Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026

Έρημη πόλη! Του Αντώνη Παπαδοπούλου ( Για την Καστοριά )

 ΕΡΗΜΗ ΠΟΛΗ!

Έρημη πόλη!
Στέκεις πάνω απ’ τα ερείπια της χαμένης οικονομικής ευρωστίας και τα μισοκαμένα χιλιάρικα στις πίστες των «πολιτιστικών κέντρων» της εποχής των παχιών αγελάδων! Στέκεις και κλαις το ριζικό σου! Καις τις ξεραμένες δάφνες της ευμάρειας και μέσα στην παραζάλη του καπνού, σχεδιάζεις παραληρηματικά το μέλλον σου… το μέλλον που χτίζεται με κούφιες υποσχέσεις κι έωλα ευχολόγια.
Έρημη πόλη!
Όσες πίτες κι αν κοπούν στην προκοπή σου, όσα πανηγύρια κι αν γίνουν στη χάρη σου, η μοίρα σου δε θ’ αλλάξει. Μ’ ευχές ο κόσμος δεν προχωράει. Ο κόσμος θέλει δουλειά! Σιμώνει ο καιρός. Η οικογένεια πρέπει κοπεί στα δυο! Ν’ αφήσει τα παιδιά στη γιαγιά και το αντρόγυνο να αναζητήσει ελπίδα στις ταβέρνες της Σαντορίνης και της Μυκόνου τα Χοτέλ! «Μιλώ για τα παιδιά μου και ιδρώνω, έχω έναν χρόνο να τα δω και λιώνω!» Το θυμάσαι αυτό το παράπονο που τραγουδούσε η πατρίδα το 70; Ε, ξαναθυμήσου το, λοιπόν, τώρα!
‘Ερημη πόλη!
Με κλειστά μαγαζιά, βρώμικες, αραχνιασμένες βιτρίνες, αδειανά τραπεζοκαθίσματα, κι ελπίδα για το επόμενο δυναμικό τουριστικό τριήμερο, μ’ ακόμη ψηλότερα ποσοστά πληρότητας.
Έρημη πόλη!
Ο δημογραφικός "Ηρώδης", αγκαλιά με τη φτώχεια, έχει ερημώσει τα σχολεία σου! Και μέσα στην παρακμή, η σώφρων πολιτεία κατηγοριοποιεί τα σχολεία σε πρότυπα ή πειραματικά. Προσπαθεί να χτίσει το καινοφανές, με τα ίδια παλαιωμένα υλικά! Κατηγοριοποιεί τα σχολεία και δημιουργεί αβεβαιότητες, άγχη και ψευδεντυπώσεις προόδου.
Έρημη πόλη!
Να είσαι εικοσιπέντε χρόνια πρωτεύουσα νομού και να μην έχεις κέντρο πολιτισμού! Να σου υπόσχονται συνεδριακά κέντρα, πότε στη Λεωφόρο των Κύκνων, πότε στην παλιά πόλη, πότε εδώ και πότε εκεί και οι μελέτες στα συρτάρια να δίνουν και να παίρνουν. Κι εκείνη η κληρονομιά Παπαλαζάρου, πότε να χτίζει το πολιτιστικό κέντρο, πότε να ανακαινίζει το «Ξενία» και τανάπαλιν!
Έρημη πόλη!
Να έχεις ετοιμάσει τη στέγαση της Αρχιτεκτονικής Σχολής και την τελευταία στιγμή να ακυρώνεται η λειτουργία της. Με τη Σχολή Αστυφυλάκων, όπως λες, έτοιμη, αλλά κατά πώς φαίνεται, να μην λειτουργεί ούτε το 2026! Με τη σήραγγα της Κλεισούρας ολοκληρωμένη το 2025, αλλά να μη λειτουργεί ούτε το 2026. Τι να πει κανείς για το περίφημο φράγμα του Νεστορίου; Πώς να μη προκαλεί θυμηδία ο μεγαλόπνοος σχεδιασμός της πολιτείας; Τριάντα τόσα χρόνια η ίδια το σχεδιάζει, η ίδια το αποφασίζει, η ίδια το εκτελεί, η ίδια το αναβάλλει, η ίδια το κρίνει παραγωγικό η ίδια το κρίνει ασύμφορο, και στον επόμενο τόνο: «άγνωστοι αι βουλαί» της επιτελικής πολιτείας!
Έρημη πόλη!
Με αστήρικτο τον πρωτογενή σου τομέα! Κι ενώ θα έπρεπε σήμερα να είναι η ατμομηχανή της εγχώριας οικονομίας σου, μαραζώνει σ’ έναν τόπο ευλογημένο, που διαθέτει τον πλουσιότερο υδροφόρο ορίζοντα στην Ελλάδα! Αυτή η περιοχή με τα άφθονα νερά, αυτό το «υδραγωγείο» της Ελλάδας, εξαιτίας της αδιαφορίας και του μονομανούς παραγωγικού μοντέλου ανάπτυξης, δεν ήταν πολιτικά εφικτό τόσα χρόνια να αρδεύσει τα δύο μικρά οροπέδια του Καλοχωρίου-Μεσοποταμίας και του Άργους Ορεστικού.
