Η τοπική ιστορία

 Η τοπική ιστορία

Η διδασκαλία της τοπικής ιστορίας στοχεύει στην εξοικείωση των μαθητών με τη μεθοδολογία της ιστορικής έρευνας. Οι μαθητές εξοικειώνονται, να εντοπίζουν, να επιλέγουν, αλλά και να χρησιμοποιούν, ένα ευρύ φάσμα πηγών ιστορικής πληροφόρησης (έγγραφα, αντικείμενα, κτίρια, έργα τέχνης, μνημεία, φωτογραφίες, μουσειακά εκθέματα, τραγούδια, βίντεο και άλλα).Ταυτόχρονα η τοπική ιστορία, βοηθάει τους μαθητές, να κατανοούν τις έννοιες του ιστορικού χρόνου και χώρου. Συγκεκριμένα η βιωματική προσέγγιση του τοπικού περιβάλλοντος και η ένταξή του στη βραχεία και στη μακρά διάρκεια του χρόνου, συμβάλλει στην υπέρβαση του προβλήματος αυτού. Επίσης μέσω της τοπικής ιστορίας, αναπτύσσεται το ενδιαφέρον των μαθητών για την ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας τους, μέσα από όσο το δυνατόν περισσότερες οπτικές γωνίες, χωρίς βέβαια, δογματισμό, μονομέρεια, τοπικισμό, και άκαιρο εθνικισμό. Είναι σημαντικό κατά τη γνώμη μας, ότι μέσω της τοπικής ιστορίας οι μαθητές μπορούν, να αποκτήσουν θετικές στάσεις, με στόχο την ένταξή τους στην ελληνική, την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια κοινότητα. Η τοπική ιστορία δίνει έμφαση στην επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν, με διαδικασίες διαλόγου και ενθάρρυνσης, ώστε να αναπτύσσονται δεξιότητες ανταλλαγής απόψεων και ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών, μέσα σε πνεύμα μετριοπάθειας, ανοχής και σεβασμού στο διαφορετικό (Λεοντσίνης, 1999: 26-31).

Η τοπική ιστορία δεν μπορεί να νοηθεί, χωρίς την περιβαλλοντική της διάσταση, ούτε όμως είναι δυνατή η μελέτη των ζητημάτων του περιβάλλοντος, χωρίς την επισήμανση της ιστορικής τους διάστασης. Αν δεχθούμε ότι το περιβάλλον είναι αντικείμενο της ιστορίας, τότε και το τοπικό περιβάλλον, τα επιμέρους στοιχεία του και η σπουδή αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με αυτά θα είναι αντικείμενο της τοπικής εκδοχής της ιστορίας. Μια συνήθης περίπτωση είναι η διερεύνηση στο παρελθόν και στο παρόν στοιχείων πολιτιστικής κληρονομιάς που τυχαίνει να βρίσκονται στο άμεσο περιβάλλον των μαθητών. Είναι φανερό ότι υπάρχει μεγάλος βαθμός αλληλοεπικάλυψης ανάμεσα στα γνωστικά αντικείμενα και τα θέματα ενασχόλησης της τοπικής ιστορίας και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (Περδίκης, 2011: 341-350).

Με τη μελέτη του τοπικού περιβάλλοντος οι μαθητές γίνονται οι ίδιοι πρωταγωνιστές μιας διαδικασίας σχολικής ιστορικής έρευνας. Όταν, ειδικότερα, εξετάζεται μια ιστορική περίοδος τοπικά αυτό είναι δυνατόν να θεωρείται όχι απλώς ως μια ουσιαστική αφετηρία γνώσης για την κατανόηση της εθνικής ή της γενικής ιστορίας, αλλά ως κάτι το ζωτικό από μόνο του, το οποίο συμβάλλει σε μια περισσότερη ιστορική κατανόηση τόσο του τοπικού όσο και του συνολικού –γενικού. Μέσα από τη διδακτική εκμετάλλευση του τοπικού ιστορικού περιβάλλοντος προσφέρονται ευκαιρίες για ανάπτυξη δεξιοτήτων ιστορικής κατανόησης. Η μέθοδος αυτή εξελίσσεται σε μια προσπάθεια που προσφέρει στους μαθητές άμεσες εμπειρίες, σχετικά με το πώς εργάζεται ο ιστορικός, με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται η κριτική τους σκέψη. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι μαθητές, να έρχονται σε επαφή με χειροπιαστά απομεινάρια της ιστορίας, με αυθεντικά κατάλοιπα του παρελθόντος (Λεοντσίνης, 1999: 31-32).

Εν κατακλείδι η τοπική ιστορία διευκολύνει την απομάκρυνση των μαθητών και των εκπαιδευτικών, από τον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας, ενισχύει την έρευνα και συμβάλει στη «διαμόρφωση κριτικά σκεπτόμενων και ιστορικά εγγράμματων πολιτών, που θα συμμετέχουν ενεργά ως μέλη τοπικών, εθνικών και διεθνών κοινοτήτων και συλλογικοτήτων» (Ανδρέου, Κασβίκης, 2008: 88).

Πηγή:https://dspace.uowm.gr/xmlui/handle/123456789/954

Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία Χατζηφωτιαδη Κων/νου : Ιστορική εκπαίδευση και κινηματογράφος. Μια διδακτική πρόταση σε σχέση με ταινίες που αναφέρονται στον Εμφύλιο Πόλεμο