti-ftaiei