Έρημη πόλη!
Κοιτώντας την από μακριά, βλέπεις τις καμινάδες να καπνίζουν σαν ινδιάνικος καταυλισμός, γιατί δε γίνεται να ξεχειμωνιάζεις με το υπερφορολογημένο πετρέλαιο. Πρέπει να κάψει ξύλα το νοικοκυριό, για να καταφέρει να εξασφαλίσει αφορολόγητο πετρέλαιο ο εφοπλιστής, που δεν έχει «πού την κεφαλήν κλίνη»!
Έρημη πόλη!
Στέκεις στην εσχατιά της πατρίδας, ακροβατείς πάνω στη συνοριακή γραμμή, με τους απελπισμένους ακρίτες σου να παρατούν τα χωριά, τα πατρικά σπίτια, τη μήτρα της ζωής τους, για να μην πληρώνουν ΕΝΦΙΑ από κληρονομιές και περιουσίες που δεν αποδίδουν δεκάρα.
Έρημη πόλη!
Στο έλεος των ληστοσυμμοριών, που με σικάτη ευγένεια τις αποκαλούμε «φαντς»! Αυτοί οι εξωχώριοι κι εγχώριοι τύραννοι, εκβιάζουν και βασανίζουν αδιακρίτως. Η πολιτεία άβουλη, μοιραία και συνένοχη, δεν έχει τη διάθεση και την ευαισθησία, όχι μόνο να μειώσει το άχθος του επαίσχυντου χρέους, αλλά ούτε καν να τραβήξει τα γκέμια από αυτό το πλατσικολόι που καταπίνει τις ζωές των αδύναμων και λεηλατημένων συμπολιτών σε μια τόσο ευαίσθητη συνοριακή γραμμή. Η συνένοχη πολιτεία δεν μπορεί ούτε έναν κόφτη κερδοφορίας να βάλει στις «ευαγείς» τράπεζες, τις οποίες οι πενόμενοι πολίτες έσωσαν επανειλημμένα.
Έρημη πόλη!
Μέσ’ απ’ τα σπλάχνα σου, περνάει η ζωογόνος φλέβα που φέρνει ανάπτυξη και ζεστασιά στην πολιτισμένη Ευρώπη. Περνάει το φυσικό αέριο, που θα μπορούσε να ζεστάνει την αξιοπρέπεια των πολιτών σου. Οι κήρυκες της προκοπής και της ανάπτυξης, πρώτα σου έταξαν, μετά σε ξεγέλασαν και τέλος σου έσκισαν τα σωθικά, σ' εγκατέλειψαν και σ’ άφησαν να αναρωτιέσαι πώς γίνεται οι εγχώριοι Σωτήρες σου, να δέχτηκαν τόσο αβασάνιστα και τόσο φυσικά να μη δικαιούσαι ούτε μια στάλα αξιοπρέπειας από αυτήν τη φλέβα.
Έρημη πόλη!
Δεν ξέρω πια κι αν είσαι πόλη ή μια μεγάλη κωμόπολη! Βουβή, απελπισμένη και με σκυφτό κεφάλι, ξεφυλλίζεις την Ιστορία του πάλαι ποτέ μεγαλείου σου και σε πιάνει το παράπονο. Όμως δε σου πρέπουν τα κλάματα! Η οργή μόνο σου πρέπει, για εκείνους που σ’ έκαναν να ονειρεύεσαι τρένα που θα ‘ρθουν, αεροπλάνα που θα πετάξουν, και χρυσά κουτάλια που θα φέρουν οι κένταυροι της κεντρικής εξουσίας, για να καταπίνουμε τον χυλό του ψεύδους, της ανικανότητας και της ακμάζουσας "μαυρογιαλουροκρατίας"!
Φταις, πολίτη κι εσύ! Εσύ, έθρεψες τους Σωτήρες! Εσύ κορνάριζες πανηγυρικά με το αυτοκίνητό σου, εσύ τους αποθέωνες με την ντουντούκα σου, εσύ τους κολλούσες στους τοίχους, εσύ τους χειροκροτούσες, και τους χαμογελούσες, όταν σου έκαναν τη χάρη να βγουν μια «σέλφι» μαζί σου!
Και τώρα τι κάνουμε συμπολίτη, εμείς;
"Εμείς θα περάσουμε ακόμη έναν χειμώνα,
ζεσταίνοντας τα χέρια μας στη φωτιά της μεγάλης οργής μας
και της άγιας ελπίδας μας!"
Ν. Χικμέτ

Πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=122162502806736409&set=a.122097337472736409

Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026

Επιεικής αλγόριθμος και διαγραφές-Έφη Παπαθεοδώρου

Δύο χρόνια πριν παρακολούθησα την παρουσίαση του βιβλίου του ομότιμου καθηγητή Νομικής Ν. Παρασκευόπουλου με τίτλο «Επιεικής αλγόριθμος», το οποίο πραγματεύεται τη μη δυνατότητα χρήσης της αλγοριθμικής κρίσης όσον αφορά την έκδοση δικαστικής απόφασης όχι γιατί δεν δύναται να το κάνει, αλλά γιατί στερείται της δυνατότητας να λάβει υπόψη του τις φυσικές-κοινωνικές περιστάσεις, δηλαδή εκείνα τα στοιχεία που σταθμίζει η ανθρώπινη ύπαρξη και της επιτρέπουν να αποφασίζει με «αριστοτελική επιείκεια». Η μη δυνατότητα θεώρησης των ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών της κάθε περίπτωσης κάνουν τον αλγόριθμό ανελέητο και άδικο.

Ανακάλεσα τη συζήτηση περί του αλγόριθμου όταν ως πρόεδρος του Tμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έπρεπε να εξετάσω τις «αιτήσεις θεραπείας» των ενστάσεων φοιτητών/ιών που διαγράφηκαν πρόσφατα βάσει των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων. Ο σχετικός νόμος χρησιμοποιεί έναν «αλγόριθμο» που μόνο επιεικής δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Πώς άλλωστε θα μπορούσε να είναι όταν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης δεν μπορούν να ενσωματωθούν στην απόφαση;

Η διαγραφή φοιτητών/ιών είναι εξ ορισμού ένα μέτρο εξαιρετικά βαρύ γι’ αυτούς που το αντιμετωπίζουν, σε σχέση με την ελάφρυνση που επιφέρει η εφαρμογή του μέτρου. Πόση είναι η ελάφρυνση που προκύπτει για τις γραμματείες και το διοικητικό έργο των πανεπιστημιακών Τμημάτων ώστε να δικαιολογεί τη χωρίς επιείκεια εφαρμογή του μέτρου με οριζόντια κριτήρια; Πόση είναι η αλλαγή στην αναλογία διδασκόντων/φοιτητών ώστε να δικαιολογεί την ανατροπή στις ζωές των νέων ανθρώπων που πιεσμένοι σε ένα περιβάλλον οικονομικής δυσπραγίας και εργασιακής αβεβαιότητας ψάχνουν κάποια ορόσημα που μπορούν να νοηματοδοτήσουν τη ζωή τους;

Και τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σκληρά και απεχθή αν σκεφτούμε ότι διαγράφονται ακόμα και νέοι άνθρωποι που βρίσκονται σε ιδιαίτερη ψυχολογική/νευρολογική κατάσταση (π.χ. διπολική διαταραχή, κατάθλιψη, επιληψία). Για όσους από αυτούς τους ανθρώπους δεν δύναται να πιστοποιηθεί το 50% της αναπηρίας ώστε να εξαιρεθούν της διαγραφής, ο σκληρός αλγόριθμος του νόμου προβλέπει πλήρη συμμόρφωση με το κριτήριο συμπλήρωσης του 70% των διδακτικών μονάδων του προγράμματος σπουδών και μία τουλάχιστον επιτυχημένη συμμετοχή σε εξετάσεις τα δύο τελευταία έτη. Ορισμένοι/ες όμως από αυτούς, λόγω της ανεπάρκειας των πανεπιστημιακών υποδομών για ανθρώπους με αναπηρίες και λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασής τους, αντικειμενικά χρειάζονται παραπάνω χρόνο από όσον ορίζει ο νόμος για να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις των σπουδών τους. Εξ ορισμού οι ανάγκες τους δεν λαμβάνονται υπόψη. Εντούτοις, κάθε χρόνο εισάγεται ένας αριθμός φοιτητών και φοιτητριών σε κάθε πανεπιστημιακό Τμήμα με κριτήριο το ποσοστό της αναπηρίας του.

Η παραπάνω ανάλυση αναδεικνύει την υποκρισία του συστήματος. Την υποκρισία του πολιτικού συστήματος που διατυμπανίζει την ιδέα μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας, που επενδύει ποσά από το ταμείο Ανάκαμψης για τη δημιουργία υποδομών για ΑμεΑ αλλά ταυτόχρονα φέρεται με σκληρότητα στους φοιτητές και φοιτήτριες ΑμεΑ που το ποσοστό αναπηρίας τους δεν φτάνει το 50%, αλλά είναι 40 ή 45%. Που μπαίνει ο πήχης του ποσοστού αναπηρίας και με ποια λογική; Με ποιο κριτήριο περιθωριοποιούνται άνθρωποι και στερούνται της δυνατότητας να επικεντρωθούν σε έναν στόχο με βάση τον χρόνο και τις δυνατότητές τους, όταν το μόνο κόστος που η πολιτεία πληρώνει είναι κάποια ονόματα σε ένα αρχείο excel;

Είναι κάτι αντίστοιχο με τον Καιάδα στην Αρχαία Σπάρτη όπου σύμφωνα με τον Πλούταρχο πετούσαν οι Σπαρτιάτες τα αδύναμα βρέφη... Στο δικό μας πολιτικό σύστημα τα άτομα δεν «πετιούνται» με τη γέννησή τους αλλά αργότερα, όταν ο αλγόριθμος της νομοθεσίας τούς εκδιώκει από το Πανεπιστήμιο. Είναι σαφές ότι για όσους και όσες εισάγονται στο Πανεπιστήμιο βάσει ειδικών κατηγοριών υγείας θα πρέπει οι αποφάσεις περί της διαγραφής τους να παίρνονται από τις Γενικές Συνελεύσεις των Τμημάτων, τηρώντας το αυτοδιοίκητο που ο νόμος ορίζει για τα Πανεπιστήμια και έχοντας γνώση των ιδιαίτερων συνθηκών.

* Καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ


Πηγή:https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/497896_epieikis-algorithmos-kai-diagrafes

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

ΑΓΑΠΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ… του Αντ. Παπαδόπουλου

 ΑΓΑΠΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ…

Το μεγαλύτερο εφόδιο του δασκάλου είναι η αγάπη. Η αγάπη η ανεπιτήδευτη, η άδολη, η ανατρεπτική! Η αγάπη που δεν προκύπτει από εκμαγεία αριστείας, ή πλατειάζοντα «project», τα οποία συνήθως «διυλίζουν τον κώνωπα και καταπίνουν την κάμηλον»!
Η αγάπη δε θέλει πολλά να λειτουργήσει. Ένα καθαρό βλέμμα της φτάνει. Μέντορες, σπόνσορες, επόπτες ευπείθειας ή τιμωροί, περισσεύουν.
Αγαπώ, φίλε δάσκαλε, σημαίνει να μη θυμάσαι τι σου έκαναν εσένα…«τότε», αλλά να σκέφτεσαι τι μπορείς εσύ να κάνεις τώρα.
Αγαπώ, φίλε μαθητή, σημαίνει, ότι θέλω να σου διδάσκω, γιατί πρωτίστως έχω μάθει να διδάσκομαι από σένα.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι ξέρουμε και μπορούμε να μαθαίνουμε μαζί, να παίζουμε μαζί, να γελάμε μαζί.
Αγαπώ δε σημαίνει, «να σου το λέω χίλιες φορές!» Αγαπώ σημαίνει να σου το δείχνω χίλιες φορές.
Αγαπώ, σημαίνει, η φιλία μας ν’ αρχίζει από το «δεν μπορώ» το δικό σου.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι κι εγώ δε φοβάμαι να σου λέω: «δεν ξέρω», «δεν μπορώ» ή «φοβάμαι».
Αγαπώ, σημαίνει, ότι αυτό που βλέπεις, «είμαι Εγώ» και όχι…«Κάποιος»! Σημαίνει ότι θέλω να στέκομαι πλάι σου κι όχι μπροστά σου, σημαίνει ότι τα λάθη σου θέλω να τα συζητώ και όχι να τα υπογραμμίζω.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι τον δείκτη του χεριού μου, τον κινώ οριζόντια για να σου δείχνω και όχι κάθετα για να σ’ απειλώ.
Αγαπώ, σημαίνει, είμαι ο δάσκαλος, ο γονιός, ο φίλος που θ’ ακούσει το παράπονό σου, θα σεβαστεί το μυστικό σου, θα συμφωνήσει με την ιδέα σου, θα χαρεί με τη ζαβολιά σου.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι σέβομαι την ελευθερία μας και χτίζουμε μαζί τα όρια της, με δικαιοσύνη.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι δεν κρύβω τον εαυτό μου από σένα. Θέλω να ξέρεις ότι θυμώνω, γκρινιάζω κι αδικώ, όπως κι εσύ.
Αγαπώ, φίλε μου, σημαίνει, να σε βλέπω να προσπαθείς να μ’ αλλάξεις, να με κάνεις να χαμογελάσω, να μετανιώσω, να σου ζητήσω συγγνώμη.
Αγαπώ, σημαίνει, όχι μόνο να γίνομαι μαθητής εγώ, αλλά να γίνεσαι κι εσύ δάσκαλός μου.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι τα λάθη μας δεν τα πετάμε, αλλά χτίζουμε μ’ αυτά τα σκαλοπάτια, που θα μας ανεβάσουν ψηλότερα.
Αγαπώ, σημαίνει, ότι σ’ αφήνω να κάνεις τα δικά σου λάθη και δε σε υποχρεώνω να αντιγράφεις τα δικά μου.
Αγαπώ, σημαίνει, να σου διδάσκω ό, τι αξίζει κι όχι ό, τι λάμπει.
Αγαπώ, σημαίνει, να μαθαίνουμε μαζί να ξεχωρίζουμε τα σκύβαλα απ’ το στάρι.
Αγαπώ, σημαίνει να μαθαίνουμε μαζί να ξεχωρίζουμε τα κάρπιμα απ’ τα στέρφα.
Αγαπώ δε σημαίνει μόνο, «Εγώ», «Εσύ» ή «Εμείς»!
Αγαπώ, σημαίνει, ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ!